Miaka 48 ya Uhuru: Huu ni wakati wetu; tusidanganyike!

Wakati wetu ni huu, tunapoadhimisha miaka 48 ya uhuru. Ni wakati wa kutafakari taifa letu lilipotoka, lilipo na tunapotaka liende. Makala hii inakulenga zaidi wewe uliyezaliwa baada ya uhuru; tunaounda sehemu kubwa ya taifa hili. Ni kwa ajili pia ya watanzania wote wenye kuamini kwamba uhuru wa kweli, si uhuru wa bendera bali ni uhuru dhidi ya umasikini, ujinga, maradhi na ufisadi. Uhuru wa kweli, ni uhuru wenye kuleta maendeleo kisiasa, kijamii na kiuchumi. Uhuru huu utapatikana kupitia mabadiliko ya kweli, yenye kuhimili misukosuko ya ukoloni mamboleo; na kujenga taifa lenye kutumia vizuri rasilimali katika kutoa fursa kwa raia wake.

Wakati wa uhuru taifa hili lilikuwa na watu chini ya milioni 10; sasa Dar es salaam pekee ina wananchi takribani milioni nne, karibu nusu ya Tanzania ya wakati huo ikiwa Tanganyika. Sasa taifa lina watu takribani milioni 40; hivyo taifa letu watu wake takribani robo tatu ni kizazi cha baada ya uhuru. Maanake katika kila watu kumi tunaopishana nao barabarani, saba ni kizazi cha baada ya uhuru. Hiki ni kizazi chetu, hili ni taifa letu. Huu ni wakati wetu, tusidanganyike kwamba wakati wetu bado.

Si nia yangu kuanzisha mgogoro kati ya kizazi kipya na kizazi cha zamani cha taifa hili; na wala si kusudio langu kusema kwamba hatuwahitaji wazee katika harakati za demokrasia na maendeleo. Kwani ni afadhali kuwa na kiongozi mzee mwenye maono na maadili kuliko kuwa na kiongozi kijana fisadi asiyekuwa na dira wala mwelekeo. Taifa hili ni la watanzania wote, wa rika zote, wa hali zote, kila mmoja ana umuhimu na nafasi yake kama kilivyo kila kiungo katika mwili wa binadamu. Dhamira yangu, ni kusema kwamba wakati huu ni wetu; tusidanganyike. Yoyote yule, ambaye anaukubali ukweli huu, awe ni kijana wa sasa ama kijana wa zamani, huyo tukubaliane nae.

CHADEMA inaukubali ukweli huo; tangu wakati wa kuanzishwa kwake. Vijana wa zamani katika CCM, walipoudumaza uzao wao kwa kuwaita vijana kuwa ni taifa la kesho, na Umoja wa Vijana wa chama hicho chini ya nidhamu ya uoga kukubaliana ukandamizaji huo. Utawala huo uliposhindwa kuhimili kuingia kwa mfumo wa vyama vingi kutokana na shinikizo la ndani na nje, vijana wa zamani wenye fikra mbadala na moyo wa ujana walioanzisha CHADEMA kama Wazee Edwin Mtei na Bob Makani wakaja na kauli mbiu mbadala kuwa: Vijana; Taifa la leo mnamo mwaka 1992. Baadaye kauli mbiu hii ilibadilika kuwa: Vijana; Nguvu ya Mabadiliko.

Kwa sasa serikali ya CCM na hata Baraza la Vijana wa CHADEMA (BAVICHA) wote wanamtafiri kijana kuwa ni binadamu mwenye umri usiozidi miaka 35(wakianzia miaka 12, 15, 16 au 18 kutegemea muktadha); ni takribani asilimia 40 ya watanzania. Watoto na vijana kwa ujumla wetu tunakaribia asilimia 70 kwa watu wote nchini. Sisi vijana peke yetu ni zaidi ya asilimia 60 ya nguvu kazi ya Tanzania. Ndio roho na injini za taifa letu. Huu ni wakati wetu, tusidanganyike.


Pamoja na kuwa harakakati za uhuru zilifanyika kona zote za nchi wakazi wa Dar es salaam, wanabeba historia ya harakati za uhuru wa taifa letu; ni wakati muafaka kutafakari masuala haya, mwaka huu ambapo kumbukumbu ya uhuru inafanyikia kitaifa katika mkoa huu. Harakakati za uhuru wakati huo ziliratibiwa kwa busara za wazee wenye imani kwa vijana kuwa vijana ni nguvu ya mabadiliko.

Ni wazee wa Dar es salaam ndio waliomuita Mwalimu Nyerere toka Pugu, kwa mchango wao wa hali na mali, kijana wao, akawa mwenyekiti wa taifa wa chama cha wakati huo cha TANU akiwa na miaka 32, akaongoza harakati za uhuru, mpaka nchi ikapata uhuru. Akiongoza nchi hii vizuri katika miaka ya kwanza ya uhuru, akiweka misingi ya muda mrefu ya taifa yenye kutazama mbele kwa miaka mingi kiuchumi, kisiasa na kijamii; misingi ambayo wazee wa leo wa CCM na vijana wao wameitupilia mbali baada ya kufa kwake.

Kosa moja la Nyerere lilikuwa ni kuweka mkazo sana kwa dola kwa maana ya serikali kumiliki njia za uzalishaji; badala ya uchumi kimilikiwa na umma. Kosa hili lilifanya serikali ishindwe kubeba mzigo mkubwa wa kusimamia sera kisiasa wakati huo huo kufanya utekelezaji kwa kuendesha njia za uzalishaji mali za kiuchumi wakati huo huo ikiwa inatoa huduma za kijamii. Kwa ujumla pamoja na kuimba haja ya kujitegemea, dola ikazalisha raia wategemezi kifikra, ambao chini ya mfumo wa chama kimoja na mwelekeo finyu wa kiuchumi; walipoteza ujasiri wote wa ushindani. Ni kosa hili, ndio lilifanya wakina Mtei kuanzisha CHADEMA yenye inayoamini katika mfumo wa soko la kijamii; lenye kuhakikisha kwamba uchumi unamilikiwa na wananchi. Huu ni mfumo wa kiuongozi wa kisera na kirasilimali ambao unahakikisha kuwa rasilimali za nchi zinatumika kwa manufaa ya maisha ya wananchi wake; kwa kujenga taifa lenye kutoa fursa. Mjadala huu wa dhima ya itikadi katika nadharia ya maendeleo nimewahi kuuandikia makala za kadhaa cha kiuchambuzi zinazopatikana kwenye tovuti: www.chadema.or.tz.

Lakini afadhali kosa la Nyerere linaweza kusameheka, lakini makosa ya warithi wake, baada ya kung’atuka kwake na baadaye kufa kwake yameacha majeraha makubwa yanayohitaji taifa hili likombolewe upya. Wakati wetu ndio huu; tusidanganyike.

CCM hiyo yenye kuongozwa kwa fikra za kifisadi na utupu wa kiitikadi, ikaondoa nchi katika ujamaa, ikaipeleka katika soko holela; sio soko huria. Chini ya sera zake na uongozi wake, njia za uzalishaji mali zikauzwa kwa bei chee; toka kwa dola kwenda kwa wageni, na kwa tabaka la wachache linalojifunika kwa kivuli cha mabepari uchwara wa ndani; wengi wao wakiwa kwenye korido za utawala wa CCM na serikali yake. Marehemu Profesa Chachage, aliwaita watu hawa, makuwadi wa soko huria- hawa kwa kweli, ni makuwadi wa kiuchumi (Economic Hitmens).

Wakahitimisha kwa maamuzi ya Zanzibar, ya kufuta misingi muhimu ya maadili ya uongozi mnamo mwaka 1991; kwa hiyo wakati CHADEMA inaanzishwa, waasisi wake walizitafakari hali hizi.

Halafu bado miaka 48 baada ya Uhuru; CCM wanaendelea kuwadanganya watanzania, na hata kushinikiza katiba ya nchi hii kuwa nchi hii inafuata siasa ya ujamaa na kujitegemea. Chama kinachotawala kinapoongoza huku kina ombwe na kiitikadi, kimefilisika kimaadili; lazima taifa litakuwa na uongozi dhaifu.

Na kwa kweli si maneno yangu kwamba CCM inawadanganya watanzania, ni maneno ya Mwasisi wa chama hicho, na mwandishi wa Azimio la Arusha ambaye kabla ya kufa kwake aliandika moja ya kitabu chenye sehemu ya wosia wake wa mwisho kwa taifa; Kitabu cha uongozi wetu na hatma ya Tanzania; Nyerere ameandika wazi, CCM inawadanganya wa Tanzania, namnukuu: “Halmashauri Kuu ya Taifa iliketi Unguja ikabadili Azimio la Arusha bila kwanza kutafuta maoni ya wananchi. Na walikuwa na haki ya kufanya hivyo, maana sera ni yao, ubaya wao ni kwamba jambo lenyewe walilifanya kwa hila na janja janja, na hadi sasa wanaendelea kuwadanganya wananchi kwamba sera ya CCM bado ni Ujamaa na Kujitegemea”

Kwa hiyo nchi hii iko rehani; kiuchumi, kijamii na hata kisiasa kama ambavyo nitaelezea katika mfululizo wa makala hizi za kumbukumbu ya miaka 48 ya Uhuru wa nchi yetu. Kiuchumi, tukashuhudia viwanda vikiuzwa kwa bei ya kutupa na vingine kugeuzwa magofu baada ya kuuzwa kwake. Hapa Dar es salaam, ambapo maadhimisho yanafanyika mwaka huu, ukienda Jimbo la Kawe, utaona yale mahame ya Tanganyika Packers, kile kilikuwa ni kiwanda cha kusindika nyama, kilichokuwa kikitoa ajira kwa vijana kwa watanzania. Kile kilikuwa kinawezesha bidhaa za wafugaji kusindikwa. Sasa, mpaka vijana wa kimasai nao wanakimbilia kwa wingi Dar es salaam kuwa wasusi na walinzi. Kiwanda hiki ni mfano wa viwanda vingi vilivyoingia hali hii inayochangia katika ukoloni wa kiuchumi; wa kutegemea kuwa bidhaa za nje na kutegemea kusafirisha bidhaa ghafi kwenda nje ya nchi. Pale Jimbo la Ubungo, Kiwanda cha Nguo cha Urafiki kinazidi kudidimia; nyumba za wafanyakazi ziliuzwa kinyemela kwa kivuli cha ubinafsishaji, mpaka mitambo mingine imeuzwa kama chuma chakavu; pamoja na wafanyakazi kulipwa mishahara duni hata maghorofa ya wafanyakazi yanaendeshwa kibiashara badala ya kuwa huduma ya msingi kwa wafanyakazi. Hii ni mifano tu, hali hii ni maeneo mengi ya taifa letu.

Miundombinu nayo imeachwa hohehahe, hali ya usafiri wa reli inazidi kuwa mbaya usafirishaji wa abiria na mizigo kwa njia hii unazidi kupungua mwaka hadi mwaka; mathalani kutoka tani 1,169,000 mwaka 2005 mpaka tani 429,000 mwaka 2008. Serikali inazidi kuingiza fedha za walipa kodi katika uwekezaji wa kibadhirifu na kudhoofisha miundombinu iliyojengwa kwa jasho la umma. Hali ya viwanja vyetu vya ndege na shirika la umma la ndege (ATCL) ni ya kuliaibisha. Utawala wa CCM unaolinda, kila wakati unatuingiza katika kugharamia shirika hili kwa maamuzi mabovu katika vipindi tofauti tofauti. Serikali inayoongozwa na CCM imeshindwa kufanya upanuzi wa Bandari kubwa; badala yake wameingia mikataba mibovu ya upakuzi wa mizigo inayopelekea kupunguza hata kiasi cha shehena kinachohudumiwa katika bandari zetu. Wakati washindani wetu nchi za jirani, ambao wametoa fursa kwa vijana wenye kufiria na kuona mbali na kuunga mkono vyama vyenye sera mbadala; wanapanua bandari zao na kuwekeza katika miundombinu, sisi ambao tuko katika nafasi bora zaidi ya bandari zetu kupata soko kubwa la nchi za maziwa makuu tunabaki tumetahayari kutokana na sera legelege na uongozi mbovu chini ya CCM. Wakati wetu ni huu, tusidanganyike. Wakati wa kudai uhuru, ni vijana makuli wa pale bandarini ndio waliokuwa mstari wa mbele kwenye kudai uhuru; hawakuigopa serikali dhalimu ya kikoloni kwa kuwa hawakuwa na cha kupoteza kama wenye kazi za kola nyeupe(white collar) waliokuwa kwenye serikali ya mkoloni. Ndio maana huwa nafarijika kila ninapoona vijana wasio na ajira na watanzania wa kawaida kwa ujumla wakitaka mabadiliko ya kweli ili kupata uhuru wa kweli. Tabaka hili, halina cha kupoteza isipokuwa umasikini wao na malipo watakayopata ni kuishi kwenye taifa lenye kutoa fursa.

Serikali ya CCM inapita ikijivuna kuboresha miundombinu kwa kutumia takwimu za kuongezeka kwa idadi ya wanaotumia simu za mkononi; lakini hebu tuiangalie kwa undani hii sekta. Ukuaji wake umekuwa kwa nguvu ya sekta yenyewe kwa sababu za nje ya sera za serikali, hii imefanya mchango wake katika ukuaji wa uchumi wa taifa na hata kubadili kipato cha watanzania mmoja mmoja mwenye simu kuwa ni finyu. Tathmini ya serikali ya CCM yenyewe ya hivi karibuni katika maeneo mbalimbali ya nchi inaonyesha kwamba katika kila watanzania kumi (10) wenye simu, ni watanzania wawili(2) ndio wanatumia simu zao kwa matumizi binafsi na biashara; hivyo asilimia kubwa ya watanzania watumia simu kwa matumizi binafsi pekee na si biashara ama shughuli za uzalishaji. Kwa hiyo, tuitumie teknolojia hii hii kuleta ukombozi, ndio maana namuomba kila mwenye simu hapa ya mtandao wa Zain au Vodacom atume neno CHADEMA kwenda namba 15710 kama mchango wake katika kupambana na ufisadi na kutetea rasilimali za taifa. Kwa wenye mitandao mingine huduma hii itafuata katika siku za usoni; huu ndio ubunifu wa kisiasa ndani ya chama kinachoongozwa na kizazi kipya.

Tumehadithiwa na wazee wetu, kwamba wakoloni walitutawala ili kupata nguvu kazi ya bei chee; kupata malighafi kwa ajili ya viwanda vyao na kupata masoko kwa ajili ya bidhaa zao. Tulipotafuta uhuru, ilikuwa ni dhamira yetu kuondoa udhalili huu. Miaka 48 baada ya uhuru, tujiulize; je hali hii imebadilika? Ukweli uko tofauti na kuondoa tabasamu lote la kusherehekea uhuru wetu. Mfumo mpya wa kikoloni ndani ya taifa lenye uhuru wa bendera; ndio unaofanya wafanyakazi kutoa nguvu kazi yao kwa bei chee kwa kulipwa mishahara midogo na kupata maslahi duni. Sasa utumwa huo unabisha hodi kwa wakulima, kupitia mikakati ya kilimo mipya inayoendelezwa hivi sasa yenye kupokonya ardhi kwa watanzania wa kawaida kwa kisingizio cha kupanua mashamba kumbe mwishowe watanzania watakuja kuwa manamba. Mgogoro wa ardhi huko Zimbabwe unapaswa kutufundisha somu kuwa kumiliki ardhi ndio ishara kuu zaidi ya uhuru wa mwananchi. Miaka 48 baada ya uhuru viwanda vyetu vinaendelea kufa huku tukilazimishwa kisera kujibidiisha kuwa watafutaji wa malighafi na kuzisafirisha kwenda viwanda vya nje zikiwa ghafi na hivyo kushindwa kuwa na uwiano wa kimalipo(Balance of Payment). Wakati tukiua viwanda vya ndani na kupunguza uzalishaji; tunafungua mipaka yetu kwa kiwango cha ajabu na kuingiza bidhaa za nje zikiwemo zisizokuwa na kiwango. Taratibu tunajenga uchumi wa kuwa wachuuzi wa bidhaa kutoka nje. Uhuru wetu uko wapi?

Lakini athari kubwa zaidi ya kiuchumi ni utegemezi ambao taifa letu limeingizwa kwa kutegemea misaada kutoka nje huku rasilimali za taifa zikifyozwa kibeberu. Ni ukoloni huu mpya ndio ambao unanifanya nitamke kwamba tunahitaji kudai uhuru wa Tanzania. Tunahitaji uhuru wa kweli. Wakati wetu ni huu, tusidanganyike. Mwanafalsafa Frantz Fanon, aliwahi kusema kwamba kila kizazi lazima, nje ya uvungu uvungu kiutambue utume wake; ama kiutumize au kiusaliti. Kizazi cha wakati huo, kilidai uhuru, na kujenga misingi ya taifa(national building) ingawa misingi hiyo imekuja kuvurugwa na kuturudisha kwenye ukoloni mambo leo(neo colonialism). Ni wajibu wa kizazi chetu; kudai uhuru wa kweli, uhuru dhidi ya umasikini, ujinga, maradhi; hatuwezi kudai uhuru huo bila kumpiga vita adui ufisadi. Wajibu wa kizazi chetu ni kuweza kupambana katika mazingira ya ushindani wa ndani na nje ya nchi yetu; kujenga taifa tukitazama kizazi chetu na kijacho.

Kwa hiyo, mkazi wa kule Loliondo na majirani zake wanaoswagwa wao na mifugo yao, huku Waziri wa Serikali yake ya CCM akiwalinda raia wa nje, na hata kutochukua hatua pale ambapo hata mawasiliano ya simu katika eneo hilo yanasomeka kama vile eneo hilo na ni miliki ya nchi nyingine; anahitaji uhuru wa kweli. Huyo ni mfano tu, watanzania waliowengi; wanatoka maeneo mbalimbali ya nchi yenye rasilimali ambayo yameporwa; iwe ni maeneo ya migodi, maeneo ya uwindaji, maeneo ya uwekezaji katika kilimo cha mashamba makubwa. Sasa hii laana ya rasilimali (resource curse) kwangu mimi ni moja ya visababishi vya kuvunjika kwa amani nchini. Tunaelekea kwenda kuchimba mafuta na uranium; nchi hii iko mashakani kama hatutabidili sera. Wakati huu ni wetu, tusidanganyike. Mwenyezi Mungu ametujalia rasilimali, lakini tukiendelea kuacha uongozi mbovu madarakani; rasilimali hizi ni tishio kwa usalama wetu wenyewe. Hivyo, tusake mabadiliko ya kweli; tupate uhuru wa kweli.

Mwandishi wa makala hii ni Mkurugenzi wa Mambo ya Nje(CHADEMA) anayepatikana kupitia 0754694553, mnyika@chadema.or.tz na http://mnyika.blogspot.com

Ripoti ya Kundi la UN: Tuchafuke tusafishe tujisafishe-kujadili ni uzalendo wa kutetea maslahi ya taifa

TAMKO KWA VYOMBO VYA HABARI

TAARIFA AWALI YA KURUGENZI YA MAMBO YA NJE YA CHADEMA KWA SERIKALI NA WATANZANIA KUHUSU RIPOTI YA KUNDI LA WATAALAMU WA UMOJA WA MATAIFA YATOLEWA

CHADEMA yatimiza ahadi ya kuitafsiri ripoti na kuichambua katika lugha ya Kiswahili.

“Tuchafuke tusafishe tujisafishe: kujadili ni uzalendo wa kutetea maslahi ya taifa”-Mkurugenzi wa Mambo ya Nje (CHADEMA), John Mnyika

Tunamtaka Waziri Masha ajibu tuhuma toka ripoti ya Kundi la Wataalamu wa UN zizazohusu Usalama wa Raia kama sehemu ya utetezi ambao Tanzania itawasilisha UN kuanzia leo

Leo tarehe 7 Disemba 2009 tunatoa rasmi kwa umma kupitia mtandao wa www.chadema.or.tz taarifa ya awali ya kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA kwa serikali na watanzania kuhusu ripoti ya kundi la wataalamu wa Umoja wa Mataifa (UN). Tunatoa taarifa hii ikiwa ni sehemu ya kutekeleza ahadi yetu tuliyoitoa Disemba Mosi, 2009 wakati wa Mkutano na Waandishi wa Habari ya kuitafsiri taarifa ya UN kwa lugha ya Kiswahili na kuitoa hatua kwa hatua sambamba na maoni yetu ili watanzania waweze kuijadili kikamilifu na hatimaye tuweze kutoka na msimamo mmoja kama taifa kuhusu ripiti hiyo.

Napenda kuwasilisha kwa umma tafsiri ya kwanza na uchambuzi wa awali wa maudhui ya ripoti hiyo ya Kundi la Wataalamu wa UN kwa ajili ya kusambazwa, kusomwa na kutafakariwa na serikali na watanzania kwa ujumla. Aidha ni muhimu Umoja wa Mataifa (UN) nao ukayatafakari masuala haya wakati inayapitia Moani ya Serikali ya Tanzania kuhusu Ripoti husika ambayo serikali kupitia kwa Balozi wake wa Kudumu kwenye Umoja wa Mataifa (Dr Mahiga) imetangaza kuwa itayawasilisha leo tarehe 7 Disemba 2009. Watanzania na Umoja wa Mataifa(UN) wazingatie kuwa maoni hayo ya Serikali inayoongozwa na CCM si msimamo wa Watanzania wote kwa kuwa si wananchi, wala vyama vyao, wala wawakilishi wao(kwa maana ya wabunge wa kambi zote) wamehusishwa katika kuandaa ripoti husika. Hivyo, Watanzania na hata Umoja wa Mataifa, unapaswa kuzingatia kuwa mjadala kuhusu ripoti hii unapaswa kuendelea ili Taifa la Tanzania lipate msimamo wa pamoja kuhusiana na ripoti husika; ili wawakilishi wetu kwenye UN wakazungumze matakwa ya watanzania badala la maoni yao binafsi ama ya serikali inayoongozwa na chama kimoja ndani ya mfumo wa vyama vingi. Ni muhimu nikarudia pia kutoa rai niliyoitoa awali kwamba ripoti ya Kikundi cha wataalamu kilichoundwa na UN ipaswa pia kujadiliwa muktadha wa Orodha ya Mafisadi (list of shame) iliyotolewa na CHADEMA.

Nakubaliana na hoja kwamba Serikali ya Tanzania imechafuliwa katika Ripoti hiyo ya UN kwa baadhi ya viongozi wake, ama raia wake kutajwa kwa namna moja au nyingine katika ripoti hiyo; aidha serikali yenyewe kama taasisi imechafuliwa kwa kuonyeshwa kwamba haitekelezi kikamilifu maazimio ya Umoja wa Mataifa (UN) ambayo serikali yetu ni mwanachama. Lakini nchi ya Tanzania kama taifa, na watu wake wote kwa ujumla wake; hawajachafuliwa. Kama Nchi ya Tanzania, na wananchi wake wote wakatoa kauli ya pamoja ya kuwatetea watu wachache ndani na nje ya serikali waliotajwa katika kashfa hii; hapo ndipo tutakapochafuka wote kwa ujumla wake. Lakini kama Nchi yetu, na watu wake; tukakubaliana kuchukua hatua ya kusafisha uchafu unaoichafua sisi na taifa letu; ni wazi tutasafishika na heshima ya taifa letu itaendelea kulindwa na kujilinda kote duniani.

Kwa kutumia lugha ya picha; ni kama vile nchi yetu ni mtaro; sasa mtaro unaweza kuwa na uchafu, ukipiga kelele kwamba hakuna uchafu wakati uchafu unaonekana basi utaonekana una utamaduni wa uchafu ndio maana unaona ni jambo la kawaida kuwa kwenye mazingira ya uchafu; wewe ni mchafu. Lakini ukichukua hatua ya kuingia ndani ya mtaro, na zana zako za kusafishia; utachafuka kidogo, utaweza kusafisha mtaro, utatoka na utajisafisha. Mtaro utabaki safi, na wewe utabaki safi; na wewe na mtaro wako wote mtakuwa safi na kuitwa wasafi.

Kadhilika kwa Tanzania, mjadala huu kuhusu uchafu iliotolewa na ripoti ya UN unapaswa kuendelea ili tuujue vizuri uchafu wenyewe wakati wa mjadala huu tutaonekana kuwa tuna uchafu lakini tutaweza kuingia tukachafuka kidogo tukausafisha na nchi yetu itabaki ikiwa safi na sisi wenyewe tutathibitika mbele ya jamii ya kimataifa kuwa ni wasafi na hatupendi uchafu na unapojitokeza tunachukua hatua za kuuondoa.
Hivyo, naandika waraka huu kwa tahadhari kubwa ya kizalendo kwa kuwa najua suala hili linagusa kwa namna au nyingine vyombo vyeti na masuala tete yanayoelekezwa kwa nchi yetu yanayogusa jeshi, polisi, usalama wa taifa, chama tawala, serikali yake, na viongozi wake. Mambo ninayoandika pia yanagusa genge la mafisadi na watumiaji vibaya wa madaraka; wengine wakiwa ni wafanyabiashara, wengine wakiwa ni viongozi, wengine wakiwa ni wahalifu waliokubuhu na waasi wenye kufanya mauaji.

Katika mukatadha huo, ni muhimu kwa wananchi kupuuza kauli za wenye kueneza uchochezi kwamba CHADEMA iache siasa zenye kuichafua Tanzania; eti itangulize ‘uzalendo’. Wananchi wajiulize ni nani anaichafua Tanzania; kati ya waliofanya ufisadi na/ama kutumia madaraka vibaya na kuitumbukiza Tanzania katika kashfa kama hizi za usafirishaji wa silaha na utoroshaji wa madini kutoka maeneo yenye vita vya wenyewe kwa wenyewe au mtu anayetaka mjadala kuhusu suala hili ili utoke msimamo wa pamoja wa wazalendo wote wenye kukerwa na mambo hayo ili kulirudisha taifa kwenye mkondo unaostahili wenye kulinda heshima ya Tanzania kitaifa na kimataifa?

Hawa wangetaka kutanguliza maslahi ya pamoja ya Tanzania wasingekurupuka kutoa kauli ya serikali ya CCM bila kushirikisha umma wa watanzania ama wawakilishi wa wananchi. Viongozi wa serikali hawana haki ya kusema kwa niaba ya watanzania katika masuala tata bila kupata maoni yetu au ya kambi yetu bungeni. Wananchi tuwaambie wazi watu kama hao kwamba; kila wanachokisema ni msimamo wao na serikali ya chama chao au taasisi zao; hakiwakilishi msimamo wa watanzania wote.

Waambie wazi kuwa kama wanataka watanzania tusivuane nguo hadharani; walio kwenye mamlaka ; kabla ya kutoa kauli, walau waombe maoni ya wawakilishi wa wananchi au taasisi zinazowakilisha wananchi; diplomasia iliyokomaa inatambua umuhimu wa maridhiano baina ya viongozi kabla ya kutoka hadharani katika masuala tete ya kitaifa. Tuko tayari kwa majadiliano kama watanzania kuhusu suala hili ili tutoke na msimamo wa pamoja kama taifa. Kuhoji uzalendo wa wanaotaka watanzania waliotajwa kwenye ripoti ya Kikundi cha Wataalamu kilichoundwa na UN ni sawa na kuwatetea mafisadi ama waliotumia vibaya madaraka yao waliotuhumiwa kwenye ripoti husika.

Ikumbukwe kuwa tuhuma za Tanzania kujihusisha na vita vya DRC zilianza toka wakati taifa hili linaasisiwa. Tofauti ya watawala wa sasa ni kwamba uongozi wa Nyerere ulikuwa unasema wazi kuwa unasaidia waasi, na UN inajua. Lakini wakati ule walioitwa waasi ni wazalendo waliokuwa wakipambana dhidi ya watawala wa kidikteta ambao walikuwa ni makuwadi wa ubeberu na ukoloni mamboeleo katika Afrika. Sera ya wakati huo ya mambo ya nje ya Tanzania ilikuwa ni kuleta ukombozi Afrika nzima (hata ikiwa ni kwa kuunga mkono vita vya msituni) na kueneza umajumuhi wa kiafrika (Pan Africanism).

Serikali ya sasa ipo tofauti; kwanza haina msimamo endelevu; pili, sera yake ya mambo ya nje haieleweki; tatu, masuala ya sasa ya usafirishaji wa silaha ama utoroshaji wa madini toka maeneo yenye vita ambao yanasemwa kuwa yanafanywa na serikali ama watanzania yanahusu zaidi miradi binafsi ya watu ambayo wanaindesha kwa ama kuzitumia taasisi za kiserikali au kuruhusu mianya kwa kutowajibika kusimamia utawala wa sheria ikiwemo kuheshimu maazimio ya Umoja wa Mataifa (UN) ambayo nchi yetu imetia saini.

Hivyo wapenda demokrasia na maendeleo ndani na nje ya Tanzania wanapaswa kuunga mkono rai tuliyoitoa Disemba Mosi, 2009: Kwamba wazalendo wote, waliokerwa na Tanzania ‘kuchafuliwa’ na ripoti hiyo ya Kikundi cha Wataalamu wa UN, wanapaswa kuwashinikiza watanzania wote wanaoishi Dar es salaam, Kigoma na kote duniani ambao wametajwa kwenye taarifa hiyo kwa majina yao; wajitokeze kutoa kauli za kusafisha majina yao, tukiridhika na hoja zao, katika utetezi wao; basi na sisi tutajiunga katika kundi la kuwatetea na kuwasafisha. Viongozi na taasisi za serikali zilizotajwa kwa namna moja au nyingine katika taarifa hiyo iwe kwa majina au kwa matukio zijitokeze kuelezea kutajwa kwao; tukiridhika na maelezo yao na vielezo vyao, tutajiunga katika kazi ya kizalendo ya kuwatetea na kuwasafisha. Na hii isiwe kwa taarifa ya UN pekee; iwe pia Orodha ya Mafisadi, katika vipengele vinavyohusiana na Kampuni za Meremeta, Tangold, Deep Green nk.

Kosa kubwa la Wizara ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa katika sakata hili ni kufikiri kwamba yenyewe tu ndiyo inayowajibika kulitolea ufafanuzi na taarifa kuhusu tuhuma zilizoibuliwa na Kundi la wataalamu lililoundwa na UN. Wakati umefika sasa wa Waziri Mkuu Mizengo Pinda kuwashinikiza Mawaziri wengine ambao sekta zao zimeguswa kutoa kauli za kujibu ama kufafanua hoja zilizoibuliwa ndani ya ripoti hiyo, ambayo tayari Wizara ya Mambo ya Nje ameshafanya kosa la kisiasa la kuitumbukiza serikali kwenye malumbano mapema kwa kuliibua suala hili na kuituhumu UN kabla hata Tanzania kufafanua ama kujieleza kwenye Kamati ya Vikwazo. Kwa kuanzia ni muhimu kwa Wizara ya Mambo ya Usalama wa Raia na ile ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga taifa zikatoa maelezo na vielelezo kuhusu suala hili. Hivyo, mawaziri wanaopaswa kufutia kutoa kauli ni: Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa; Hussein Mwinyi na Waziri wa Usalama wa Raia; Lawrence Masha.
Ikumbukwe kuwa Tarehe 2 Disemba 2009 Jeshi la Polisi nchini limesema kuwa Tanzania haihusiki kwa namna yoyote ile katika kashfa ya kuwapatia silaha waasi wa serikali za mataifa mengine kama ilivyotangazwa na baadhi ya vyombo vya habari. Mratibu wa Udhibiti wa Silaha hapa nchini Kamishna Msaidizi Mwandamizi (SACP) Dominick Hayuma, amesema kuwa taarifa za Kundi la Wataalamu lililoteuliwa na UN hazina ukweli wowote. Amesema kuwa Tanzania ina uhusiano mkubwa na serikali za nchi jirani na ndiyo maana majeshi ya polisi katika ukanda wa nchi za Maziwa Makuu na Pembe ya Afrika na zile za kusini mwa Afrika (SADC) zinashirikiana katika masuala ya operesheni kwa lengo la kudhibiti kwa pamoja vitendo vya kihalifu. Amesema kuwa kuna baadhi ya mashirika ya ndani na nje ya nchi wanakusanya taarifa za uongo kwa lengo la kujipatia fedha ama kuleta uchochezi baina ya nchi moja na nyingine.
Nichukue fursa hii kuwatahadharisha wataalamu wetu wa polisi kutokuingizwa kutoa kauli za kisiasa katika mambo yanayostahili maelezo na vielelezo. Ni vizuri zikatolewa kauli za kisera kuhusu masuala hayo; ushahidi wa kuingia ama kutoka kwa silaha za kijeshi katika nchi yetu uko wazi hata kwa wananchi waoishi katika mikoa ya mpakani na nchi za eneo la maziwa makuu. Wananchi ni muhimu wawatake polisi ambao tunawalipa kwa kodi zetu, wakae mbali na mijadala ya kisera na ya kisiasa ili kutenganisha kati ya jeshi na propaganda za wanasiasa. Tabia hii ya kutumwa na viongozi wa CCM ndio ambayo inafanya Polisi wetu kushiriki katika kuiba kura na kuhujumu wapinzani wakati wa uchaguzi. Polisi wetu wajue kwamba mishahara midogo wanayolipwa na maslahi duni wanayoyapata ni matokeo ya uongozi mbovu wa serikali hiyo hiyo ya CCM inayofanya waweke pembeni maadili ya taaluma zao; na kuitetea na hata kuipigania nyakati za uchaguzi. Hivyo, polisi ikae mbali na mapambano ya kisiasa baina ya vyama, ikiwemo mapambano ya hoja kwa ajili ya kupata msimamo wa pamoja wa watanzania. Polisi ibaki na jukumu la kusimamia sheria na kuhakikisha kwamba utawala wa sheria unazingatiwa badala ya kukanusha tu bila maelezo na vielelezo ripoti ya Kundi la wataalamu wa UN ambayo imewataja kwa majina watanzania wanatuhumiwa kuvunja sheria lakini polisi haijawakamata mpaka sasa.

Ni muhimu kwa Wizara ya Usalama wa Raia hususani kupitia kwa Waziri Lawrence Masha ikitoa tamko ikiwemo kutoa maelekezo kwa Mkuu wa Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI) kuwachunguza watu wote na taasisi zote za Tanzania zilizotuhumiwa kwenye ripoti hiyo likiwemo jeshi la polisi lenyewe. Wizara ya Usalama wa Raia ijibu maswali na kufafanunua masuala yafuatayo, ikiwemo kwa kutoa maelezo na vielelezo kwa Umoja wa Mataifa kwamba: Je, taarifa ya kwamba polisi waliizunguka meli inayotuhumiwa katika ripoti hiyo ya Kundi la Wataalamu wa UN anaizungumziaje? Je, polisi hao walikuwa wa nchi gani? Kama ni watanzania walikwenda kufanya nini kwa maelekezo ya nani? Aidha ripoti ya Kundi la Wataalamu, inataja kwamba yapo maduka ya masonara yaliyokuwa yananunua madini yaliyotoroshwa kutoka DRC? Na kwamba kwa maelezo ya mmojawapo wa wamiliki wa maduka yaliyotajwa kwenye taarifa hiyo alidai kwamba kuna wakati ambapo idara ya uhamiaji iliwahi kuendesha msako dhidi ya wafanyabiashara hao? Je, serikali inayazungumziaje madai hayo? Je, serikali yake iko tayari kuwachunguza raia wote wa kigeni wanaotajwa kwenye ripoti hiyo wanaoishi mpaka sasa Dar es salam, Kigoma na kwingineko katika nchi yetu? Je, Wizara yake inamzungumziaje raia wa DRC aliyetajwa katika ripoti ya Kundi la Wataalamu wa UN kwa jina la Bande Ndagundi, ambaye anatuhumiwa kuishi nchini kwa zaidi ya miaka 27 anayejishughulisha na biashara zinazohusiana na masuala ya kijeshi? Je, Waziri Masha au wawakilishi toka Wizara yake wamewahi kuwasiliana na mtu huyo anayedaiwa kuendelea kuishi Dar es salaam? Ni muhimu kwa Wizara hususani Waziri husika kutoa kauli kuhusu mtu huyu kwa kuwa imeelezwa kwa uwazi ikiwemo kwa yeye mwenyewe kusema kwenye barua zake ikiwemo ile ya tarehe 17 July 2009 kuwa ana mawasiliano ya karibu na viongozi wa juu wa serikali, polisi, jeshi na chama tawala.

Masuala haya na mengine mengi zaidi nikayoyachambua kadiri siku zinavyokwenda yanapaswa kujadiliwa na wananchi ama wawakilishi wao; ili tuweze kutoka na msimamo wa pamoja. Pia UN na Kundi la Wataalamu wake kuiuliza serikali itoe maelezo ya kina wakati wa mapitio ya taarifa husika. Ni utaratibu wa kawaida kwamba ufuatiliaji kama huu uliofanywa kwa kuwa ulihusu Tanzania; serikali itapewa fursa kuandika ripoti ya nchi (country report) kufafanua mambo ambayo yametajwa kabla ya kamati ya vikwazo kufanya maamuzi yake ama kuikubali ripoti husika na mapendekezo yake ama kutoa maelekezo mbadala ya kutaka uchunguzi zaidi katika maeneo ambayo Kundi la Wataalamu limeeleza katika ripoti yake kuwa uchunguzi wake bado haujamilika. Inashangaza kwamba serikali inatumia nguvu kubwa, kubeza ripoti hii na kutishia wanahabari wasiendelee kuandika wakati ripoti imeweka bayana kwamba uchunguzi bado haujakamilika; serikali itaweka wapi uso wake kama uchunguzi zaidi ukaibua uchafu zaidi? “Tuchafuke tusafishe tujisafishe: kujadili ni uzalendo wa kutetea maslahi ya taifa”


Imetolewa na:


John Mnyika
Mkurugenzi wa Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa
0754694553

Kauli zangu ziarani Ubungo

Jana Jumamosi tarehe 5 Disemba nimeanza ziara ya siku mbili katika Jimbo la Ubungo; kwa nafasi yangu kama Mwenyekiti wa Mkoa wa Kinondoni Kanda ya Dar es salaam. Nimefanya mikutano miwili ya hadhara. Mkutano wa kwanza nimeufanya katika Kata ya Ubungo kuanzia saa 10:30; jirani kabisa na kituo cha mabasi ya mikoani(Ubungo Bus Terminal).

Nikihutubia mkutano huu, niliwashukuru wananchi wa Dar es salaam waliotuunga mkono kwenye uchaguzi wa serikali za mitaa na kuwapongeza kwa ushindi uliopatikana. Niliwaeleza kuwa mwaka 2004, CHADEMA ilishinda viti 2 tu katika uchaguzi wa serikali za mitaa. Lakini mwaka huu wa 2009, pamoja na hujuma zote na uchaguzi kuwa ovyo ovyo; tumeweza kushinda viti 11 ambalo ni ongezeko la asilimia nyingi wakati vyama vingine idadi yao ya viti imeshuka.

Nikawaeleza hali hii inatia matumaini tunapoelekea uchaguzi wa mwaka 2010; na nikawaambia kwamba lazima Dar es salaam iwe kitovu cha mabadiliko nchini. Nikitumia nafasi yangu nyingine ya Mkurugenzi wa Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa nikawaeleza kwamba katika nchi nyingi za Afrika zilizofanya mageuzi chachu ya mabadiliko hayo huwa ni miji mikubwa kama Dar es salaam lakini inashangaza kwamba kwa upande nchi yetu hali ni tofauti.

Wakazi wa Dar es salaam wanafurahia hoja za wabunge wa upinzani kama wakina Dr Slaa ambao wamepatikana kwa kuchaguliwa majimbo ya vijijini, wakati ambapo majimbo yote saba ya Dar es salaam ni CCM. Hata kwenye udiwani; hakuna diwani hata mmoja mkoa mzima wa Dar es salaam kutoka upinzani. Hii ni aibu kwa taifa na ni matusi kwa wananchi ambao wanapata fursa ya kuwa karibu na vyombo vya habari na kwa sehemu kubwa ni watu waliopata fursa ya kwenda shule.

Hivyo ni muhimu wawezeshe harakati hizi za mabadiliko, na nikawatangazia kwamba siku hiyo tuanaanza kusambaza rasmi vipeperushi vya kuunga mkono CHADEMA kwa njia mbadala katika jimbo la Ubungo.

Nitawatangazia rasmi kwamba sasa wanaweza kujiunga ama kuchangia CHADEMA kwa kutuma neno CHADEMA kwenda namba 15710 kwa wateja wa Zain na Vodacom. Hii inafanya kwamba hata kama wametingwa na majukumu mengine bado wanaweza kabisa kufanya harakati za kisiasa kwa kutumia simu zao. Nikawatangazia pia kuwa kama wanataka kuwasiliana na CHADEMA jimbo la Ubungo watume ujumbe au wapige simu kwenda namba 0784222222.

Nikawaambia kwamba wakumbuke maneno tuliyowaambia mwaka 2005 kwamba mabadiliko ya kweli katika taifa letu; hayawezi kuletwa na mafisadi wale wale, wa chama kile kile; chenye uoza ule ule, wakiendeleza yale yale kwa ari, nguvu na kasi mpya; na kwamba kwa falsafa ya chukua chako mapema(ccm) ya chama cha mafisadi(ccm) Tanzania yenye neema haiwezekani.

Nikawakumbusha kwamba mwaka 2005, wakati nagombea ubunge katika jimbo hilo, nilisimama katika eneo hilo hilo na kutangaza kwamba kuna ufisadi na upotevu wa mapato Mradi wa Kituo cha Mabasi Ubungo(UBT) ambao unafanywa na kampuni ya familia ya Kingunge na vigogo katika Halmashauri ya Kinondoni. Wakati huo, CCM wakiwemo baadhi ya vigogo hao walikanusha. Lakini sasa miaka michache baadaye Waziri Mkuu, Mizengo Pinda amekwenda na kutaka ukaguzi maalum(Special Audit) ambayo imebaini mambo ambayo niliyashayasema mwaka 2005. Hata hivyo, kama kawaida ya CCM ya kulindana; Pinda mpaka sasa amekalia ripoti hiyo ya CAG. Amesubiri mkataba wa Kampuni ya familia ya Kingunge (Smart Holdings) umalizike badala ya kuvunja mkataba na kuwachukulia hatua za kisheria. Na kutokana na hayo, kampuni hiyo imehamishwa katika ulaji mwingine kwa kupewa katika mazingira tata tenda ya kukusanya mapato katika jesho la wamachinga(Machinga Complex). Hivyo, nikatoa mwito kwa Waziri Mkuu Pinda kuiweka hadharani mapema iwezekanavyo ripoti ya CAG kuhusu mradi wa UBT ili iweze kujadiliwa na umma tukiwemo wananchi wa ubungo ili hatua ziweze kuchukuliwa kwa kampuni hiyo na wanafamilia hao ambao walikuwa wakidanganya kwamba mapato kwa siku ni milioni moja na ushee; wakati serikali imeanza tu kukusanya mapato imeweza kupata takribani milioni nne kwa siku. Pia, nikatoa mwito kwa wamachinga kupaza sauti kudai jingo lao kwani hata wao wanavikundi na vyama vyao ambavyo vinapaswa kuhusishwa kwenye ukasanyaji wa mapato.

Mkutano wa pili nimeufanya kata ya Kimara eneo la Kimara matangini ambapo pia nilianza kwa kuwashukuru wananchi wa kutuunga mkono katika uchaguzi wa mitaa ya kata hiyo. Niliwaeleza kwamba pamoja na hujuma walizofanyiwa ikiwemo makaratasi ya kupigia kura katika kata hiyo kuisha asubuhi, na mengine kuletwa jioni tena yakiwa yametolewa nakala(photocopy) kwenye maduka ya jirani hapo hapo Kimara kwa idadi isiyojulikana; bado upinzani uliokuwepo umeipa somo CCM na wenyeviti wake waliotangazwa kuwa wameshinda.

Niliwaleza kwamba mwaka 2004; wenyeviti hao walipita bila kupingwa lakini sasa wameshinda kwa ushindani mkali uliohusisha CCM kutoa wapiga kura maeneo mengine na kuwahamishia kupiga kura hapo Kimara kwa kutumia karatasi hizo zilizoongezwa. Nikawaeleza kwamba kutokana na hali hiyo, yapo maeneo ambayo tumefungua kesi kama Msewe, Baruti nk.

Nikawatangazia rasmi wenyeviti wa serikali za mitaa kwa tiketi ya CCM na viongozi wa chama chao kwamba wanapaswa kutekeleza wajibu wao ipasavyo wa kuwatumikia wananchi kwa kuwa tofauti na udiwani na ubunge ambapo kiongozi akichaguliwa amechaguliwa hakuna namna ya kumuondoa mpaka uchaguzi mwingine kwenye serikali za mitaa hali ni tofauti. Nikaweleza wananchi kwamba sheria inawaruhusu kupiga kura ya kutokuwa na imani na kuwaondoa kama watashinda kutekeleza wajibu ipasavyo ikiwemo kuitisha mikutano ya wananchi na kuwasomea taarifa za mapato na matumizi. Pia kama watashindwa kufuatilia kero za msingi za wananchi, mathalani katika Mtaa wa Golani kuna tatizo na daraja na kero kubwa ya maji. Kama viongozi hao watashindwa kushirikiana na wananchi kuondokana na kero hizo; CHADEMA tutashirikiana na wananchi kuchukua hatua zinazostahili kabla hata ya uchaguzi ujao wa serikali za mitaa.

Nikawaeleza kwamba taifa letu kwa sasa linapita katika wakati mgumu kutokana na kukua kwa matabaka katika jamii. Nikawaeleza kwamba pamoja na kukua kwa tabaka kati ya masikini na matajiri tabaka baya zaidi ni lile la kukosekana kwa usawa katika utawala wa sheria na mifumo ya utolewaji wa haki. Mathalani watuhumiwa wa ufisadi tuliowataja kwenye orodha ya mafisadi, bado wengi wao wanatamba barabarani mpaka hivi sasa na kwa sehemu kubwa wakilindwa na vyombo vya usalama vinavyoendeshwa na kodi za watanzania; lakini kwa mwananchi mlipa kodi anayeishi Kimara hali yake ya usalama ni tete kutokana na majambazi kuruhusiwa kutamba mara kwa mara. Hivyo suluhisho ni kufanya mabadiliko ya kiuongozi na kisera ili kuunganisha nguvu ya umma kushughulikia masuala hayo. Nikawaeleza kwamba sera kuu ya CHADEMA ambayo tunaiita falsafa yetu ni Nguvu ya Umma ama people’s power. Chini ya Sera hii tunaamini kwamba rasilimali za watanzania iwe ni maliasili; kodi zetu ama vipaji vyetu vinapaswa kutumika kwa manufaa ya wananchi hivyo tunataka kujenga taifa lenye kutoa fursa.

Nikawaeleza changamoto iliyopo ni upotoshaji unaondelea wa kila kitu; hata ufisadi na matumizi mabaya ya madaraka kuitwa kuwa unafanyika kwa maslahi ya Taifa. Nikatolea mfano kuwa baada ya ripoti ya UN kutolewa Waziri wa Mambo ya Nje, Benard Membe alijitokeza na kuikana yote kwa ujumla wake kwa maelezo kwamba analinda maslahi ya Taifa. Waziri Membe katika hali hiyo, kama kweli angetaka kulinda kikamilifu maslahi ya taifa angetangaza kufanya uchunguzi juu ya watu waliotajwa ili kutetea taswira ya Tanzania kama nchi. Badala yake, kuikana ripoti nzima ni kufisha watu waliofanya vitendo haramu kwa kutumia kivuli cha maslahi ya taifa. Badala yake ni muhimu kwa serikali kuchukua hatua ikiwemo kuchunguza na kuchukua hatua; badala ya kubeza na kufunika hali ambayo inaweza kuiathiri zaidi nchi katika medani ya kimataifa. Ni kama ukiwa na mtaro wa uchafu, wakati mwingine unawajibika kuingia ukachafuka, ukausafisha na baadaye ukajisafisha. Tanzania itasafishwa kwa serikali kuingia katika mtaro kusafisha uchafu iliofanywa na watanzania wachache kwa maslahi yao binafsi; sio ya taifa ili nchi na watanzania wote kwa ujumla tuweze kusafishwa mbele ya jamii ya kiamataifa.

Leo nitakuwa na mikutano mingine Goba, Mbezi na Sinza ikiwa ni mwisho wa ziara ya awamu ya sasa.

Kashfa Kampuni ya Reli: Serikali ya Tanzania, India ziwaombe radhi watanzania

TAARIFA KWA UMMA

KASHFA KAMPUNI YA RELI: WATANZANIA NDIO WAKUOMBWA RADHI

Taarifa inatolewa kwa umma kupitia kwa vyombo vya habari na Kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA kufuatia kauli kwamba Ubalozi wa India nchini umeitaka Serikali ya Tanzania kuomba radhi kutokana na kitendo cha wafanyakazi wa Kampuni ya Reli (TRL) kubeba msalaba na kuimba nyimbo za msiba wakati wakiwa kwenye mgomo uliolenga kushinikiza menejimenti ya kampuni hiyo inayoongozwa kwa kiasi kikubwa na raia wa India kutimiza madai yao.

Kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA haipendi kuamini kwamba kauli hiyo imetolewa na ubalozi husika kwani ina dalili za kuzusha malumbano ya kidiplomasia baina ya serikali ya Tanzania na India.

Aidha ikiwa kauli hiyo iliyonukuliwa na vyombo mbalimbali vya Habari hususani gazeti la Majira Na. 5813 la tarehe 5 Disemba 2009 ni msimamo rasmi wa nchi ya India, tunaupongeza ubalozi huo kwa kuweka hisia zao hadharani juu ya yaliyojiri katika mgomo wa wafanyakazi wa TRL na hivyo kuibua mjadala wa umma kuhusu masuala muhimu yahusuyo mustakabali wa Kampuni hiyo inayohudumia watanzania na raia wa nchi mbalimbali.

Ubalozi wa nchi hiyo kwa kutoa kauli kama hiyo utakuwa umezingatia misingi ya diplomasia inayosimamia ukweli bila kuendekeza unafiki wa kimataifa. Hata hivyo ubalozi wa nchi hiyo ulipaswa kuzingatia pia kanuni nyingine ya msingi(golden rule) kwenye utamaduni wa kidiplomasia ya nchi kuepuka kutenda ama kusema yale ambayo isingependa kutendewa au kusemwa.

Katika muktadha huo; kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA inatoa tamko la kutaka Serikali ya India na hata ya Tanzania kuwaomba radhi wafanyakazi na watanzania kwa ujumla kutokana na yaliyotokea na yanayoendelea kutokea katika kampuni ya TRL.

Serikali zote mbili zinawajibika kubeba mzigo wa lawama, ndio maana kurugenzi ya mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA haikushangazwa sana kuona wafanyakazi wakiwa wamebeba msalaba ambao pengine ni ishara ya mzigo huo kwa menejimenti ya TRL inayotoka India na kwa serikali ya Tanzania inatawaliwa na CCM.

Aidha hatukushangwa na wafanyakazi kuimba nyimbo za msiba wakati wa mgomo wao kwani Kampuni hiyo kwa aina ya mabehema/vichwa vyenye ubovu, kwa huduma mbovu na kwa menejimenti bomu ni wazi kwamba hali ya mambo ni kama katika mazingira ya kifo na kwamba kashfa ya TRL ni msiba wa watanzania. Hata mkataba wenyewe wa ubia kati ya Serikali na Kampuni ya RITES ya India; ni mkataba marehemu kutokana na maudhui yake.

Hivyo kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA inazitaka serikali zote mbili; Tanzania na India, kuwaomba radhi wafanyakazi na watanzania kwa kuwaingiza katika kadhia hii yenye kuleta vilio vya aina mbalimbali kila kukicha.

Ubalozi wa India ndio unaopaswa kuwaomba radhi wafanyakazi kwa kuwa menejimenti mbovu ya TRL yenye raia toka nchini India ndiyo inayochangia katika kuwaingiza wafanyakazi kwenye migomo ya mara kwa mara kutokana na uhai kuwa mashakani kutokana na maslahi na mishahara duni. Aidha ubalozi wa India unapaswa pia kuomba radhi kwa watanzania kutokana na Kampuni yake ya RITES kuingia katika ubia wenye kuua taratibu mfumo mzima wa reli Tanzania kuanzia kampuni yenyewe, huduma zake za usafiri na hata miundo mbinu yake na kufanya hali ya mazingira ya usafiri huo hapa nchini kuwa hatari kwa usalama wa raia.

Katika medani ya diplomasia inafahamika kwamba kazi za Balozi mbalimbali ni pamoja na kuwa mawakala wa masuala ya mahusiano ya kiuchumi na kibiashara; hivyo Ubalozi wa India nchini hauwezi kukwepa lawama kutokana na Kampuni ya RITES toka nchi hiyo kushindwa kuendana na mahitaji ya watanzania na viwango vya kimataifa vya usafirishaji wa reli.

Izingatiwe kuwa nchini India kampuni ya RITES si moja ya kampuni zinazoheshimika katika masuala ya usafiri wa reli; inashangaza kwa ubalozi wa nchi hiyo kuitetea kampuni ambayo ndani ya nchi yao wenyewe haiwezi kupata mikataba ya miradi ya umma nyeti kama walivyoipata hapa Tanzania.

Kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA inaamini kwamba Ubalozi wa India nchini ulifahamu kabla udhaifu wa Kampuni ya TRL na menejimenti toka nchi yao; lakini haukuishauri wala kuitahadharisha Serikali ya Tanzania kama ambavyo taratibu za diplomasia nyenye dhamira njema; ikiwemo ya kiuchumi inavyohitaji.

Uamuzi wa kunyamaza kimya na hata wa kutoa kauli kama hii yenye kulinda maslahi ya raia wa India pekee bila kuzingatia hali ya wafanyakazi wa Tanzania ni dalili za kwamba Ubalozi wa India ulinyamaza kwa makusudi kuiacha serikali ya Tanzania iingie katika mkataba mbovu na kuletewa huduma/miundo mbinu kanyaboya kwa maslahi yao ya kiuchumi suala ambalo linafanya ubalozi huo uwajibike kuomba radhi kwa watanzania.

Aidha Serikali ya Tanzania inayoongozwa na CCM ndio inayowajibika zaidi kuomba radhi si kwa raia wa India bali kwa wafanyakazi na wananchi wa Tanzania kwa ujumla kutokana na kusababisha matatizo makubwa yanayotokea katika Kampuni hiyo.

Serikali inayoongozwa na CCM ndiyo iliyopeleka bungeni muswada wa kurekebisha sheria iliyoua TRC, na kuweka vipengele vilivyoruhusu mianya ya kuingia mikataba mibovu ambayo imesababisha msiba kwa sekta ya reli nchini. Matokeo yake ni kwaba hali ya usafiri wa reli inazidi kuwa mbaya usafirishaji wa abiria na mizigo kwa njia hii unazidi kupungua mwaka hadi mwaka; mathalani kutoka tani 1,169,000 mwaka 2005 mpaka tani 429,000 mwaka 2008. Serikali imeingiza fedha za walipa kodi katika uwekezaji wa kibadhirifu na kudhoofisha miundombinu iliyojengwa kwa jasho la umma.

Hivi karibuni Waziri Mkuu, Mizengo Pinda alitoa fedha za umma bila kufuata taratibu(misappropriation) kwa ajili ya kulipa wafanyakazi wa Kampuni hiyo; na ikaendelea kuwalipa kwa maelezo kwamba kampuni husika haina fedha. Lakini Serikali hiyo hiyo ikaeleza kauli tofauti inayoonyesha kwamba kampuni ya TRL ilishapatiwa mkopo.

Kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA inawataka Waziri Mkuu ama Waziri wa Miundo Mbinu kuwaeleza ukweli wote wa Tanzania wa kinachoendelea kutokana na fedha za umma zilizotolewa kwenda kampuni hiyo na mikopo ama fedha zingine ambazo kampuni hiyo ilipokea.

Mbunge wa Mpanda Kati, Said Arfi (CHADEMA) ambaye pia ni Makamu Mwenyekiti wa chama aliwasilisha maelezo binafsi kuhusu matatizo ya reli nchini chini ya TRL lakini serikali haikutoa majibu kamili na amekuwa akizungushwazungushwa kuhusu kusudio lake la kuwasilisha hoja binafsi juu ya kashfa ya TRL.

Katika mazingira haya ya utata na hali tete katika kampuni wakati umefika sasa wa Rais Jakaya Kikwete kuelekeza watendaji wake kuweka wazi kwa umma ama kupitia wawakilishi wao Mkataba wa TRL na taarifa yenye kuchambua hali ya mambo katika kampuni hiyo na mazingira ya kuingiwa kwa mkataba ikiwemo kuwataja hadharani wamiliki halisi wa kampuni ya RITES na washirika waliohusika katika kushinikiza Tanzania kuingia katika mazingira haya yanayotishia uhai wa sekta ya reli, wafanyakazi wake, watanzania wanaotumia usafiri huo, uchumi wa nchi na na hali ya maisha ya wadau wote waotegemea njia hiyo kiuchumi ndani ya Tanzania na nje ya mipaka yetu hususani katika eneo la maziwa makuu.

Imetolewa tarehe 5 Disemba mwaka 2009 na:



John Mnyika
Mkurugenzi wa Mambo ya Nje
0754694553

Tuhuma kuhusu Silaha: Akheri nife nikiwa nimesimama kuliko kuishi nikiwa nimepiga magoti

Leo Tarehe 3 Disemba 2009 nasema: Akheri kufa nikiwa nimesimama kuliko kuishi nikiwa nimepiga magoti. Hii ni kauli ya mwanafalsafa na mwanamapinduzi, maarufu kama Che Guevara. Kauli hii ni muhimu kutakariwa na watanzania leo, tunapoendelea kujadili ripoti ya Kikundi cha wataalamu kilichoundwa na UN katika muktadha wa Orodha ya Mafisadi (list of shame) iliyotolewa na CHADEMA. Ripoti ya muda kikundi cha wataalamu wa UN inaitaja Tanzania ama baadhi ya watanzania kuhusika kwa namna moja au nyingine kuwezesha biashara haramu ya silaha kwenda maeneo ya vita DRC na ujangili wa madini toka maeneo hayo; madini ambayo yametapakaa damu ya mauji wa raia wasio na hatia katika maeneo yenye vita vya wenyewe kwa wenyewe (Blood Minerals). Matukio ndani ya ripoti hii yametokea hivi karibuni, katika kipindi cha utawala wa Rais wa awamu ya nne, kupitia serikali ya chama cha Mapinduzi; Jakaya Mrisho Kikwete.

Wakati wa upande mwingine, Orodha ya Mafisadi inataja ushiriki wa serikali na viongozi wake katika makampuni tata kama Meremeta, Tangold, Deep Green Finnance na mengineyo ambayo yamekuwa yakihusishwa na biashara ya utoroshaji wa dhahabu toka maeneo yenye vita. Ukitazama filamu ya Darwins Nighmare, unaweza kupata picha ya uhusiano baina ya biashara hii na nyinginezo na biashara haramu ya silaha. Taarifa zote mbili: ya Kundi ya Wataalamu wa UN na Orodha ya Mafisadi, tumeziweka kwenye mtandao wa www.chadema.or.tz ili watanzania bila kujali itikadi wazijadili taarifa hizi kwa mustabali mwema wa Taifa letu.


Mkutano wangu na wanahabari, nikiwa ni Mkurugenzi wa Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa wa CHADEMA kumjibu Waziri wa Serikali ya CCM anayeongoza wizara ya sekta yangu, na uamuzi wa kutangaza kwamba suala hili lijadiliwe na umma wa watanzania na wawililishi wa wananchi; hakika kwa pamoja vimeanza kutimiza lengo. Wapo waliopinga, wapo waliounga. Wapo waliotukana, wapo waliosifu. Wapo waliotangaza kuniunga mkono; wapo walionitishia kwamba jambo hili ni hatari. Tuendelee na mjadala; ili tutoke na msimamo wa pamoja kama watanzania badala ya msimamo wa serikali ya CCM ambao unajaribu kufunika kombe mwanaharamu apite bila kujali kwamba mficha maradhi kifo kitamuumbua.

Hivyo, naandika kauli hii kwa tahadhari kubwa ya kizalendo kwa kuwa najua suala hili linagusa kwa namna au nyingine vyombo vyeti na masuala tete yanayoelekezwa kwa nchi yetu yanayogusa jeshi, polisi, usalama wa taifa, chama tawala, serikali yake, na viongozi wake. Mambo ninayoandika pia yanagusa genge la mafisadi na watumiaji vibaya wa madaraka; wengine wakiwa ni wafanyabiashara, wengine wakiwa ni viongozi, wengine wakiwa ni wahalifu waliokubuhu na waasi wenye kufanya mauaji. Haya ni mambo hatari yanayotishia maisha si tu ya mtu mmoja mmoja bali hata amani katika nchi yetu kwa ujumla. Ndio maana nimeikumbuka kauli hii ya Che Guevara; Akheri Nife nikiwa nimesimama kuliko kuishi nimepiga magoti.


Sasa nijibu hoja za waliotaharuki ama kukurupuka tena na kujibu tamko langu nililolitoa kwa niaba ya CHADEMA ili mjadala uendelee kwa manufaa ya taifa letu na dunia kwa ujumla. Pia, nitazigusia hoja za walioniunga mkono mpaka kieleweke.

Waziri Membe amerudia tena tabia yake ile ile ya kutoa kauli bila kufikiria; bila kujadiliana. Yeye ameamua kusema kwamba CHADEMA iache siasa zenye kuichafua Tanzania; itangulize uzalendo. Sasa nani anaichafua Tanzania; kati ya waliofanya ufisadi na/ama kutumia madaraka vibaya na kuitumbukiza Tanzania katika kashfa kama hizi za usafirishaji wa silaha na utoroshaji wa madini kutoka maeneo yenye vita vya wenyewe kwa wenyewe au mtu anayetaka mjadala kuhusu suala hili ili utoke msimamo wa pamoja wa wazalendo wote wenye kukerwa na mambo hayo ili kulirudisha taifa kwenye mkondo unaostahili wenye kulinda heshima ya Tanzania kitaifa na kimataifa? Membe angetaka kutanguliza maslahi ya pamoja ya Tanzania asingekurupuka kutoa kauli ya serikali ya CCM bila kushirikisha umma wa watanzania ama wawakilishi wa wananchi. Membe hana haki ya kusema kwa niaba ya watanzania katika masuala tata bila kupata maoni yetu au ya kambi yetu bungeni. Ndio maana narudia kusema; kila anachokisema ni msimamo wake na serikali ya chama chake; hakiwakilishi msimamo wa watanzania wote, mimi nikiwa mmoja wao. Kama alitaka watanzania tusivuane nguo hadharani; yeye kwa kuwa ndiye yuko kwenye serikali; kabla ya kutoa kauli, walau angeomba ushauri toka kwa wenzake tulio katika upinzani tuliopo kwenye sekta yake, mwanadiplomasia kama yeye anapaswa kujua umuhimu wa maridhiano baina ya viongozi kabla ya kutoka hadharani katika masuala tete ya kitaifa. Ujumbe wangu kwa Membe, mtu mzima akivuliwa nguo; huchutama, watanzania tumevuliwa nguo, tuchutame; yeye amejivua nguo kwa kauli yake, achutame. Narudia tena kutoa msimamo wangu binafsi kuwa niko tayari kwa majadiliano kama watanzania kuhusu suala hili ili tutoke na msimamo wa pamoja kama taifa. Lakini majadiliano yatakuwa na maana kama tu Membe akiacha propaganda nyeusi dhidi ya CHADEMA, ama sivyo nitashindwa kutofautisha kati yake na Waziri wa nchi moja ya Mashariki ya Kati; ambapo majeshi yalikuwa yakikaribia kuingia mji mkuu na ikulu; yeye alikuwa busy kueneza propaganda kuwa ‘sasa adui ndio anakaribia mstari wa kifo’. Matokeo yake yeye na Rais wake waliishia kukamatwa na kufa vifo vya aibu.

Membe ametaka tupeleke ushahidi kwake au tunyamaze; staili ile ile iliyotumiwa na Wazee kama wakina Kingunge mara baada ya Mzee mwenzake Dr Wilbroad Slaa kuanika hadharani Orodha ya Mafisadi(List of Shame). Mzee huyu wa CCM, wakati huo akiwa Waziri wa Nchi Ofisi ya Rais kwenye wizara iliyodumu kwa muda mchache iliyojishughulisha na mahusiano ya kisiasa na kijamii; huku ikiweka kipaumbele katika kazi ya kuwasafisha mafisadi. Kuhoji uzalendo wa wanaotaka watanzania waliotajwa kwenye ripoti ya Kikundi cha Wataalamu kilichoundwa na UN ni sawa na kuwatetea mafisadi ama waliotumia vibaya madaraka yao waliotuhumiwa kwenye ripoti husika. Waziri Membe kwa uzoefu wake wa ukachero naamini anafahamu kabisa kwamba tuhuma za Tanzania kujihusisha na vita vya DRC zilianza toka wakati taifa hili linaasisiwa. Tofauti ya watawala wa sasa ni kwamba uongozi wa Nyerere ulikuwa unasema wazi kuwa unasaidia waasi, na UN inajua. Lakini wakati ule walioitwa waasi ni wazalendo waliokuwa wakipambana dhidi ya watawala wa kidikteta ambao walikuwa ni makuwadi wa ubeberu na ukoloni mamboeleo katika Afrika. Sera ya wakati huo ya mambo ya nje ya Afrika ilikuwa ni kuleta ukombozi Afrika nzima (hata ikiwa ni kwa kuunga mkono vita vya msituni) na kueneza umajumuhi wa kiafrika (Pan Africanism). Ndio maana wanamapinduzi kama wakina Che, na wengine walikwenda DRC kupambana, na serikali ya Tanzania ya wakati huo ilikuwa mstari wa mbele kwenye ukombozi kusini mwa Afrika.

Serikali ya sasa ipo tofauti; kwanza haina msimamo; pili, sera yake ya mambo ya nje haieleweki; tatu, masuala ya sasa ya usafirishaji wa silaha ama utoroshaji wa madini toka maeneo yenye vita ambao yanasemwa kuwa yanafanywa na serikali ama watanzania yanahusu zaidi miradi binafsi ya watu ambayo wanaindesha kwa ama kuzitumia taasisi za kiserikali au kuruhusu mianya kwa kutowajibika kusimamia utawala wa sheria ikiwemo kuheshimu maazimio ya Umoja wa Mataifa (UN) ambayo nchi yetu imetia saini.

Waziri Membe anapaswa kutoa kauli ya kuunga mkono rai yangu niliyoitoa kwenye mkutano wangu na waandishi wa habari Disemba Mosi, 2009: Kwamba wazalendo wote, waliokerwa na Tanzania ‘kuchafuliwa’ na ripoti hiyo ya Kikundi cha Wataalamu wa UN, wanapaswa kuwashinikiza watanzania wote wanaoishi Dar es salaam, Kigoma na kote duniani ambao wametajwa kwenye taarifa hiyo kwa majina yao; wajitokeze kutoa kauli za kusafisha majina yao, tukiridhika na hoja zao, katika utetezi wao; basi na sisi tutajiunga katika kundi la kuwatetea na kuwasafisha. Viongozi na taasisi za serikali zilizotajwa kwa namna moja au nyingine katika taarifa hiyo iwe kwa majina au kwa matukio zijitokeze kuelezea kutajwa kwao; tukiridhika na maelezo yao na vielezo vyao, tutajiunga katika kazi ya kizalendo ya kuwatetea na kuwasafisha. Na hii isiwe kwa taarifa ya UN pekee; iwe pia Orodha ya Mafisadi, katika vipengele vinavyohusiana na Kampuni za Meremeta, Tangold, Deep Green nk. Membe kama mseminari anajua kuwa vitabu vyote vitakatifu na vitukufu vinatamka kwamba haki huponya taifa; kwa hiyo ni ukweli pekee ndio utakaotufanya watanzania kuwa huru dhidi ya kadhia hii.

Nimesoma kauli ya Umoja wa Mataifa (UN) iliyonukuliwa katika vyombo vya habari vya habari; kwamba ripoti ile ‘sio rasmi’ na kwamba ‘wako tayari kuishirikisha Tanzania katika kuifanyia mapitio ripoti husika’. Na kwamba ripoti hiyo isihusishwe moja kwa moja na Sekretariati ya Umoja wa Mataifa, na Mashirika yake; sina tatizo na kauli hizi. Hivyo, watanzania, wanahabari na wachambuzi; wanapaswa kuendelea kuinukuu na kuirejee ripoti hiyo kuwa ni ripoti rasmi kabisa na ya mwisho ya Kundi la Wataalamu iliyoundwa na UN; ripoti hii inaweza kubadilika tu, ikiwa aliyepewa ambaye ni Mwenyekiti wa Kamati ya Vikwazo (Sanctions Committee) atajadiliana na wajumbe wake na kutoa ripoti mbadala. Ama ataipandisha juu zaidi Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa(UN Security Council) ambalo ndio chombo chenye mamlaka ya kutoa maazimio kuhusu masuala hayo. Nilitarajia ripoti kama hii ya ukomavu wa kidiplomasia toka kwa umoja wa mataifa. Kauli hii ya kisiasa yenye kuendana na nadharia ya ‘ukila na kipofu usimshike mkono’ inasadifu maudhui ya Mkataba wa Kuundwa kwa umoja wa Mataifa(UN Charter), Tamko kuhusu Haki za Binadamu(UDHR)- kama vile UN imeamua kumpa mtuhumiwa Benard Membe na serikali yake haki ya kusikilizwa. Kauli hii inaendana pia na Mkataba wa Vienna; ambao Benard Membe aliutumia kulipotosha Bunge kwa kutoa karipio kali kwa mabalozi wa nchi mbalimbali na taasisi za kimataifa kutokuingilia ‘mambo ya ndani’ ya Tanzania kuelekea uchaguzi mkuu wa mwaka 2010. Kauli ambayo iliicha uchi serikali ya Tanzania kuhusu dhamira yake ya kutaka wabaki wenyewe; sijui wanataka kuiba tena kura uchaguzi ujao!.

UN ikiwemo ofisi ya Umoja wa Mataifa hapa Tanzania chini ya mpango wao wa kufanya kazi kwa pamoja kama familia(One UN Programme) inapaswa kuzitafsiri kwa pamoja kauli hizi za serikali ya CCM. UN inabidi itambue kwamba serikali ya CCM ya leo sio ile ya Mwalimu Nyerere ya ukweli na uadilifu. Hivyo UN, inapotafakari matukio ya sasa irejee na matukio ya nyuma, kwani ni UN hii hii imekuwa ikiisifia kupindukia serikali ya CCM kwa demokrasia; imekuwa ikutuma waangalizi wa uchaguzi(Elections Observers) wake na kutangaza chaguzi kuwa huru na haki. Matokeo yake CCM ya kina Membe, imekuwa ikibaki yenyewe; waangalizi wa UN huja mwishoni, na huja maeneo machache; sehemu kubwa ya nchi CCM inabaki yenyewe ikisimamia uchaguzi wenyewe kupitia Tume isiyo huru ya uchaguzi ambayo Makamishna wake wanateuliwa na serikali hiyo hiyo inayoshiriki uchaguzi. Lakini mbaya zaidi; tume hiyo haina watendaji wake huru katika ngazi za kata na majimbo, inatumia watendaji wa serikali walioteuliwa moja kwa moja na serikali yenyewe kama watendaji wa kata na wakurugenzi wa halmashauri. Tume haizingatii kuwa watendaji hawa wamekuwa wakipewa maelekezo na Mawaziri hao hao wa serikali kabla ya uchaguzi kwamba atayeachia eneo lake liende upinzani atakuwa amepoteza ajira yake aliyoteuliwa. Matokeo yake ni CCM kushinda kwa kishindo na hivyo kuwa na hodhi (monopoly) ya chama kimoja bungeni; na hivyo kupunguza uwezo wa kambi ya upinzani kuiwajibisha serikali kikamilifu. Hivyo, wakati tunatafakari ripoti ya Kikundi cha Wataalamu kilichoundwa UN; ni wasaa pia wa UN Tanzania kupitia UNDP kuongeza kasi ya kuisimamia serikali kutekeleza marekebisho ya kisheria na kitaasisi ya kuwezesha uchaguzi wa 2010 kuwa huru na haki. Hii ni kupitia programu yake ya kusimika demokrasia(deepening democracy program) na kusimamia vizuri mfuko wa uchaguzi wa mwaka 2010(UN Basket Fund for Elections).

Kwa upande mwingine, naiomba Ofisi ya Umoja wa Mataifa hapa nchini (UN Tanzania) itoe tamko tena kufafanua yafuatayo kwa kuwa kauli ya UN inaweza kutafsiriwa vibaya na Serikali ama wasioitakia mema Tanzania kufunika mjadala kuhusu ripoti ya Kundi la Wataalamu lililoundwa na UN yenyewe kwa lengo la kusimamia utekelezaji wa maazimio rasmi kabisa ya UN hio hio ambayo Tanzania ni moja ya nchi wanachama.

UN ijibu maswali na kufafanua masuala yafuatayo: Mosi; Je, Kikundi cha Wataalamu kilichoundwa na UN haikuwasilisha ripoti ya mwisho kwa Mwenyekiti wa Kamati ya Vikwazo iliyoundwa kwa azimio la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa kwa azimio namba 1533 la mwaka 2004 ambalo serikali ya Tanzania inalitambua? Pili; kundi kazi hilo halikupewa jukumu na Umoja wa Mataifa kufuatilia kama nchi wanachama zimetimiza aya ya 5 ya azimio namba 1807 la mwaka 2008 la Baraza la Usalama ambalo limezitaka nchi wanachama za UN ikiwemo Tanzania kuitaarifu kabla(inadvance) kuhusu kusafirishwa kwa silaha na mambo yanayohusiana nayo kwa ajili DRC au msaada wa, ushauri au mafunzo yanayohusiana na operesheni za kijeshi? Je, ni kwa kiasi gani Tanzania imetekeleza azimio hilo kwa kulingisha kati ya taarifa za serikali na tafiti huru zinazofanyika ikiwemo hii ya Kundi la Wataalamu lililoundwa na Umoja wa Mataifa wenyewe.

Je, Umoja wa Mataifa haukulipa Kundi hilo la Wataalamu jukumu la kutoa taarifa kuhusu ukiukwaji wa haki za binadamu uliofanyika ambao ni kinyume na aya ndogo 4(d)(e) na (f) ya Azimio namba 1857 la mwaka 2008 la Baraza la Usalama? Je, ni kwa kiasi gani Tanzania au watanzania wametajwa kushiriki katika vitendo hivyo kwa kurejea taarifa ambazo Tanzania imekuwa ikizitoa ukilinganisha na ripoti ya Kundi la Wataalamu lililoundwa na UN ambalo limeeleza kwamba kuna vitendo vya uvunjaji wa haki za binadamu vimefanyika ambavyo ni kinyume na sheria ya kimataifa ya ubinadamu(International Humanitarian Law).

UN imesema kwamba iko tayari kuishirisha serikali ili kuisuka upya ripoti husika. Sina tatizo na kauli hii ya UN pia. Imetolewa kidiplomasia. Kauli hii haifuti ukweli kuwa ripoti ya mwisho ya Kundi la Wataalamu wa UN imeshatolewa na imeshasambaa; namna ya kuepuka tuhuma zilizotolewa na ripoti ya awali ambayo serikali imeamua kuziita za kizushi zenye nia mbaya ya kuichafua Tanzania. Tafsiri ya kauli hii ya serikali ya Tanzania ni kuwa UN iliunda timu ya wataalamu wa uzushi, wenye nia mbaya ya kuichafua Tanzania: haya ni matusi kwa UN na tuhuma nzito kwa wataalamu hao kwa ubinafsi wao na taasisi wanazoziwakilisha katika kazi hiyo. Haitarajiwi kwamba Kundi la Wataalamu na hata UN yenyewe kwamba wataicha kauli hiyo kupita bila kutolewa kauli. Lazima wote waungane kuweka wazi; tatizo linaweza lisiwe kufilisika kitaalamu kwa UN; kundi lake la wataalamu na taasisi zao; tatizo ni kufilisika kimaadili kwa Membe na serikali yao ya CCM ambao wako tayari kuweka pembeni taaluma zao na wataalamu wao. Na kutoa kauli za kihuni ambazo hazistahili kutolewa katika medani ya diplomasia; tena kuhusu UN, chombo kinachounganisha mataifa yoye duniani ambacho kila kinapotoa taarifa za kuisifia serikali hiyo hiyo ya CCM Membe na wenzake wamekuwa wakiisifu kwa utalaamu wake na wataalamu wake wanaofanya tafiti hizo. Kama Waziri Membe anaamini kwamba UN na timu inazounda zinaweza kuwa ‘unproffessional’ kama alivyoeleza; basi atamke kutilia mashaka ripoti zote ambazo wamekuwa wakizitumia kujisifia, na kutubeza wakosoaji wa taarifa hizo. Halafu anatulazimisha tutangaze kwamba kauli yake hiyo ni ya kulinda ‘maslahi ya taifa’; Membe afafanue ni maslahi gani hayo ya taifa anayoyalinda kwa kauli hiyo ya kihuni? Membe anatakiwa kutuomba radhi watanzania, na kuiomba radhi UN kwa kusema maneno ya kihuni kwa kutumia cheo cha serikali cha uwaziri wake wa mambo ya nje na mahusiano ya kimataifa kwa kuwa mishahara na masurufu anayopata kumwezesha kutoa kauli hizo vyote vinavyotokana na kodi za watanzania wote iwe wanaCHADEMA au hata wasiokuwa na vyama.

Waziri Membe na serikali yao chini ya CCM, wana dalili zote za kulewa madaraka; madaraka hulevya, madaraka zaidi hulevya zaidi. Ndio maana viongozi wa serikali ikiwemo mawaziri wa wizara nyeti kama utawala bora inayosimamia idara ya usalama wa taifa na hata mawaziri wa wizara nyingine muhimu katika nchi yetu, wanamazoea ya kuropoka na kutoa kauli za kebehi na kupuuza hata mambo tete na tata ya kitaifa. Lakini katika hili, nawaomba sana watoe kauli za kujibu hoja kwa hoja kuhusiana na mambo yaliyoibuliwa katika ripoti ya Kundi la Wataalamu wa UN ambayo imetaja masuala yanayogusa wizara zao ama sekta zao; na wajibu tuhuma zenye maelezo na vielelezo kwa kutoa maelezo na vielelezo.

Ndio maana nawakumbusha tena kauli tuliyowaeleza watanzania mwaka 2010; kwamba mabadiliko ya kweli katika taifa letu; hawezi kuletwa na mafisadi wale wale, wa chama kile kile; chenye uoza ule ule wakiendeleza yale yale; kwa ari, nguvu na kasi mpya(Anguka); kwa falsafa ya chukua chako mapema, ya chama cha mafisadi(ccm); Tanzania yenye neema, haiwezekani.

Kosa kubwa la Waziri Membe katika sakata hili ni kulibeba zigo hili kashfa ya Taifa mwenyewe; tuhuma za ripoti hii ya Kundi la wataalamu lililoundwa na UN zitamuelemea. Wakati umefika sasa wa Waziri Mkuu Mizengo Pinda kuwashinikiza Mawaziri wengine ambao sekta zao zimeguswa kutoa kauli za kujibu ama kufafanua hoja zilizoibuliwa ndani ya taarifa hiyo, ambayo Membe alishafanya kosa la kuitumbukiza serikali kwenye malumbano mapema kwa kuliibua suala hili na kuituhumu UN kabla hata Tanzania kufafanua ama kujieleza kwenye Kamati ya Vikwazo.

Mawaziri wote hawa watatu, wameshavuka umri wa ujana kwa mujibu wa sera ya Tanzania ambao umekomea miaka 35; lakini kwa kuwa chama cha zamani CCM na serikali yake inaendelea kuwatambulisha kuwa ni mawaziri vijana, niseme kwamba nawaomba mawaziri hawa watoe matamko ya kina kumjibu kijana ‘mwenzao’ toka chama cha kizazi kipya, CHADEMA. Nawaomba wasinitazame kwa umri wangu, bali wazitafakari hoja zangu ambazo nazitoa kwa nafasi yangu ya kichama; Mkurugenzi wa Mambo ya Nje na Mahusiano ya kimataifa, lakini pia kama raia wa Tanzania ambaye Membe ambaye serikali imetoa kauli kwa niaba yake isiyokubalika.

Mawaziri wawili wanaopaswa kutoa kauli zao za kina kuhusu Ripoti hii ni Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa; Hussein Mwinyi na Waziri wa Usalama wa Raia; Lawrence Masha.

Hawa wasipojibu hoja; itathibisha kauli yangu niliyoitoa wakati nikifungua Mkutano wa Baraza la Vijana wa CHADEMA Kanda Maalum ya Dar es salaam tarehe 29 Novemba 2009 kwamba kauli ya Rais Kikwete ya kusema kwamba akichaguliwa tena atateua mawaziri wengi zaidi vijana ni kauli inayostahili kutozingatiwa na vijana makini. Nilieleza wazi msimamo wangu kwamba mwaka 2005; Kikwete aliwatapeli vijana kwa kutoa ahadi za ajira kwa vijana na kuwapa fursa vijana kwa kiwango ambacho hajakitimiza mpaka sasa hivyo hakuna sababu ya kumpa nafasi ya pili. Kadhalika niileza kwamba hata vijana wachache aliowateua wengi wao wakiwa ni vijana wa vigogo ndani ya chama hicho hicho kama Tanzania ni nchi ya kifalme ambayo uongozi ni wa kurithi hawana mchango wowote wa maana kwa vijana wenzao na hata kwa taifa. Nikahitimisha kwa kusema wazi, kwa aina hii ya vijana wa CCM; ni afadhali kuwa na Wazee kama Dr Slaa wenye kutoa uongozi bora na kutetea maslahi ya Taifa kuliko vijana hao. Hivyo, nikawataka watanzania kufanya mabadiliko kamili ya utawala ili kuweka madarakani chama cha kizazi kipya, chenye sera mbadala na uongozi bora wa vijana makini wa sasa na vijana mahiri wa zamani(wazee) wenye kukubali mabadiliko.

Pamoja na kuwa Waziri Mwinyi yeye alishatoa kauli fupi ya kukanusha tu kwa ujumla bila kujibu hoja kwa hoja. Pamoja na kuwa natambua kwamba ni muhimu kwa Jeshi letu, kutunza siri za mikakati yetu ya kijeshi. Bado Waziri Mwinyi anawajibu kutoa kauli za ufafanuzi. Waziri Mwinyi ajibu: Je, kwa kuwa Balozi wa Tanzania Burundi ambaye alikuwa ni mmoja wa majenerali wa jeshi, namba yake ya simu imetajwa kutumika kuwasiliana na waasi; JWTZ haina sera ya kuendelea kuwatumia maafisa wake waandamizi wa jeshi wanaoitwa wastaafu, wanaotumwa kwenye nchi zenye vita kama ilivyo DRC kuweza kufanya kwa barokoa ya ubalozi majukumu yanayoyofanana na uambata wa kijeshi? (Millitary attacheship). Kama hivyo ndivyo, anaweza kutuambia ni mawasiliano gani ya kijeshi yalikuwa yakifanyika baina ya namba ya simu ya balozi wetu na makamanda wa vikundi vya waasi DRC hususani FDLR na maswahiba wao ndani FARDC? Kwa kuwa mabalozi wetu kuwasiliana na vikundi vya waasi katika nchi ambazo serikali yetu inatambua serikali zake za kiraia ni jambo lisilokubalika na halina uhusiano wowote na ‘siri kuu za jeshi’ wala ‘maslahi ya taifa’; kwanini nini serikali isituleze mawasiliano yaliyokuwa yakiendelea kama inavyotuhimiwa kwenye ripoti ya kundi la Wataalamu lililoundwa na UN? Kwa kuwa silaha za kivita ni kubwa, sio ndogo kama sindano kiasi kwamba zinaweza kupita bila kuonekana; Waziri waulinzi anazielezeaje tuhuma ya silaha kupitishwa Tanzania ambazo zimeelezwa na Kundi la Wataalamu wa UN kwa maelezo na vielelezo? Anaweza kulieleza taifa silaha hizo zimekwenda nchi gani na kwa makubaliano gani ya kijeshi? Mwisho, kwa kuwa Kamati ya Vikwazo ya UN kuhusu DRC iliundwa toka mwaka 2004; pamoja na kuwa ripoti ya Kundi la Wataalamu wa UN imegusia zaidi miaka ya 2007 mpaka 2009; Waziri anazizungumziaje taarifa zilizozagaa katika mitandao mbalimbali zinazohusisha Meremeta, Tangold; Deep Green na makampuni mengine yaliyosajiliwa kwa majina ya vigogo wa serikali ya awamu ya tatu ambayo yanatajwa kuhusika na biashara haramu za silaha na utoroshaji wa madini toka maeneo yenye vita; kampuni ambazo mojawapo serikali imesema kwamba inahusika na JWTZ? Izingatiwe kuwa CHADEMA ilishaweka msingi wa taarifa hizo kwenye orodha ya mafisadi iliyotolewa 15 Septemba 2009.

Waziri Masha naye avunje ukimya kwa kuwa mjadala huu unaonyesha kwamba usalama wa raia Tanzania upo mashakani?
Jana tarehe 2 Disemba 2009 Jeshi la Polisi nchini limesema kuwa Tanzania haihusiki kwa namna yoyote ile katika kashfa ya kuwapatia silaha waasi wa serikali za mataifa mengine kama ilivyotangazwa na baadhi ya vyombo vya habari.
Mratibu wa Udhibiti wa Silaha hapa nchini Kamishna Msaidizi Mwandamizi (SACP) Dominick Hayuma, amesema kuwa taarifa za Kundi la Wataalamu lililoteuliwa na UN hazina ukweli wowote.
Amesema kuwa Tanzania ina uhusiano mkubwa na serikali za nchi jirani na ndiyo maana majeshi ya polisi katika ukanda wa nchi za Maziwa Makuu na Pembe ya Afrika na zile za kusini mwa Afrika (SADC) zinashirikiana katika masuala ya operesheni kwa lengo la kudhibiti kwa pamoja vitendo vya kihalifu.
Amesema kuwa kuna baadhi ya mashirika ya ndani na nje ya nchi wanakusanya taarifa za uongo kwa lengo la kujipatia fedha ama kuleta uchochezi baina ya nchi moja na nyingine.




Nichukue fursa hii kuwatahadharisha wataalamu wetu wa polisi kutokuingizwa kutoa kauli za kisiasa katika mambo yanayostahili maelezo na vielelezo. Ni vizuri zikatolewa kauli za kisera kuhusu masuala hayo; ushahidi wa kuingia ama kutoka kwa silaha za kijeshi katika nchi yetu niliushuhidia mwenyewe Biharamulo wakati wa uchaguzi wa marudio; katika tukio ambalo nitalizungumzia siku za usoni. Niwaombe polisi ambao tunawalipa kwa kodi zetu, wakae mbali na mijadala ya kisera na ya kisiasa ili kutenganisha kati ya jeshi na propaganda za wanasiasa. Tabia hii ya kutumwa na viongozi wa CCM ndio ambayo inafanya Polisi wetu kushiriki katika kuiba kura na kuhujumu wapinzani wakati wa uchaguzi. Polisi wetu wajue kwamba mishahara midogo wanayolipwa na maslahi duni wanayoyapata ni matokeo ya uongozi mbovu wa serikali hiyo hiyo ya CCM inayofanya waweke pembeni maadili ya taaluma zao; na kuitetea na hata kuipigania nyakati za uchaguzi. Hivyo, polisi ikae mbali na mapambano ya kisiasa baina ya vyama, ikiwemo mapambano ya hoja kwa ajili ya kupata msimamo wa pamoja wa watanzania. Polisi ibaki na jukumu la kusimamia sheria na kuhakikisha kwamba utawala wa sheria unazingatiwa badala ya kukanusha tu bila maelezo na vielelezo ripoti ya Kundi la wataalamu wa UN ambayo imewataja kwa majina watanzania wanatuhumiwa kuvunja sheria lakini polisi haijawakamata mpaka sasa.

Waziri Masha akitoa tamko natarajia atatangaza kutoa maelekezo kwa Mkuu wa Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI) kuwachunguza watu wote na taasisi zote za Tanzania zilizotuhumiwa kwenye ripoti hiyo likiwemo jeshi la polisi lenyewe. Waziri Masha ajibu maswali na kufafanunua masuala yafuatayo: Je, taarifa ya kwamba polisi waliizunguka meli inayotuhumiwa katika ripoti hiyo ya Kundi la Wataalamu wa UN anaizungumziaje? Je, polisi hao walikuwa wa nchi gani? Kama ni watanzania walikwenda kufanya nini kwa maelekezo ya nani? Aidha ripoti ya Kundi la Wataalamu, inataja kwamba yapo maduka ya masonara yaliyokuwa yananunua madini yaliyotoshwa kutoka DRC? Na kwamba kwa maelezo ya mmojawapo wa wamiliki wa maduka yaliyotajwa kwenye taarifa hiyo alidai kwamba kuna wakati ambapo idara ya uhamiaji iliwahi kuendesha msako dhidi ya wafanyabiashara hao? Je, serikali inayazungumziaje madai hayo? Je, serikali yake iko tayari kuwachunguza raia wote wa kigeni wanaotajwa kwenye ripoti hiyo wanaoishi mpaka sasa Dar es salam, Kigoma na kwingineko katika nchi yetu? Je, Wizara yake inamzungumziaje raia wa DRC aliyetajwa katika ripoti ya Kundi la Wataalamu wa UN kwa jina la Bande Ndagundi, ambaye anatuhumiwa kuishi nchini kwa zaidi ya miaka 27 anayejishughulisha na biashara zinazohusiana na masuala ya kijeshi? Je, Waziri Masha au wawakilishi wake wamewahi kuwasiliana na mtu huyo anayedaiwa kuendelea kuishi Dar es salaam? Ni muhimu kwa Waziri kutoa kauli kuhusu mtu huyu kwa kuwa imeelezwa kwa uwazi ikiwemo kwa yeye mwenyewe kusema kwenye barua zake ikiwemo ile ya tarehe 17 July 2009 kuwa ana mawasiliano ya karibu na viongozi wa juu wa serikali, police, jeshi na chama tawala.

Masuala haya na mengine mengi zaidi nikayoyachambua kadiri siku zinavyokwenda yanapaswa pia UN na Kundi la Wataalamu wake kuiuliza serikali itoe maelezo ya kina wakati wa mapitio ya taarifa husika. Ni utaratibu wa kawaida kwamba ufuatiliaji kama huu uliofanywa kwa kuwa ulihusu Tanzania; serikali itapewa fursa kuandika ripoti ya nchi (country report) kufafanua mambo ambayo yametajwa kabla ya kamati ya vikwazo kufanya maamuzi yake ama kuikubali ripoti husika na mapendekezo yake ama kutoa maelekezo mbadala ya kutaka uchunguzi zaidi katika maeneo ambayo Kundi la Wataalamu limeeleza katika ripoti yake kuwa uchunguzi wake bado haujamilika. Inashangaza kwamba serikali inatumia nguvu kubwa, kubeza ripoti hii na kutishia wanahabari wasiendelee kuandika wakati ripoti imeweka bayana kwamba uchunguzi bado haujakamilika; serikali itaweka wapi uso wake kama uchunguzi zaidi ukaibua uchafu zaidi?

Kwa hiyo nautoa ujumbe huu leo, Tanzania ikiungana na Nchi zingine duniani kuadhimisha siku ya kimataifa ya walemavu, ambao wengine wametoka na vita hususani mabomu ya ardhini(land mines) yaliyotapakaa kila kona ya Afrika; kuomba ujumbe huu usambazwe wote au kwa kunukuliwa sehemu na njia zote za mawasiliano ya umma; iwe ni magazeti, radio, televisheni na TEKNOMA(ICT). Ukiwa hapa nyumbani na umeguswa na ujumbe huu, tuma neno CHADEMA kwenda namba 15710 kwa wateja wa Zain na Vodacom pekee kwa sasa; aidha kwa maoni au ushauri niandikie kupitia mnyika@chadema.or.tz; ruksa kwa waandishi kunukuu sehemu za taarifa hii kwenye habari zao za kesho na ruksa wa wahariri kuchukua taarifa hii na kuitoa yote au maudhui yake kwenye makala siku yoyote ili ujumbe ufike kwa watanzania wengi zaidi mjadala uendelee mpaka tupate msimamo wa pamoja.

Kwa wanahabari, nawaombeni muendelee kuzingatia maadili ya taaluma yenu kufikisha ujumbe huu kwa umma bila ya hofu wala upendeleo (Without favour or fear) kwa maslahi ya Taifa letu. Kwa magazeti nawapongeza Dar Leo, Majira, Tanzania Daima, The Citizen Nk kuandika habari hii baaada ya mkutano wangu na waandishi wa habari pamoja na mbinu nyingi za serikali na maswahiba wake kujaribu kuzuia habari husika. Kwa redio nawapongeza Clouds FM, VOA kupitia Radio Free Africa na East African Radio kwa kuendeleza majadiliano kuhusu taarifa hii. Kwa Kibonde, bado kipindi cha Jahazi mnastahili kutoa ufanuzi mzuri zaidi kwa watanzania, mfano wasikilizaji wenu wamenieleza kuwa mmebeza kuwa Membe hawezi kumjibu Mnyika kwa kuwa ni sawa na Lipuli na Manchester United, lakini kumbukeni kwamba mpira unadunda dakika tisini; hivyo matokeo yatabikiriki. Nirudi kwenye hoja yenu niliyoambiwa mmepotosha kwamba ufisadi wa watu binafsi isihusishwe serikali; tafadhali wapeni ufafanuzi sahihi wasilikilizaji wenu ambao wengi wao ni vijana wenzangu; kwamba huwezi kutenganisha tuhuma zinazohusu viongozi wa serikali na taasisi zake na serikali yenyewe. Jadilini masuala husika kama nilivyoyachambua kwa kirefu katika taarifa hii. Kwa TV, sina ya kupongeza mpaka sasa; kuwa pamoja na baadhi yao kuwepo kwenye mkutano na waandishi wa habari hakuna aliyediriki kutoa hoja mbadala; wakati wote taarifa ambazo zimeendelea kutolewa ni za kipropaganda za serikali na taasisi zake. Nisamehewe kama kuna makosa ya uchapati, nimeitoa taarifa hii tukiwa katikati ya kikao cha Kamati kuu ya CHADEMA ambacho kimekaa hivi sasa kujadili pamoja na mambo mengine Hali ya Kisiasa ikiwemo kashfa hii kwa Taifa.

Ripoti ya Kundi la Wataalamu wa UN: Wembe huu leo utamkata Waziri Membe

Waziri wa Mambo ya Nje na Mahusiano wa Kimataifa, Benard Membe amekurupuka na kuibeza ripoti ya Kundi la Wataalamu wa Umoja wa Mataifa(UN) ambayo imeitaja Tanzania na baadhi ya watanzania kuhusika moja kwa moja na biashara haramu ya silaha na madini huko DRC ambayo inawezesha vikundi vya waasi kuendeleza vita yenye kupoteza maisha ya raia. Ama hakika waziri Membe amelilia wembe, na leo utaanza kumkata.

Kwa nafasi yangu ya Mkurugenzi wa Mambo ya Nje na Mahusiano wa Kimataifa nitafanya mkutano na waandishi wa habari na kuichambua ripoti husika. Serikali ijiandae 'mabomu' ya leo yatarushwa Wizara za: Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa; Ulinzi; Utawala Bora; Usalama wa Raia; Nishati na Madini; Viwanda na Biashara; Wizara ya Miundombinu; Wizara ya Maliasili na Utalii na Wizara ya Fedha.

Natarajia mkutano utafanyika saa 5 asubuhi katika ofisi za Makao Makuu ya CHADEMA. Kwa maelezo zaidi wasiliana nami kupitia 0754694553. Vita ni vita Mura!

JJ

Watanzania tunastaajabu kombe huku soka linakwenda kombo!

Makala hii niliiandika Septemba 2005 wakati huo nikiwa Mkurugenzi wa Vijana. Miaka minne imepita toka niandike makala hiyo. Nimeikumbuka makala hii leo ikiwa ni siku ambayo kombe la dunia linafika kwa mara nyingine tena Tanzania. Tufakari pamoja kuhusu kukua kwa soka la bongo katika kipindi hicho. Najua mabadiliko kadhaa yamefanyika toka wakati huo yakijikita zaidi kwenye kubadilika kwa uongozi wa TFF na makocha wa timu ya taifa kutoka wazawa kwenda wa wageni kama Maximo, pia michezo imerudishwa tena mashuleni, moja ya ahadi zilizokuwepo kwenye ilani ya CHADEMA ya mwaka 2005. Suala hili liliondolewa na serikali ya CCM na halikuwepo kwenye ilani yake wala ahadi za Kikwete za mwaka 2005, lakini nashukukuru kwamba walau serikali yake ilisikiliza sauti ya wadau kuhusu hili. Hata hivyo, oganizesheni ya soka na michezo mingine bado iko hohehahe; mathalani viwanja vya wazi vya michezo katika mitaa yetu vilivyouzwa hajirudishwa na vingine vimeendelea kuuzwa kwa ari, nguvu na kasi mpya. Uwekezaji wa soka na michezo kwa ujumla kwa vijana wadogo bado kizungumkuti na uendeshaji wa vyama vya michezo nao unaacha maswali mengine. Yote kwa yote, hebu nikukumbushe nilisema nini wakati kupitia makala inayopatikana kwa kubonyeza hapa: http://www.chadema.or.tz/makala/makala.php?id=34

Uchaguzi Mitaa: Kampeni mwisho Oktoba 24; Kupiga kura tarehe 25-Mambo Mawili!

Leo tarehe 24 Oktoba ni Siku ya Umoja wa Mataifa lakini pia kwa hapa nchini ni siku ya mwisho ya kampeni za uchaguzi wa vitongoji, vijiji na mitaa. Upigaji kura ni tarehe 25 Oktoba, 2009.

Kama nilivyobashiri kwenye mfululizo wa makala zangu kuhusu uchaguzi huu kuanzia mwanzoni mwa mwaka huu(Makala hizo zinapatikana kwenye blogu http://mnyika.blogspot.com); pamekuwa na ukiukwaji mkubwa wa kanuni na taratibu za uchaguzi. Uchaguzi si upigaji kura tu na utangazaji wa matokeo; uchaguzi ni mchakato wenye hatua mbalimbali.

Kati ya hatua muhimu za uchaguzi ni pamoja uandikishaji wa wapiga kura; uteuzi wa wagombea; kampeni; elimu ya uraia; upigaji kura na utangazaji wa matokeo- lakini roho ya uchaguzi ni hatua ya ‘usimamizi wa uchaguzi’. Hatua hii huanza mwanzo mpaka mwisho wa uchaguzi. Usimamizi wa uchaguzi ndio kimsingi huamua kama uchaguzi utakuwa huru na haki ama ni uchafuzi tu wa demokrasia na maendeleo.

Nimesikiliza kauli za hivi karibuni za viongozi waandamizi wa CCM na serikali yake; kauli ambazo ni bezo kwa utawala bora.

Alianza Rais Kikwete kwa kusemwa kwamba anatoa mwito kwa wote watakaoshindwa kukubali matokeo badala ya kwenda mahakamani kwa kuwa uchaguzi unaigharimu serikali. Kikwete anayesema hayo akijua kabisa jinsi Wizara ya TAMISEMI(Chini ya Waziri Mkuu Pinda, na Waziri wa Nchi Kombani) imeacha mwanya wa hujuma kwa wagombea kwa kuwatumia watendaji wa kiserikali kama nilivyowahi kubashiri. Kabla kauli ya Kikwete haijakauka, ndani ya Kata yake mwenyewe ya Lugoba; ufa uliotokana na kura za maoni za chama chake, ulisababisha wanavitongoji na vijiji kuhakama CCM kwa wingi na wananchi kuamua kuunga mkono CHADEMA. Kuona hivyo, watendaji wakaamua kuwaengua wagombea waliopitia CHADEMA kwa sababu zisizo na msingi. Wapo walioenguliwa kwa maelezo kuwa hawana kipato kinachowawezesha kuishi; wakulima wa kawaida wanaojulikana kijijini; wengine wakiwa ni wafanyabiashara pale Lugoba miaka nenda miaka rudi. Mmoja baada ya kuleta leseni na risiti za michango ambayo amekuwa akitoa kutokana na biashara yake, bado akaenguliwa kwa kigezo kwamba hana TIN namba! Mgombea wa Uenyekiti wa Kijiji cha Lugoba yeye akaenguliwa kwa maelezo kwamba amedhaminiwa na ngazi ya kata ya chama; jambo ambalo kwa miaka nenda rudi halikuwa na utata miaka nenda miaka rudi kwani kanuni zinaeleza tu kuwa kinachotakiwa ni mgombea kudhaminiwa na chama; kuhusu ngazi gani ni uamuzi wa chama chenyewe. Ya Lugoba ni mfano tu wa jinsi wagombea walivyoenguliwa kwa maelfu katika maeneo mbalimbali ya nchi hususani vijijini. Lakini hata hapa DSM katika uso wa Kikwete mambo hayo hayo yamefanyika; mfano Mgombea wa Uenyekiti hapa Sinza D ameendolewa kwa maelezo kwamba amedhaminiwa na Kata; wakati wagombea wengine wote wameachwa na kimsingi jimbo zima la Ubungo wagombea wamedhaminiwa na kata katika mitaa mbalimbali. Huyu ameondolewa kwa sababu tu Diwani wa Sinza-Mwaking’inda akishirikiana na Meya Londa; swahiba wake mkubwa katika tuhuma zote za Halmashauri ya Kinondoni; wameweza kufanya shinikizo. Ikumbukwe Kamati ya Rufaa ina wajumbe wawili tu wenye kura; mwenyekiti akiwa na Afisa Tawala, katibu wake akiwa ni Afisa ndani ya ofisi yake. Maamuzi hayo, mgombea wetu amepatiwa jana mchana; huku tayari alishaanza kampeni toka tarehe 18 Oktoba. Kamati ya Rufaa ilipaswa kufanya kazi yake mpaka tarehe 18 Oktoba na kutoa taarifa kwa wahusika; lakini kwa kuwa Ofisi ya Afisa Tawala; chini ya Bwana M. Mkapa; inafanya kazi kwa shinikizo, ndio maana haya yanatokea!.

Baadaye Waziri Mkuu Pinda akajitokeza akisikitika kwamba watu wengi hawajajitokeza kujiandikisha na akaja na hoja kuwa sasa serikali inafikiria kuunganisha uchaguzi huu na wa madiwani ili kuongeza mvuto. Watu wakaona Pinda amekuja na wazo jipya, kumbe ukweli ni kuwa hii imekuwa ni hoja ambayo wadau wamekuwa wakiitaja na kutaka serikali ibadili sheria toka mwaka 2004. Lakini Pinda alisahau kuwa kitendo cha ofisi yake kuhodhi mamlaka ya kutoa elimu ya Uraia na mpiga kura kwenye uchaguzi huu kimepunguza nguvu ya wadau wengine kufanya hivyo. Mathalani hapa Kinondoni, ziara zangu za mikutano ya hadhara zilizuiwa na Kamanda wa Polisi kwa maelekezo kwamba vyama vya siasa haviruhusiwi kufanya mikutano ya aina hiyo. Pinda anajua ni ofisi yake ndiyo iliyokiuka kanuni kuhusu uandikishaji; tarehe 25 Julai ilichapa magazeti ratiba sahihi kuwa uandikishaji ungefanyika tarehe 4 mpaka 24 Septemba; hii ingekuwa kwa siku 21, na mchakato ungekamilika siku 21 kabla ya uchaguzi. Lakini baadaye pamoja na kuwa kanuni zinataka ratiba itolewa siku 90 kabla ya uchaguzi; Ofisi yake ikatoa ratiba nyingine mwezi Septemba kuwa uandikishaji ufanyike tarehe 4 mpaka 10 Oktoba; kwa siku 7 tu; na hivyo umekamilika chini ya siku 21 kama kanuni inavyotaka. Lakini anajua kuwa kwa kufanya hivyo, ofisi yake imechanganganya ratiba hiyo na uboreshaji wa Daftari la Kudumu(DKWK) ambao unaendelea. Kwa mfano katika Jimbo lake yeye mwenyewe la Mpanda Kati; kabla ya kuanza kuandikishwa daftari la mitaa; lilianza la Kudumu; hivyo wananchi wengi walijua kwamba wameshajiandisha tayari hawawajibiki kujiandikisha tena.


Kama Kikwete alijua, kauli yake ikafuatiwa na ile ya Makamba ya kutangaza kwamba CCM imepita bila kupingwa. Siku Makamba anatoa kauli hii alikuwa anajua kabisa kule nyumbani kwake Tanga; watendaji walichelewesha fomu na kujifisha ili wagombea wa upinzani wasipate; na pia mamia ya wagombea waliofanikiwa kuchukua fomu baada ya nguvu kubwa wakaenguliwa na watendaji kwa sababu zisizo na uzito wowote; jamii ya hizo hapo juu.

Hata hivyo, ndondondo si chururu; pamoja na hujuma zote hizo, bado idadi ya wagombea wa upinzani imeongezeka hali inayoashiria kupanuka kwa upinzani na vuguvugu la mabadiliko. Makamba anasema CCM imepita bila kupingwa vijiji takribani elfu 3; hii ni dalili njema kwani kwa tafsiri yake ni kwamba zaidi ya vijiji elfu 10 kuna wagombea wa upinzani; kwa upande wa vitongiji anasema elfu 20 wamepita bila kupinga; hii tafsiri yake ni kwamba zaidi ya vitongoji elfu 80; CCM imepata wapinzani. Hili ni ongezeko ukilinganisha na mwaka 2004; ambapo CCM ilipita bila kupingwa vitongoji vingi zaidi na hatimaye ikashinda kwa ujumla kwa asilimia 96 huku vyama vya upinzani vikigawana asilimia 4; hali ya mambo inaonyesha kuwa pamoja na hujuma zote matokeo ya 2009 yatakuwa tofauti sana na yaliyopita. Yapo maeneo ambayo CHADEMA kwa mfano haikuwa na mtandao mpana wa kichama mwaka 2004 lakini sasa imepanuka kuanzia ngazi ya chini; mathalani Jimbo la Ubungo mwaka 2004, CHADEMA ilikuwa na Mgombea 1 tu wa uenyekiti wa Mtaa; Sasa inawagombea kwenye Mitaa 54; wataalamu wa hesabu wanaweza kukukotoa ni ongezeko la Asilimia ngapi, hii ni ishara njema tunapoelekea uchaguzi wa mwaka 2010.

Hata hivyo, tunapoelekea uchaguzi wa kesho Oktoba 25; kuna mambo mawili lazima yatolewe ufafanuzi kwa umma haraka; mambo haya niliwaeleza TAMISEMI ana kwa ana tarehe 8 Oktoba, wakaahidi kuyafanyia ngazi; ukimya wao unaacha maswali mengi. Hata yanahusu mchakato wa upigaji kura hiyo kesho.

Mosi, TAMISEMI haikuwa imepanga utaratibu wa kuwa na wino usiofutika kama ilivyo kawaida; matokeo yake ni kwamba mianya ya watu kupiga kura zaidi ya mara moja imeachwa wazi. Walijieleza kwamba muda hautoshi kwa mujibu wa sheria ya ununuzi kuagiza wino toka nje ya nchi; niliwaeleza njia mbadala ni kutumia wino hata wa ndani. Kama wameweza kuwa na masanduku ya kura ya kawaida na karatasi za kura za kawaida; kwa nini kila halmashauri isipewe maelekezo ya kutafuta wino wake kama zilivyopewa mamlaka ya kutengeneza makaratasi ya kura?

Pili; uchaguzi wa mwaka huu karatasi za kura hazitakuwa na picha za wagombea, wala majina yao wala ya vyama vyao; Mpiga kura atapewa kura iliyowazi ataandika mwenyewe majina ya anaowachagua. Kwa miezi wadau mbalimbali tumekuwa tukihimiza umuhimu wa kuwa na majina na nembo katika karatasi lakini msimamo wa serikali umekuwa ni kukataa kwa sababu mbalimbali. Lakini hivi karibuni, niliwapa pendekezo mbadala ya kwamba majina ya wagombea yasibandikwe nje pekee kama kanuni zinavyoelekeza bali Ofisi ya Waziri Mkuu itoe maelekezo kwa wasimamizi wote majina yabandikwe pia ndani karibu na eneo ambalo mpiga kura atasimama kuandika majina yake.

Haiingii akilini kwa uchaguzi ambao; kwa upande wa mijini ambapo nafasi zinazogombewa ni saba; Mwenyekiti wa Mtaa na Serikali yake yenye wajumbe Sita; eti mpiga kura aingie ndani akiwa amekumbuka majina kamili ya wagombea wote akayaandike mwenyewe kwa ukamilifu wake; na kwamba makosa yanafanya kura inakuwa imeharibika.

Kichekecho zaidi ni vijiji ambapo pamoja na Mwenyekiti, Halmashauri za Vijiji huwa na wajumbe kati ya 15 mpaka hata 25; Je, unaweza kukariri majina kamili ya watu wote hao halafu akapewa karatasi tu ndani ukayaandike? Mfumo huu wa kura; unafanyika katika nchi ambayo asilimia kubwa ya wananchi hawajui kusoma na kuandika!

Hivyo ndiyo vituko vya uchaguzi huu; na kwa kweli matokeo ya uchaguzi hayawezi kuwa kiashiria kamili cha matokeo ya Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2010 ambayo mfumo na utaratibu wake ni tofauti kabisa. Tufuatilie tuone!

Maandamano

Oktoba 14, niliongoza maandamano ya kumbukumbu ya Nyerere. Wapo waliunga mkono, wapo waliokosoa. Kwa wakosoaji, hoja mbili kubwa ziliibuliwa; mosi, kwa viongozi wa CHADEMA kumuenzi Mwalimu, na kwamba kumuenzi huko ni utamaduni ule ule wa kusifu na kuabudu viongozi. Ulikuwepo pia mtazamo kwamba kumuenzi kwa maandamano badala ya kufanya shughuli nyingine ni kupoteza muda. Katika kundi hilo, wapo waliopendekeza kwamba tulipaswa kumuenzi kwa njia nyingine mathalani kusafisha mazingira nk!.

Tuliamua kufanya 'maandamano'(sio matembezi) kufikisha ujumbe mahususi wa mabadiliko. Kati ya mambo ambayo tulikuwa na ubishani na polisi ni kuomba kibali cha maandamano badala ya matembezi. Nashukuru kwamba polisi walitupa kibali, hata hivyo, nilieleza masikitiko yangu kuwa baada ya kutoa kibali na taarifa kuanza kusambaa; polisi hao hao wakaaandika barua nyingine ya kufuta kibali. Maelezo ya kikao nao ni kwamba maandamano yangepunguza 'attention' kwa hotuba ya rais Butiama, na pia ya kwamba siku ya Nyerere ni ya maombolezo ya kifo; hivyo si vyema kufanya maandamano. Tulikuwa na mjadala wa zaidi ya masaa kadhaa mpaka usiku. Nampongeza kamanda wa polisi mkoa, kwa kuwa hatimaye baadaye aliacha kutupatia barua ya kufuta maandamano. Nashukuru kwamba alitambua kwamba uamuzi wa kufuta maandamano yale ulikuwa kinyume cha katiba, na hakukuwa na sheria yoyote ambayo ilimpa mamlaka hayo(sheria inazungumza sababu za kiusalama).

Tulifanya maandamano kwa lengo la kufikisha ujumbe, kwamba Nyerere anaenziwa kinafiki na watawala, na chama chao. Njia za kupitia maandamano hayo tulizipanga kwa sababu maalumu; maandamano hayo yalianzia Uwanja wa Tanganyika packers; pembeni ya magofu ya kiwanda ambao kilibeba maadhui ya sera za mwalimu za kuweka kipaumbele uzalishaji wa ndani. Magofu ya kiwanda kile, ni ishara ya sera mbovu za CCM ya sasa, za kutanguliza ubinafsi kwa kisingizio cha ubinafsishaji kuuza viwanda kwa bei chee. Na kugeuza nchi kuwa soko holela!.Tulipotoka hapo, tulipita Msasani/Mikocheni kwa Mwalimu, pale tulisimama kwa dakika moja kumkumbuka; pembeni yetu kikiwepo kiwanja cha wazi ambacho bila nguvu ya umma, tayari kilishatekwa kinyemela karibu kabisa na macho ya Nyerere!Tukaelekea mpaka Kinondoni; tukipita katika maeneo yanayowakilisha kuongezeka kwa pengo baina ya matajiri na masikini katika nchi yetu. Tukapita makao makuu ya chama, ilikuwa Dr Slaa atusalimu, lakini baada ya kuwa ameshasikia hotuba ya Kikwete na namna ambavyo aligeuza maadhimisho ya Nyerere ya kitaifa kuwa ya CCM, Dr Slaa akaamua kujiunga nasi kuendelea na maandamano ili kutoa ujumbe maalum.Tukafika ofisi ya Mkoa wa kichama wa Kinondoni ya CHADEMA, pale Dr Slaa akahutubia(Mwenye audio ya Hotuba yake atuwekee maana alisema maneno mazito sana kuhusu polisi, Kikwete na mwelekeo wa taifa)

Kwa sababu mbalimbali, tulikatishia maandamano hapo; lakini itakumbukwa kwamba kwa mujibu wa ratiba niliyoisambaza awali; maandamano yalikuwa yaendelee kupitia Magomeni, Mburahati, Makurumla, Manzese mpaka Ubungo.Pale Magomeni, ilikuwa tusimame kwenye nyumba ya kwanza kabisa aliyoishi Mwalimu ambayo alipangishiwa na wazee wa Dar es es salaam wakati wa harakati za kudai uhuru. Ilikuwa tuwe na ujumbe maalumu pale, kuhusu mchango wa wazee wa Magomeni, Kinondoni na DSM kwa ujumla katika harakati za kudai uhuru. Na wajibu wao wakati huu katika kuleta mabadiliko baada ya misingi ya taifa hili kutikiswa na maadili kutekelezwa. Hata nyumba hii ambayo imebeba kumbukumbu ya historia kwa bahati mbaya nayo imeshavunjwa.

Pale Urafiki, ilikuwa tusimame tena katika kukumbuka mchango wa Mwalimu; katika kujenga viwanda vyenye muunganiko wa mbele na nyuma(foward and backward) na sekta zetu za kiuchumi. Kiwanda cha nguo cha urafiki, sasa uzalishaji umepungua, mitambo mingine imeuzwa kama vyuma chakavu, nyumba za wafanyakazi zimeuzwa kinyemela; wafanyakazi wanateseka kwa maslahi duni; maghorofa yale yanakodishwa kwa watu tofauti kibiashara badala ya makusudio ya awali. Ilikuwa tusimame kituo cha mabasi Ubungo, pale ilikuwa tuweke bayana ufisadi wa pale na ukikukwaji wa sheria katika zabuni. CAG tayari alishakamilisha ripoti ya ukaguzi mpaka leo Waziri Mkuu Pinda ameikalia. Lakini nilidokeza nikiwa pale Kinondoni, UBT ni mfano wa namna ambavyo makada wa CCM wanaojigamba kumuenzi Mwalimu walivyomsaliti; mradi ule uko chini ya familia ya Kingunge Ngombare Mwiru; mwenye kujiita mjamaa, kumbe ni kiwakilishi cha tamaa za viongozi hao. Matokeo ya Maamuzi ya Zanzibar yaliyofukia miiko ya uongozi.

Ilikuwa tutoke pale, tusonge mbele tukipita makao makuu ya msururu wa Majenereta ya umeme kuanzia Songas, Dowans nk; jirani kabisa na Makao Makuu ya TANESCO. Kiwakilishi cha CCM ya leo, wakati wa mwalimu aliona mbali na kuwekeza katika miradi ya muda mrefu ya nishati; CCM ya leo, inaendesha nchi kwa dharura; lakini pia njia ile ni ishara ya namna wananchi wanavyonywa katika sekta ya nishati ya umeme kupitia mikataba ya kifisadi kwa barakoa ya capacity charges nk. Pale ilkuwa turudie tena mwito wetu wa miaka kadhaa nyuma, wa kutaka mitambo ile ya Dowans itaifishwe; wakati huo huo taifa lichague uongozi na sera mbadala zitakazosimamia uwekezaji wa muda mrefu katika sekta ya nishati wa taifa letu.

Naandika ujumbe huu leo; kwa sababu bado naamani, maandamano yale yanapaswa kuendelea; kumbukumbu ya Mwalimu Nyerere haipaswi kuwa ya siku moja, ni suala endelevu kwa vitendo. Naandika ujumbe huu kuuliza kama kuna ambao wako tayari kuunga mkono maandamano haya ya safari ya pili kufikisha ujumbe huu.

Naandika ujumbe huu mgao wa umeme ukiwa unaendelea; naandika ujumbe huu ikiwa Zitto na viongozi wengine wamerudia tena mwito wa kutaka mitambo ile itaifishwe. Naandika ujumbe huu nikijua kwamba tunahitaji masuluhisho ya muda mfupi ya dharura, lakini pia tunahitaji kufikiria masuluhisho ya muda mrefu. Kuna ambaye yupo tayari kuandamana? Iwe kwa yeye mwenyewe au kuwezesha watanzania wengine kuandamana? Tafadhali tuwasiliane kupitia 0784222222 au mnyika@yahoo.com.

Tunaweza tukatoa matamko kwenye vyombo vya habari, tunaweza tukajenga hoja bungeni, tunaweza tujadili kwenye makongamano. lakini tukumbuke pia, tunawajibu wa kuunganisha nguvu ya umma. Maandamano ni njia mojawapo ya kufikia azma hiyo. Iwe ni maandamano ya kulaani ama kutoa ujumbe mbadala. Iwe ni kuonyesha hasira ya kutopata tunachostahili kupata ama ni kushinikiza kupata tunachopaswa kupata. Tukubali kuwa mawakala wa mabadiliko tunayotarajia kuyaona. Pamoja tunaweza!

Waziri Mkuu Pinda kapindisha kanuni na taratibu za Uchaguzi wa Vitongoji, Vijiji na Mitaa-2

Waziri Mkuu Pinda kapindisha kanuni na taratibu za Uchaguzi wa Vitongoji, Vijiji na Mitaa-2

Na John Mnyika

Septemba 2009

Katika makala iliyopita nilianza kutafakari iwapo masuala kwenye makubaliano ya wadau yameingizwa katika kanuni na taratibu zilizotolewa na Waziri Mkuu Pinda kupitia Tangazo la Serikali (GN) namba 304 ya tarehe 21 Agosti 2009. Makala hii inaendeleza mjadala wa wadau kuhakikisha kwamba marekebisho ya msingi walau yanayogusa mambo ambayo serikali ilishakubaliana na vyama vya siasa na asasi za kiraia yanafanyika kabla ya uchaguzi wa vitongoji, vijiji na mitaa ambao umetangazwa kufanyika tarehe 25 mwezi Oktoba mwaka 2009.

Izingatiwe kuwa chini ya sheria zetu, kanuni za chaguzi hizo hutungwa na Waziri mwenye dhamana ya Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa(TAMISEMI). Na kwa mujibu wa muundo wa sasa wa utawala wa Tanzania pamoja na kuwa na waziri wa nchi anayehusika na TAMISEMI, mwisho wa siku mwenye dhamana kamili ya “Wizara” hii ni Waziri Mkuu, ambaye kwa sasa ni Mheshimiwa Mizengo Pinda.

Waziri Mkuu Pinda amepindisha kanuni na taratibu kuhusiana na uandikishaji wa Orodha ya wapiga kura. Kwa mujibu wa Kanuni, Waziri Mkuu alipaswa kutoa tangazo kwa umma kupitia magazeti yanayosambazwa nchi nzima ya kiingereza na Kiswahili si chini ya siku tisini kabla ya uchaguzi ili umma uweze kujiandaa kwa ajili ya uchaguzi. Kama sehemu ya kutekeleza kifungu hicho cha kanuni, Waziri Mkuu Pinda alitangaza ratiba ya uchaguzi na shughuli zinazohusika kupitia Tangazo ambalo alilichapa katika baadhi ya magazeti Julai 25 mwaka 2009. Katika tangazo hilo pamoja na mambo mengine ratiba ya uchaguzi ilieleza kuwa uandikishaji wa wapiga kura ungefanyika kwa jumla ya siku 21 kuanzia tarehe 4 mpaka 24 Septemba, 2009.

Hata hivyo, takribani mwezi mmoja baadaye Waziri Mkuu Pinda akaamua kupindisha Kanuni na Taratibu kwa kutoa maelekezo ya uchaguzi yenye kuelekeza kuwa uandikishaji utafanyika tarehe 4 mpaka 10 mwezi Oktoba. Ikifuatiwa na uhakiki na hatimaye Orodha ya mwisho ya wapiga kura imepangwa kubandikwa kati ya tarehe 23 na 25 Oktoba 2009. Tafsiri ya maamuzi haya ni kwamba siku za uandikishaji wa wapiga kura, zimepunguzwa kutoka ishirini na moja(21) mpaka siku saba(7) tu; na pia orodha haitaandaliwa siku ishirini na moja(21) kabla ya uchaguzi kama makubaliano ya wadau na kanuni zinavyohitaji. Hiki ni chanzo kingine cha vurugu, kwani wasimamizi wamepewa mamlaka ya kuendelea kubandika orodha za wapiga kura mpaka siku yenyewe ya uchaguzi!. Suala hili ni nyeti kwa uzoefu katika chaguzi mbalimbali unakumbusha kuwa orodha ya wapiga kura ni moja ya zana inayotumika kuhujumu uchaguzi ama kwa kufanya wapiga kura wa upinzani majina yao yasionekane kwenye orodha za nje ya vituo au kwa kupenyeza wapiga kura wa nyongeza.

Waziri Mkuu Pinda pia amepindisha makubaliano ya wadau kwa kutoa kanuni zinazoeleza kwamba Kamati ya Rufaa itakuwa na wajumbe watatu, kati yao mmoja hatakuwa kura. Hii ni sawa na kuwa na kamati ya watu wawili, ambayo maamuzi ya kutumia kura ambao kura zitakuwa zinagongana na hakuna kifungu kinachompa yoyote kura ya turufu. Kanuni na maelekezo havitoi fursa kwa vyama kuweza kufahamishwa majina ya wajumbe wa kamati ya rufaa na kuwaweka pingamizi kama itahitajika. Marekebisho ya haraka yanastahili kufanyika kuongeza idadi ya wajumbe wa kamati ya rufaa lakini pia kutoa ratiba yenye kutoa fursa kwa vyama kuweza kufahamishwa kwa majina wajumbe wa Kamati ya rufaa na kuwawekea pingamizi kama vyama vitahitaji.

Kwa upande mwingine, yapo maeneo ambayo Ofisi ya Waziri Mkuu imekiri mnamo 11 Septemba 2009 kupitia barua yenye kumbukumbu Na. HB.114/126/01 kwamba maelekezo ambayo imeyatoa yamepindisha kanuni. Mathalani, Wakati Kanuni zinasema kwamba siku ya kura watu wawe mita 300 kutoka kituo cha kupiga kura, maelekezo yanasema mita 200. Kwa upande mwingine, unaweza kujiuliza dhamira ya Waziri Mkuu Pinda na jopo lake wakati wanapanga umbali mrefu kiasi hicho hasa ikizingatiwa kuwa katika uchaguzi mkuu umbali kwa mujibu wa sheria ni mita 100 tu!. Pengine uzoefu wa chaguzi ndogo za Tarime, Busanda, Biharamulo na kwingineko umeisukuma serikali kutaka watu wasiosogee kabisa karibu na vituo baada ya kupiga kura; hali ambayo inaacha maswali mengi kuhusu dhamira ya serikali ya kuzuia watu kushuhudia kinachoendelea kama sehemu ya uwazi wa mchakato wa uchaguzi. Uamuzi wa Waziri Mkuu Pinda kuweka umbali mrefu kiasi hicho unaweza kuzua mivutano baina ya raia na vyombo vya dola kwa kuwa uchaguzi wa vitongoji, vijiji na mitaa unafanyika kwenye ngazi ya chini sana na vituo vya kura viko karibu na makazi ya wananchi; swali la kujiuliza, ni je wananchi itabidi waondolewe umbali huo wa mita 300 ili wasije wakakamatwa kwa kukiuka kanuni, na je watakubali bila kuwa na hisia kwamba wanaondolewa ili wakae mbali kuruhusu mianya ya hujuma za kiuchaguzi?

Hata hivyo, kifungu husika pia kina utata kwa kuwa hakitamki kuhusu ‘kusimama’ kama ilivyo katika sheria ya uchaguzi inayohusu uchaguzi mkuu, bali kinazungumzia kukataza kuvaa sare au kuonyesha ishara za chama ndani ya umbali huo. Hivyo, ufafanuzi wa Ofisi ya Waziri Mkuu uliotolewa kwa barua yake ya Septemba 11, 2009 kuhusu suala hilo ni batili kwa kuwa unarejea maelekezo ambayo kanuni hazijayatoa. Kama tutasoma na kuzifuata kanuni mstari kwa mstari basi ukweli ni kuwa wananchi hawajakatazwa kusimama karibu na vituo ili mradi wasiwe wamevaa sare za chama chochote cha siasa!.

Pia maelekezo ya uchaguzi yaliyotolewa na Waziri Mkuu Pinda yanapingana na kanuni ambazo ofisi yake imezitoa kuhusiana na dhamana ya wagombea. Kanuni zitaka mgombea awe amedhaminiwa na chama cha siasa. Hata hivyo, katika maelekezo Ofisi ya Waziri Mkuu imekwenda mbali zaidi kwa kuongeza maneno mengine ambayo hayapo kabisa kwenye kanuni ya kwamba mgombea lazima awe amedhaminiwa na ‘ngazi ya chini kabisa ya chama chake’. Mathalani katika CHADEMA ngazi ya chini kabisa ya chama ni msingi, ambayo ikifuatiwa na ngazi ya Tawi. Kwa upande wa CCM ngazi yao ya chini ni mashina halafu ndio matawi yanafuata. Kwa maelekezo hayo ya Ofisi ya waziri mkuu, dhamana ya mgombea ikiwa ni ngazi ya chini maana yake ni kuwa mgombea anapaswa adhaminiwe na msingi kwa CHADEMA na shina kwa CCM. Maelekezo hayo yanapingana kabisa na katiba za vyama shiriki ambazo zimeeleza bayana ni ngazi zipi zenye mamlaka ya kudhamini wagombea. Maelekezo hayo yanafunga pia milango kwa ngazi za juu za chama mathalani kata na kuendelea kudhamini wagombea kama ikibidi. Hivyo kwa ujumla, maelekezo hayo yanapaswa kubatilishwa mara moja kwa kuwa yanapingana na kanuni na katiba za vyama na yanatoa mianya kwa wagombea kuwekewa mapingamizi kutokana na utata kuhusu udhamini wao.

Yapo maneno muhimu ambayo yametumiwa kwenye kanuni na maelekezo ambayo hayajapatiwa tafsiri ya kuridhisha kuzuia mianya ya kupindishwa kwa kanuni na wasimamizi wa uchaguzi katika maeneo yao. Maneno hayo ni “Mkazi” na “Kipato halali”. Neno “Mkazi” limetafsiriwa kuwa ni raia wa Tanzania ambaye kwa kawaida anaishi katika kaya au taasisi iliyopo katika eneo husika. Tafsiri hii inaacha maswali mengi, kwa kuwa bila tafsiri kamili mpiga kura ama hata mgombea anaweza kuwekewa pingamizi kuwa hastahili kupiga kura au kugombea katika eneo Fulani. Maswali ya kujiuliza ni nini maana ya mkazi wa kawaida? Je mtu aliyehamia siku ya kujiandisha katika eneo Fulani anaweza kuhesabika moja kwa moja kuwa mkazi wa eneo hilo? Je, mtu aliyeishi miaka mingi katika eneo hilo akahama kwenda kwingine, akirejea kujiandikisha je bado anaweza kutambulika kuwa mkazi wa eneo husika? Nani mipaka ya vitongoji, vijiji na mitaa inatambulika kikamilifu na wananchi? Maana mtu anaweza kuwekewa pingamizi kwa kuambiwa tu kuwa kaya au taasisi anayoishi haiko ndani ya mipaka ya mtaa aliotaka kujiandikisha au aliojiandikisha. Jambo hili nalo linaweza kuwa chanzo cha mivutano hasa ukizingatia mambo yanayoendelea Zanzibar katika zoezi la uandikishaji wa wapiga kura, ambao vitambulisho vya ukazi vinatumika kama kigezo cha kuamua nani aandikishwe kwenye daftari la kudumu la wapiga kura.

Kwa upande mwingine, kanuni zimetaja sifa mojawapo ya mgombea kwamba awe “ana kipato halali kinachomwezesha kuishi”. Hata hivyo, hakuna mahali popote, hata kifungu cha tafsiri ambapo maneno ‘kipato halali kinachomwezesha kuishi’ yamefafanuliwa. Jambo hili linaweza kutazamwa juu juu, lakini katika taifa ambao sehemu kubwa ya wananchi wamejiajiri katika sekta isiyo rasmi, na katika mazingira ya hujuma za kiuchaguzi; mgombea anaweza kuwekewa pingamizi kwa kuelezwa kuwa hana kipato halali kinachomwezesha kuishi. Mgombea ambaye amejiajiri kwenye ngazi ya chini kabisha hana kitambulisho cha kazi yake, anategemea hisani ya viongozi wa kiserikali kumuandikia barua za kumtambulisha hali ambayo ina mianya ya hujuma. Utata huu wa kukosekana kwa tafsiri unaweza kutoa mwanya kwa wasimamizi kukubaliana na mapingamizi yasiyokuwa na msingi wowote na kuwaengua wagombea, katika mazingira ambayo uchaguzi unasimamiwa na watumishi wa umma ambao hushinikizwa kuegemea matakwa ya chama tawala. Hivyo, ni lazima ufafanuzi utolewe ambao utahitaji mzigo wa kutoa ushahidi (burden of proof) uwe kwa anayeweka pingamizi badala ya anayewekewa pingamizi. Ielezwe wazi kuwa ni jukumu la mweka pingamizi kuonyesha kwamba Fulani hana kipato halali, ama ana kipato haramu au hana kipato kabisa. Ama sivyo, ufinyu wa tafsiri uliopo unatoa mwanya wa kupindishwa kwa kanuni na kuchochea mivutano katika mchakato wa uteuzi.

Kwa ujumla, kama kuna eneo ambao Waziri Mkuu Pinda amepindisha kanuni za msingi za uchaguzi huru na haki basi ni kuhusu uteuzi wa wasimamizi na wasimamizi wasaidizi wa uchaguzi. Kwa mujibu wa kanuni, wasimamizi wa uchaguzi ni wakurugenzi wa halmashauri za miji, manispaa, wilaya ama afisa mwingine wa umma atayeteuliwa kwa ajili hiyo. Hata hivyo, si kanuni hazielezi mchakato wa uteuzi ambao ungetoa fursa kwa vyama kuweza kuweka pingamizi kama havikubaliani na uteuzi wa msimamizi wa uchaguzi. Kinachoshangaza zaidi ni kuwa maelekezo yaliyotolewa yamechukulia moja kwa moja tu tayari wakurugenzi ndio wasimamizi na moja kwa moja wamepewa mamlaka ya kuteua wasimamizi wasaidizi.

Kwa upande wa wasimamizi wasaidizi kanuni zimetaja kuwa ni maofisa watendaji wa vitongoji, vijiji, mitaa ama maofisa wengine watakaoteuliwa kwa ajili hiyo; kwa upande wao pia mchakato wa uteuzi haujatoa fursa ya kuwawekea pingamizi. Hii imeondoa uhuru wa mchakato mzima kwa kuwa uchaguzi unaposimamiwa na msimamizi au msimamizi msaidizi ambaye wadau hawamkubali tayari uhalali wa mchakato mzima unakuwa mashakani kwa kuruhusu mianya ya hujuma. Lakini pia, kuruhusu watendaji ambao kwa mujibu wa kanuni hizo hizo ni wajumbe wa Halmashauri za Vijiji na Kamati za Mitaa kusimamia uchaguzi ni kinyume kabisa na utawala bora. Katika maeneo mbalimbali ya nchi, watendaji hao ndio ambao wameshirikiana na wenyeviti kufanya ufisadi ama kutumia madaraka vibaya, kanuni zilizotungwa na Waziri Mkuu Pinda zinawapa mamlaka watu hao hao kusimamia uchaguzi. Inakuwaje pale wenyeviti waliokuwa madarakani, ambao kimsingi ndio ‘mabosi’ wao na washirika wao wa karibu katika kipindi chote walichoongoza? Hali hii inatoa fursa ya kuvurugika kwa uchaguzi. Lakini hata baada ya uchaguzi, kwa mujibu wa kanuni ni watendaji hao hao ndio ambao kwa nafasi yao ni makatibu wa Halmashauri za Vijiji na Kamati za Mitaa; unategemea kweli utawala bora baada ya heka heka za ama kupendeleana au kukomoana wakati wa mchakato mzima wa uchaguzi? Kama ilikuwa ni lazima kutumia watendaji wa vitongoji, vijiji na mitaa; basi walau wangefanya kazi hiyo katika maeneo ya jirani yao badala ya kufanya kazi hizo kwenye maeneo yao. Ingewezekana kabisa kwa Waziri Mkuu Pinda kuweza kutunga kanuni ambazo zingetumia watumishi wengine wa umma pekee; nje ya watendaji wa mitaa ili kuweka uwanja sawa wa kisiasa na kuzingatia misingi ya utawala bora.

Izingatiwe kuwa mfumo wa utawala wa nchi yetu unaanzia katika vitongoji, vijiji na mitaa ambayo ina mamlaka kadhaa ya kiutendaji na kimaamuzi. Kuruhusu uchaguzi huu kuvurugika ama kuleta viongozi wabovu, kama taifa tutakuwa tumeweka msingi legelege wa utawala na demokrasia na athari zake zitaonekana katika kukwama kwa jitihada za kimaendeleo. Awali kabla ya kanuni kutoka niliweka bayana kwamba njia kuu ya kuzuia upindishaji wa kanuni, ni kuwashirikisha wadau kupitia rasimu ya kanuni kabla ya kuchapwa kwenye gazeti la serikali ili kuhakikisha kwamba makubaliano yote yamezingatiwa. Lakini Waziri Mkuu Pinda ametunga kanuni moja kwa moja bila walau kuitoa rasimu kwa vyama ndio maana udhaifu huu haukuweza kurekebishwa mapema. Katika muktadha huo, jibu la swali langu ni kuwa Waziri Mizengo amefanya ‘mizengwe’ na kupindisha kanuni za uchaguzi wa vitongoji, vijiji na mitaa. Ameweka uwanja usio sawa wa kisiasa hivyo ni wajibu wa wadau wote kuingilia kati kwa haraka kurekebisha hali hii ili tusije kuwa uchafuzi wa amani na demokrasia. Ni wajibu wetu sote kuhakikisha nchi yetu inakuwa na uchaguzi huru na haki kuanzia kwenye vitongoji, vijiji na mitaa. Bado kuna fursa ya kurekebisha kanuni, bado Waziri Mkuu Pinda anaweza kurekebisha hali ya mambo na kutoa ufafanuzi na maelekezo mbadala.


Mwandishi wa makala hii ni Mkurugenzi wa Mambo ya Nje wa CHADEMA anayepatikana kupitia 0754694553, mnyika@yahoo.com na http://mnyika.blogspot.com