Tuwekeze kwenye oganizesheni ya michezo

KUTOKA MAKTABA: Nikitoa zawadi kwa Mburahati Queens kwa kuchukua ubingwa wa soka la wanawake. Katika hotuba yangu fupi siku hiyo pamoja na mambo mingine nilitoa mwito kwa mkazo kuwekwa katika kuwekeza katika oganizesheni ya michezo kuanzia ngazi za chini. Hii ni pamoja na kulinda maeneo ya wazi na kujenga viwanja vya michezo, kuwekeza katika mafunzo na kuwezesha michezo kujiendesha kibiashara

Kikwete Abanwa

CHAMA cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) kimemtaka Rais Jakaya Kikwete akanushe kauli ya kubariki rushwa katika uchaguzi, vinginevyo chama hicho kitamuumbua.
Mkurugenzi wa Vijana wa CHADEMA, John Mnyika, alitoa kauli hiyo jana alipokuwa anachukua fomu ya kugombea ubunge wa Ubungo; akasema kitendo cha Rais Kikwete kutetea rushwa kwa kisingizio cha takrima, ni ishara kuwa hakuwa na dhamira ya kweli ya kudhibiti matumizi makubwa ya fedha katika uchaguzi.

Mnyika alisema kuwa Rais Kikwete asipokanusha kauli yake hiyo, aliyoitoa Ijumaa wiki iliyopita mbele ya viongozi wa dini, atakuwa amelithibitishia taifa kuwa haheshimu utawala wa sheria.

Rais Kikwete aliwaambia viongozi wa dini kuwa takrima haikwepeki katika uchaguzi, licha ya uamuzi wa mahakama kuu iliyofuta vifungu vya sheria vilivyokuwa vinatetea takrima katika hukumu yake ya Aprili 24, 2006.

Akihutubia wananchi waliojitokeza kushuhudia akichukua fomu ya kugombea ubunge jana, Mnyika, alisema: “Wananchi wa Ubungo na Watanzania kwa ujumla puuzeni kauli za wanasiasa walioshindwa kuongoza nchi vizuri na kutumbukiza nchi katika katika mfumuko wa bei na kuzorotesha huduma za jamii huku wakiwaacha mafisadi wakivuna mamilioni ya fedha za umma.”

Alisema kauli ya Rais Kikwete ni kinyume cha sheria maana inachochea rushwa kwenye uchaguzi.

Mnyika alichukua fomu za kuwania ubunge katika ofisi za chama hicho jimbo la Ubungo na kukabidhiwa fomu hizo na Katibu wa CHADEMA Jimbo la Ubungo, Nasor Balozi.

Aidha, alisema amechukua fomu ya CHADEMA kwa kuwa anaamini ni chama mbadala na tumaini jimpya la Watanzania.

“Nachukua fomu kugombea ubunge kwa lengo la kushiriki katika kuleta mabadiliko ya kweli kwenye jimbo letu na taifa kwa ujumla kupitia siasa safi na uongozi.

“Nachukua fomu ya kugombea kwa lengo la kuchangia katika maendeleo ya nchi kwa kuondoa hodhi na nguvu ya chama kimoja bungeni na kwenye baraza la madiwani ambayo imesababisha kukosekana kwa uwajibikaji na hivyo wananchi kubaki na kero mbalimbali.

“Mimi naamini mbunge ni mwakilishi na mtumishi wa wananchi wenzake, hivyo pamoja na kuwa ninayo maadili na maono ya nini nakusudia kufanya natambua umuhimu wa kusikiliza. Sikubaliani na wanasiasa wanaopenda kusikilizwa badala ya kusikiliza, hivyo kabla sijatoa ilani yangu ya uchaguzi na ahadi zangu kwa wapigakura na wananchi kwa ujumla ningependa kusikiliza kwanza kutoka kwao,” alisema Mnyika.

Pamoja na hayo, Mnyika aliwahimiza watu wengine kujitokeza kugombea udiwani jimbo la Ubungo, ili halmashauri ya Kinondoni iwe na madiwani wa vyama mchanganyiko, kwani sasa hivi Dar es Salaam nzima inaongozwa na chama kimoja, jambo linaloifanya idorore.

Chanzo: Betty Kagonga- Tanzania Daima: http://www.freemedia.co.tz/daima/habari.php?id=15748

`Pinda, toa tamko kuhusu mgawo wa kata, tarafa`

Waziri Mkuu,Mizengo Pinda, ametakiwa kutoa tamko ikiwa ofisi yake kupitia Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (Tamisemi) imeamua kuzigawa kata na tarafa za wilaya ya Kinondoni jijini Dares Salaam.

Mwenyekiti wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema) Mkoa wa Kinondoni katika kanda maalum ya Dar es Salaam, John Mnyika, alisema hayo jana katika taarifa yake kwa Nipashe.

“Ni muhimu kufanya hivyo sasa ili kama kuna kata mpya zinaundwa vyama vya siasa viweze kujiandaa kwa uchaguzi na wagombea waweze kutangaza nia,” alisema.

Mnyika alisema inapaswa kuzingatiwa kwamba kwa mujibu wa sheria, wakati mamlaka ya kugawa majimbo yako chini ya Tume ya Taifa ya Uchaguzi (Nec), mgawanyo wa kata uko Tamisemi.

“Tume imeshatangaza mgawo wa majimbo lakini Tamisemi haijatangaza hadharani kama kuna kata imezigawa au la kwenye halmashauri ya Kinondoni,” alisema.

Kwa mujibu wa Mnyika, Oktoba 2008 baadhi ya wilaya ikiwemo Kinondoni, ziliwasilisha mapendekezo ya mgawo wa kata na tarafa kwa Tamisemi.

Alisema Mei na Desemba mwaka jana, halmashauri ya Kinondoni ilipitisha tena mapendekezo hayo yaliyopitishwa na vikao vya mkoa Januari mwaka huu.

Mnyika alisema kwa mujibu wa muundo wa sasa wa serikali, pamoja na kuwa na Waziri wa Nchi Ofisi ya Waziri Mkuu (Tamisemi), Celina Kombani, mwenye dhamana ya kutoa tamko hilo ni Waziri Mkuu akiwa mwenye dhamana.

Alidai kuwa kwa upande wa Kinondoni, mapendekezo yaliyopitishwa na Baraza la Madiwani na kuwasilishwa Tamisemi miezi kadhaa iliyopita, yanataka kuundwa kata mpya saba na tarafa kuongezwa kutoka nne mpaka saba.

“Haya ndiyo madhara ya sheria kutoa mamlaka kwa kiongozi wa serikali ambaye chama chake na yeye mwenyewe ni wagombea kupanga taratibu nyeti zenye athari za uchaguzi kama mipaka ya kata,” alisema.

Mnyika alisema ukimya wa Tamisemi kuhusu suala hilo unaweza kuibua hisia za kuwepo hujuma zinazopangwa kama ilivyokuwa katika uchaguzi wa serikali za mitaa mwaka jana, na kwamba suluhu pekee ni kutolewa kwa tamko la Waziri Mkuu.

Jitihada za kumpata Kombani kupitia simu yake ya mkononi jana, ili atoe ufafanuzi kuhusu suala hilo, zilishindikana kutokana na kuita pasipo kupokewa.

CHANZO: NIPASHE(Tarehe 10 Mei 2010)

Maadili ya Uchaguzi wa Urais, Ubunge na Udiwani

Tutafakari kuhusu maadili ya Uchaguzi kwa ajili ya Uchaguzi Mkuu wa Rais, Wabunge na Madiwani wa mwaka 2010. Izingatiwe kuwa Kanuni na taratibu zinazosimamia kampeni za uchaguzi Tanzania zinafafanuliwa katika sehemu ya VI ya Sheria ya Uchaguzi ya mwaka 1985 kifungu cha 51 (1-6). Hata hivyo pamoja na uwepo wa sheria hiyo kuna mapungufu kadhaa ambayo yanapaswa kujadiliwa.

Ipo changamoto ya ukiukwaji wa maadili ya uchaguzi wakati wa kampeni. Kabla ya kampeni za uchaguzi mkuu wa mwaka 2005 kuanza maadili ya uchaguzi yalisainiwa na vyama mbalimbali vya siasa (isipokuwa DP na NCCR-Mageuzi), tume ya uchaguzi na serikali. Kampeni za uchaguzi ziligubikwa na matatizo kadhaa ikiwemo wagombea kutumia lugha za asili katika baadhi ya maeneo, ratiba za mikutano kutofuatwa katika baadhi ya maeneo, ufanyaji wa kampeni hasi (negative campaigns) nk. Mifano ya matukio ya namna hii ni mingi, mathalani katika tukio moja wafuasi wa CCM walipita na gari wakitangaza kwamba mgombea Urais na Ubunge wa CHADEMA wote wamejitoa na kujiunga na chama chao.(Kisa hiki kimesimuliwa kwa kina katika ripoti ya uchaguzi ya TEMCO).

Pia mikutano ya kampeni hususani katika ngazi za ubunge na udiwani ilitawaliwa na siasa za kushambulia haiba ikiwemo kwa njia ya matusi badala ya sera. Matukio mengine ya ukiukwaji wa maadili ambayo yameripotiwa katika baadhi ya maeneo ni pamoja na utoaji wa taarifa za upotoshaji, uharibifu wa alama za wagombea/vyama, udini/ukabila (katika baadhi ya maeneo) na vurugu (hususani maeneo yaliyokuwa na upinzani mkali).

Katika kipindi cha 2006 mpaka 2009, hali haikubadilika katika chaguzi za marudio hususani wa kampeni za ubunge. Mathalani, uchaguzi wa Kiteto (2007 ulihusisha Mbunge wa CCM, John Komba; kuvamia Mkutano wa CHADEMA, polisi walimshusha jukwaani baada ya shinikizo. Hata hivyo, hakuna hatua za msingi zilizochukuliwa hata baada ya CHADEMA kufungua jalada polisi la kosa la jinai. Pia katika uchaguzi huo, viongozi wa CHADEMA walipigwa na kujeruhiwa na polisi kwa kushirikiana na makada wa CCM. Katika uchaguzi wa Tarime (2008), kampeni zilihusisha baadhi ya Vyama kuhutubia jukwaani na kusambaza nyaraka zikiitaja CHADEMA na viongozi wake kama ‘genge la wauaji’ waliomuua Chacha Wangwe (Mungu Amlaze Mahali Pema). Hata hivyo, hakuna hatua zozote madhubuti zilizochukuliwa na Tume ya Uchaguzi ama Vyombo vya Dola hata baada ya kiongozi mmojawapo wa CHADEMA kushtaki suala hilo polisi na jalada la uchunguzi kufunguliwa. Pia kampeni zilihusisha baadhi ya viongozi wa vya upinzani kushambuliwa kwa mawe na baadhi ya wanachama wa CHADEMA kukatwa na mapanga. Kadhalika, jeshi la polisi liliwavamia, kuwapiga na kuwakamata viongozi wa CHADEMA pamoja na mgombea ubunge na mgombea udiwani. Matuko ya namna hiyo viongozi na makada wa CHADEMA kukatwa mapanga katika kampeni za uchaguzi wa marudio za ubunge katika majimbo ya Busanda na Biharamulo mwaka 2009; hakuna hatua za kisheria zilizochukuliwa mpaka sasa pamoja na majalada ya uchunguzi wa jinai kufunguliwa polisi.

Fungamano lililokuwepo wakati wa chama kimoja kati ya chama na dola limeendelea na linaendelea. Hali hii ya kuwa na ‘chama dola’ imekuwa ikitumika kuhujumu wapinzani nyakati za uchaguzi. Katika mchakato mzima wa uchaguzi mkuu wa mwaka 2005 palikuwa na fungamano la mara kwa mara kati ya chama kwa upande mmoja na serikali na dola kwa upande mwingine. Yalitolewa maelekezo na mengine ya wazi kabisa kutoka kwa viongozi wa CCM akiwemo Mwenyekiti (wakati huo akiwa pia Rais wa nchi) kwa viongozi wa serikali kwamba watumie nguvu zote ikiwemo za dola kuhakikisha upinzani haushindi katika maeneo yao. Hivyo viongozi wa serikali hususani wakuu wa mikoa, wilaya na watendaji wa kata walikuwa mstari wa mbele kwenye kampeni za chama tawala na mahali pengine kuvitumia hata vyombo vya dola. Hii ni changamoto ambayo marekebisho ya kisheria yanayokusudiwa kuelekea uchaguzi mkuu wa mwaka 2010 yalipaswa kuishughulikia lakini hayajafanya hivyo, na tayari kuna wimbi la matumizi haya mabaya ya madaraka kuelekea uchaguzi mkuu.

Viongozi wa serikali waliokuwa na nafasi zao mathalani mawaziri waliendelea kuzitumikia nafasi hizo sanjari na kupigia kampeni chama tawala. Miradi mbalimbali ya maendeleo ilielekezwa kuzinduliwa ama kufunguliwa kipindi cha kampeni. Taasisi za umma zilitumika kupiga kampeni mathalani matangazo ya pongezi ya kulipia yalitolewa na taasisi hizi kwa wagombea wa CCM mara baada ya kuteuliwa ndani ya chama. Vyombo vya dola yakiwemo majeshi vilitumika kukandamiza upinzani hasa Zanzibar na maeneo yaliyokuwa na upinzani mkubwa bara. Hali haikuwa tofauti katika kipindi cha kati ya mwaka 2006 mpaka 2009. Hii ni changamoto ambazo marekebisho ya Sheria ya Uchaguzi yaliyofanyika mwaka 2010 hayakuzingatia kwa CCM kutumia uwingi na hodhi(monopoly) bungeni kuyakataa. Tume ya Uchaguzi inakapokaa tena mwaka huu na vyama vya siasa kuandaa Maadili ya Uchaguzi kwa ajili ya Uchaguzi wa Rais, Wabunge na Madiwani wa mwaka 2010.

Ndoa sio fasheni

Ndoa si msukumo rika, wala kufuata mila,
Ndoa ni kukubalika, bila kufanyiwa hila,
Ndoa si kuhangaika, ili kulipa fadhila,
Ndoa ikikamilika, hutayapata madhila.

Ndoa si kuwa na gari, wala kupanda daraja,
Ndoa isiwe kamari, bali jambo la faraja,
Ndoa isiwe kwa amri, ila ni kuwa wamoja,
Ndoa haitokani na umri, bali nia ya pamoja.

Ndoa sio maigizo, haimei ka uyoga,
Ndoa isiwe likizo, ya kuanza kujikoga,
Ndoa sio bambikizo, hivyo isije kwa woga,
Ndoa ikiwa agizo, kwamwe haiwezi noga.

Ndoa suala la hiyari, si kupigiwa zumari,
Ndoa si kulipa mahari, bali ni kuwa tayari,
Ndoa inakuwa shwari, ifungwapo bila shari,
Ndoa maisha ya heri, yasiyotaka kwaheri

(JJ-8 Mei, 2010; Dar es Salaam, Tunu kwa makapera)

Rais Kikwete na Wafanyakazi

Madai ya wafanyakazi kutaka nyongeza ya mshahara yalianza muda mrefu, kiwango hicho ambazo Rais Kikwete amekitaja leo kwa dhihaka kilianza kuzungumziwa toka mwaka 2007; ni hatua gani serikali yake ilichukua toka wakati huo mpaka wakati huu?
Hotuba ya Rais imenifanya nikumbuke makala hii ambayo niliindika mwaka 2007: http://www.chadema.or.tz/makala/makala.php?id=51

Katika makala hiyo nilinukuu kipande cha hotuba ya Nyerere ambacho ni muhimu nikakirejea hivi sasa katika muktadha wa Hotuba ya Kikwete.
Mwalimu Nyerere yeye alikabiliana moja kwa moja na wahuhusika na kuwaeleza: “Mna haki mnapozungumzia mishahara…..mishahara yetu ipo juu sana. Mnataka niipunguze? (makofi)…..mnataka nianzie na mshahara wangu? Ndio, naanza kuukata wa kwangu (vilio vya ‘hapana’). Nitapunguuza hii mishahara katika nchi hii. Wangu naukata kwa asilimia ishirini kuanzia sasa…..hii mishahara hii. Hii mishahara ndio inajenga huu mtazamo kwa wasomi, wote kabisa. Mimi na wewe. Tuko katika tabaka la wanyonyaji. Niko katika tabaka lenu. Ambapo nafikiri paundi mia tatu na themanini kwa mwaka (kiwango cha chini cha mshahara uliokuwa ukilipwa katika Jeshi la Kujenga Taifa) ni kambi ya gereza, ni kufanyishwa kazi kwa shuruti. Tuko katika tabaka la juu la wanyonyaji. Je hiki ndicho ambacho taifa letu kilipigania? Je hiki ndicho tulichokihangaikia? Ili tuendeleze tabaka la juu la wanyonyaji?....mko sawa, mishahara ipo juu sana. Kila mtu katika nchi hii anahitaji paundi ya ziada. Kila mtu isipokuwa mkulima masikini. Anawezaje kutaka? Haijui lugha…je ni nchi ya namna gani tunajenga?” (tafsiri yangu toka nukuu ya hotuba ya kingereza ya Hayati Baba wa Taifa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere aliitoa papo kwa papo akizungumza na wanafunzi wa Chuo cha Dar es Salaam baada ya maandamano ya wanafunzi Oktoba mwaka 1966)
Nyerere wakati huo alikwenda kuihutubia hadhira muafaka kwa suala alilolizungumzia, lakini kwa Kikwete yeye alikwenda kuwahutubia wazee na kuhusu ‘wafanyakazi’; je, alikuwa anapeleka mashtaka au alikuwa anatafuta kupigiwa makofi na hadhira isiyohusika ama ni ishara ya hofu ya kuogopa kukabiliana na wafanyakazi ana kwa ana?
Kuhusu Hotuba la Rais kusema kwamba mgomo ni batili anapewa taarifa nusu nusu au anapotoshwa ama ameamua kuupotosha umma. Ni vizuri serikali ikarejea na kukumbuka kuwa kusudio la mgomo lilitolewa siku nyingi nyuma kama sheria inavyohitaji; na wafanyakazi walieleza wazi kwamba walirejea kwenye majadiliano kwa maombi ya umma huku kusudio lao likiwepo pale pale. Hivyo, ni muhimu serikali ikaepusha mgomo kwa kushughulikia madai ya msingi ya wafanyakazi ambayo ni nyongeza ya mshahara hususani kima cha chini, punguzo la makato ya kodi na uboreshaji wa pensheni wakati wa kustaafu. Nilisoma tangazo la baraza husika ambalo limeshapwa na serikali katika magazeti mbalimbali hivi karibuni lilieleza bayana kwamba katika suala la kiwango cha kima cha chini 'wamekubaliana kutokukubaliana'; hivyo nimeshangazwa na kauli ya Rais Kikwete ya kwamba majadiliano yalifikia makubaliano kuhusu kiwango.

Tafsiri ya matukio haya ni ama kuna ufa mkali ndani ya serikali ama serikali imekerwa na kutoalikwa Mei Mosi huku ikijaribu kutumia kila mbinu kuficha aibu ya mgomo wa wafanyakazi wakati nchi ikiwa mwenyeji wa World Economic Forum-Africa(mbinu waliyoitumia kupanda miti mikubwa ya haraka haraka along Sam Nujoma Road).

Lakini naamini Rais anatambua kwamba watu wachache wanaweza kudanganywa kwa muda mchache, lakini sio watu watu wakati wote. Jaribio la hotuba ya Rais kuwatweza viongozi wafanyakazi linaweza likaishia kuwakweza zaidi, jaribio la kuwachangonanisha wafanyakazi kuwa wanataka mishahara mikubwa wakati serikali inahitaji fedha za kutoa huduma kwa jamii ili wananchi wawajie juu wafanyakazi kuwa wanajipendelea nalo limeelekea kushindwa. Jaribu la kuwachonganisha wafanyakazi kwa wafanyakazi, wafanyabiashara kwa wafanyakazi( kwa kutumia mifano ya mwenye baa na mifano ya house girl) nalo limeelekea kupuuzwa. Taasisi ya Urais sio idara ya propaganda za kutumia kejeli ama uchonganishi; Rais alipaswa kujenga hoja, kutoa matumaini na kutoa uongozi mbadala.

Hasira alizozionyesha kwa TUCTA ndio amekuwa amezionyesha kwa kiwango hicho hicho kwa mafisadi, na nguvu hizo hizo za kuzima hoja angekuwa amezitumia kwenye kutoa uongozi bora na kusimamia vizuri rasilimali za taifa mapato ya serikali yangewezesha kuwa na nyongeza ya mishahara kwa wafanyakazi na ukuaji wa uchumi ungewezesha hata kukuka kwa kipato katika sekta binafsi huku mfumuko wa bei ungedhibitiwa kwa kiwango cha kuridhisha. Wakati wafanyakazi wanaendelea kutozwa kodi kubwa(dai ambalo Rais hakulizungumzia), ni serikali yake hii ambayo iko mstari wa mbele kutoa katika mazingira ya utata misamaha mikubwa ya kodi.

Kama divide and rule hii ikiindelea kwa kiwango cha wafanyakazi kushindwa kushikamana, bado kila mmoja anayo fursa ya kugoma kumpa kura (kwanza ameshatangaza mwenyewe kuwa kura hazitaki). Upo msemo kwamba madaraka hulevya, na madaraka zaidi hulevya zaidi; unapokuwa na taifa lenye hodhi (monopoly) ya chama kimoja katika vyombo vya maamuzi; si ajabu kupata kauli za namna hii. Hii ndio athari ya kura zilizoitwa za mafiga matatu; lakini ipo fursa bado ya kubadili mfumo wa utawala ili tuwe na uwajibikaji wa kutosha si kwenye sererikali tu, hata kwenye taasisi zingine ikiwemo vyama vya wafanyakazi vyenyewe.

Kwa walio nje ya ajira zenye malipo duni suala hili wanaweza wakaona haliwahusu, lakini ukweli ni kuwa kuna uhusiano mkubwa katika ya ubovu wa huduma tunazozipata kwenye sekta mbalimbali na hali duni katika sekta hizo; hili ni bomu la wakati. Wafanyakazi wa Tanzania wamekuwa wawafanyi migomo rasmi kama nchi nyingine duniani, lakini aina ya mgomo unaoendelea chini kwa chini nchini ni mbaya zaidi kwa mustakabali wa nchi yetu. Tanzania kuna mgomo wa kutokuwajibika, katika hususani katika utumishi wa umma; wapo wanaokwenda kazini mwaka mzima lakini wanafanya kazi masaa machache au siku chache; muda mwingine kwenye warsha/semina kufidia kipato duni wanachopata ama muda mwingi zaidi kwenye shughuli zao binafsi. Mfano; walimu wenye wanaofundisha masomo ya ziada (tuition) ama kufanya biashara za visheti kwa wanafunzi shuleni; ama daktari anayetumia muda mwingi zaidi kwenye shughuli binafsi kuliko ndani ya hospitali ya umma, sasa 'consultancy' ndani ya serikali kwa serikali ndio zimekuwa utamaduni wa kawaida.

Rais atangaze mshahara wake hadharani na atueleze baraza lake la mawaziri limeshughulikiaje madai makuu matatu ya wafanyakazi toka aingine madarakani mwaka 2005 badala ya kukimbilia kuwapa jina baya viongozi wa wafanyakazi kuwa 'wanatumiwa'. Kama kweli wanatumiwa atueleze wanatumiwa na nani kwa kwanini? Na yeye na serikali yake waulizwe 'wanatumiwa na nani' au wanamtumikia nani?

Mnyika: Uhamisho wa watumishi Mwananyamala ni wa kisiasa

Mnyika: Uhamisho wa watumishi Mwananyamala ni wa kisiasa

na Lucy Ngowi

MWENYEKITI wa Mkoa wa Kinondoni, Kanda Maalumu ya Dar es Salaam kutoka Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA), John Mnyika, amesema suala la kuwahamisha watumishi 96 katika Hospitali ya Mwananyamala limefanywa kisiasa zaidi katika kipindi hiki kinachoelekea Uchaguzi Mkuu.

Mnyika alisema hayo katika taarifa yake kwa vyombo vya habari na kuongeza kuwa analiona suala hilo lipo kisiasa zaidi kwa kuwa hatua hiyo iliyochukuliwa imechelewa, kwani wananchi na vyama vya siasa wamekuwa wakililalamikia tangu mwaka 2005.

Mnyika ambaye ni Mkurugenzi wa Vijana wa CHADEMA, alisema upunguzaji huo si suluhisho la kudumu, ila kiutawala ni hatua inayopunguza tatizo kwa muda mfupi.
Kwa mujibu wa Mnyika, hatua ambazo zilipaswa kuchukuliwa ni pamoja na kubadili mfumo mzima wa utoaji huduma katika hospitali za umma kwa kubadili uongozi na kuongeza masilahi ya watumishi wa sekta hiyo.

Mkurugenzi huyo wa vijana alisema kuwa hatua nyingine ni pamoja na kuboresha huduma kwa wananchi, hususan upatikanaji wa dawa.

“Kuhamisha bila kushughulikia kero za msingi ni sawa na kiini macho. Serikali iweke wazi ripoti za tume na kamati zote zilizoundwa kuchunguza matukio yaliyokuwa yanajitokeza toka wakati huo, pamoja na kueleza gharama zilizotumiwa na tume ama kamati hizo bila mapendekezo kutekelezwa kwa ukamilifu,” alisema.

Mwanzoni mwa wiki hii, Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, William Lukuvi, alisema kuwa, serikali imewahamisha watumishi 96 katika Hospitali ya Mwananyamala ambayo kwa muda mrefu imekuwa ikilalamikiwa kwa uzembe.

Chanzo: http://www.freemedia.co.tz/daima/habari.php?id=14932

Tamko letu kuhusu ajali ya leo Kata ya Kibamba Wilaya ya Kinondoni

Taarifa kwa Umma: Kwa niaba ya Uongozi wa CHADEMA Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalum ya Dar es salaam; natuma salamu za rambi rambi kwa ndugu, jamaa na marafiki wa wafiwa wote kufuatia ajali mbaya iliyotokea leo asubuhi Kibamba jijini Dar es salaam ikihusisha Lori la Mafuta na Hiece iliyokuwa na abiria.

Aidha tunatoa mwito kwa serikali na vyombo vya dola kufanya uchunguzi wa kina kuhusu vyanzo vya ajali za mara kwa mara katika eneo la Kibamba ambazo zimekuwa zikisababisha vifo, majeruhi na uharibifu wa mali.

Ikumbukwe kuwa mwezi Disemba mwaka 2007 ajali nyingine ilitokea eneo la Kibamba Hospital ikihusisha malori na kusababisha vifo vya watu saba akiwemo mjamzito na wengine 11 kujeruhiwa.

Aidha mwezi Aprili 2008 Bunge jumla ya watu 181 wamepoteza maisha kwa kugongwa na magari kati ya mwaka 2005 hadi mwaka 2007 katika eneo la kuanzia Kibamba mpaka Ubungo kwenye mataa.

Ikumbukwe kuwa Mei 2009 madereva wawili walikufa baada ya magari yao kugongana uso kwa uso huko maeneo hayo hayo ya Kibamba.
Itakumbukwa pia kwamba mwezi Januari 2010 watu 18 walijeruhiwa vibaya katika ajali ya gari iliyotokea katika barabara ya Morogoro eneo la Kibamba Darajani (barabara ina mteremko kuelekea darajani) ambapo magari matano yaligongana kwa pamoja.

Imetolewa tarehe 25 Machi 2010:





John Mnyika-0754694553; mnyika@chadema.or.tz
Mwenyekiti wa Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalum (CHADEMA)

Natangaza rasmi dhamira ya kugombea ubunge 2010

Ni wakati wa mabadiliko ya kweli; tuwajibike

Utangulizi

Wapendwa wananchi wezangu na marafiki zangu ndani na nje ya jimbo la Ubungo. Ninayofuraha kuwatangazia rasmi dhamira yangu ya kugombea ubunge katika uchaguzi mkuu wa mwaka huu. Nimefikia uamuzi huu baada ya kusikia maoni ya wengi wenu na kuisikiliza pia nafsi yangu katika kipindi cha kuanzia mwishoni mwa mwaka 2009 mpaka mwanzoni mwa mwaka 2010. Wakati wa kampeni bado, hivyo sitazungumzia kwa sasa ahadi zangu kwenu wala ilani ya chama; lakini inatosha kuwaambia tu kwamba: ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike. Naamini katika kuwa na uongozi bora wenye dira na uadilifu wa kuwezesha uwajibikaji katika kusimamia rasilimali za umma ikiwemo kodi zetu na mali asili za nchi yetu kwa ajili ya kujenga taifa lenye kutoa fursa kwa wote.


Nautambua wajibu; tushirikiane

Naamini kwamba mbunge (ambaye pia kwa nafasi yake ni diwani katika halmashauri) ana wajibu katika maeneo makuu manne (kwa kadiri ya umuhimu).

Mosi; kusikiliza na kuwakilisha wananchi, Pili; kuisimamia na kuiwajibisha serikali na viongozi wake, Tatu; kushiriki katika kutunga sheria, Nne; kuhamasisha upatikanaji wa huduma.

Hata hivyo, sehemu kubwa ya wabunge wetu hawaweki kipaumbele katika majukumu ya kwanza matatu ambayo ndio msingi wa ubunge wenyewe. Matokeo yake ni matakwa ya wananchi kutokuwakilishwa kikamilifu, ufisadi, rushwa, matumizi mabaya ya madaraka na mikataba mibovu; uwepo wa sheria dhaifu na kutetereka kwa utawala wa sheria na mifumo ya haki masuala ambayo yanakwaza jitihada za maendeleo za wananchi binafsi za taifa kwa ujumla.

Wabunge wengi wanawaza kwamba jukumu kubwa la mbunge ni kutoa bidhaa na huduma kwa wananchi; wakiacha taifa katika lindi la umasikini na kufanya sehemu ya wananchi kujenga mazoea ya kutegemea hisani toka kwa viongozi wa umma na wafadhili wao.

Mwaka 2005 pamoja na majukumu hayo makuu matatu, nilizungumzia suala la mfuko wa maendeleo ya jimbo. Lakini si katika mwelekeo wa mfuko wa sasa uliopitishwa kuwa sheria unaosubiriwa kutungiwa kanuni. Kwa hiyo, wakati nikiunga mkono jukumu la mbunge kuhamasisha maendeleo na kushiriki kwenye shughuli za kijamii, siamini katika mazoea na mfumo wowote unaomfanya mbunge kuwa “mtoa bidhaa na huduma” (mithili ya ATM) kwani unarutubisha ufisadi wa kisiasa na kuhatarisha mwelekeo mzima wa utawala bora. Kama ambavyo siamini pia katika siasa chafu za rushwa, uongo na aina nyingine ya upofu wa kimaadili katika kampeni na uongozi kwa ujumla.

Haiwezekani wakati ambapo makisio yanaonyesha kwamba zaidi ya trilioni mbili (sawa na milioni milioni mbili) zinapotea kila mwaka kupitia misamaha ya kodi, upangaji bei hovyo kwa bidhaa za Tanzania, biashara haramu kati ya Tanzania na nchi za nje au makampuni ya kimataifa halafu wananchi wakubali kupumbazwa na bidhaa za milioni chache zinatolewa na viongozi wa umma walioshindwa kurekebisha hali hii.

Nilisema wakati wa uchaguzi wa mwaka 2005, na narudia leo. Kipaumbele cha wananchi wa Jimbo la Ubungo ni kupata mbunge mkweli, mwadilifu, mwajibikaji, mwenye dira, atayewasilikiliza na kuwawakilisha ipasavyo. Iwe ni wananchi wa Kwembe, Mloganzila na maeneo mengine yenye migogoro ya ardhi. Ama wale wa Saranga, Baruti na kwingineko kwenye matatizo ya maji huku mabomba makubwa ya maji yakipita jimboni na uwepo wa Chuo cha Maji, na Wizara ya Maji ndani ya jimbo letu. Iwe ni wale Bonyokwa, Mpiji Magoe na kote kwenye udhaifu wa mipango miji na matatizo ya usafiri huku Chuo cha Usafishaji cha Taifa kikiwa ndani ya jimbo hili hili.

Iwe ni wafanyakazi wa Kiwanda cha Urafiki hapa Ubungo ama wa sekta umma na wa binafsi waoishi ndani ya jimbo hili wenye kubebeshwa mzigo mkubwa wa kodi na kuzongwa na maslahi duni. Iwe ni wafanyabiashara ndogo ndogo wanawake kwa vijana pale Manzese, Makurumla na kwingineko; iwe ni wanafunzi wa sekondari na vyuo Mbezi na Ubungo ambao kwa ujumla wake wanaishi katika mazingira yenye mifumo dhaifu yenye kudorora kwa ubora na upatikanaji nafuu wa huduma za kijamii.

Iwe ni mwananchi wa Jimbo la Ubungo anayeathirika kwa bei na mgawo wa umeme huku akipita na kuona mitambo ya kampuni feki ya Dowans inayotakiwa kurejesha mabilioni iliyolipwa mara mbili (double payment) na serikali; mitambo ambayo imeendelea kukaa pembeni na makao makuu ya TANESCO yaliyopo jimbo la Ubungo bila kutaifishwa. Iwe ni mtanzania wa kawaida anayeelemewa na mzigo wa kodi na kupanda kwa gharama za maisha. Wote wanahitaji mbunge wa kuwasikiliza, kuwawakilisha, kushiriki kutunga sheria bora na kuziwajibisha mamlaka zinazohusika. Tanzania bila mafisadi inawezekana. Huu si wakati wa kuahidi nitafanya nini kwa kuwa si kipindi cha kampeni. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.


Tunahitaji mabadiliko ya kweli kuliko ahadi kedekede utekelezaji legelege

Natambua kwamba Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977 (pamoja na ubovu wake) imetaja katika ibara ya 9 Mamlaka ya Nchi na vyombo vyake vyote vinawajibika kuelekeza sera na shughuli zake zote katika lengo la kuhakikisha: kwamba utu na haki nyinginezo zote za binadamu zinaheshimiwa na kuthaminiwa; kwamba sheria za nchi zinalindwa na kutekelezwa; kwamba shughuli za Serikali zinatekelezwa kwa njia ambazo zitahakikisha kwamba utajiri wa Taifa unaendelezwa, unahifadhiwa na unatumiwa kwa manufaa ya wananchi wote kwa jumla na pia kuzuia mtu kumyonya mtu mwingine; kwamba maendeleo ya uchumi wa Taifa yanakuzwa na kupangwa kwa ulinganifu na kwa pamoja; kwamba aina zote za dhuluma, vitisho, ubaguzi, rushwa, uonevu au upendeleo zinaondolewa nchini; kwamba matumizi ya utajiri wa Taifa yanatilia mkazo maendeleo ya wananchi na hasa zaidi yanaelekezwa kwenye jitihada ya kuondosha umaskini, ujinga na maradhi. Misingi hii na mingine, haitekelezwi wala kuzingatiwa kikamilifu kutokana na ombwe la uongozi, udhaifu wa kitaasisi na upungufu wa uwajibikaji. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.

Aidha naelewa kuwa katiba hiyo hiyo (pamoja na mapungufu yake) inatamka katika Ibara ya 63 kifungu cha pili na cha tatu kuwa Bunge ndicho chombo kikuu cha Jamhuri ya Muungano ambacho kitakuwa na madaraka, kwa niaba ya wananchi, kuisimamia na kuishauri Serikali ya Jamhuri ya Muungano na vyombo vyake vyote katika utekelezaji wa majukumu yake kupitia maswali, mijadala, kuidhinisha mipango (zikiwemo bajeti), kutunga sheria na kuridhia mikataba.

Madaraka hayo ya bunge na majukumu ya wabunge hata baada ya uongozi wa awamu ya nne kuahidi kuyatekeleza kwa ari, nguvu na kasi mpya na Spika wa Bunge kuahidi kuyasimamia kwa kasi na viwango; hali kwa sehemu kubwa iko vile vile; ahadi kedekede, utekelezaji lege lege.

Hasara kwa taifa iliyotajwa kwenye orodha ya mafisadi (list of shame) na ile inayotokana na ufisadi kwenye serikali za mitaa pekee kwa ujumla wake inafikia takribani trilioni mbili. Hivyo Tanzania ni nchi tajiri wa rasilimali huku wananchi walio wengi wakiishi katika lindi la umasikini na ugumu wa maisha.

Naamini hali hii inachangiwa na kufilisika kiitikadi na kidira kwa chama tawala, hodhi (monopoly) ya chama kimoja bungeni, bunge kukosa uhuru wa kikatiba na udhaifu wa taasisi za kusimamia uwajibikaji. Hali hii inachochewa pia na udhaifu wa kiuongozi ikiwemo uzembe wa sehemu kubwa ya wabunge wengi wao wakiwa wameingia kwa nguvu ya ufisadi katika uchaguzi wa mwaka 2005 na hivyo kukosa nguvu ya kimaadili na dhamira ya kuleta mabadiliko ya kweli. Hata wale wachache wenye dhamira ya kufanya mabadiliko wanadhibitiwa na kamati za chama chao (party caucus) chenye mmomonyoko wa kimaadili. Hivyo, harakati za ukombozi zinapaswa kuungwa mkono na watanzania wote wakiwemo wanachama wa chama hicho wanaokerwa na hali ya mambo. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.


Tuchukue hatua; kwa pamoja tunaweza

Jukumu lililo mbele yetu la kuwezesha mabadiliko ya kweli ni kubwa linalohitaji hatua za haraka kujitoa sadaka na kutumia talanta kuanzia sasa mpaka wakati wa uchaguzi Oktoba 2010; kabla ya majukumu makubwa zaidi kuanzia wakati huo na kuendelea. Kwa pamoja tunaweza, pamoja tutashinda.

Hatua ya kwanza ni kuhakikisha kila mmoja mwenye umri wa miaka 18 na kuendelea ama atayefikisha umri huo wakati wa uchaguzi kama bado hajajiandikisha anajitokeza kujiandikisha katika uboreshaji wa daftari la kudumu la wapiga kura unaonza katika Mkoa wa Dar es salaam kuanzia kesho tarehe 22 mpaka 27 Machi, 2010 ikiwa ni awamu ya mwisho kabla ya uchaguzi mkuu. Aidha kwa waliohama makazi, huu ndio wasaa mwafaka pia wa kwenda kubadilisha taarifa zenu ili muweze kupiga kura katika maeneo mliyopo.

Hatua ya pili ni kushiriki kwa hali na mali katika kujenga oganizesheni ya chama mbadala. Kuhamasisha wagombea mbadala kujitokeza kugombea katika nafasi mbalimbali, kuwaunga mkono na kueneza ujumbe wa matumaini wa mabadiliko kwa watanzania wengine katika maeneo yenu. Izingatiwe kuwa kipindi cha kuanzia mwezi Aprili mpaka Julai ni cha wagombea kuonyesha nia, kuchukua fomu ndani ya vyama, kampeni za ndani ya vyama, kuingia katika kura za maoni na uteuzi kufanywa na vyama vyao kwa kuwa serikali mpaka hivi sasa imekataa matakwa ya umma ya kutaka wagombea binafsi waruhusiwe.

Kampeni kwa umma zinatarajiwa kuanza baada ya wagombea kuteuliwa na Tume ya Taifa ya Uchaguzi mwezi Agosti na zinatarajiwa kukamilika mwezi Oktoba mwaka 2010. Hatua muhimu wakati huo ni pamoja na kushiriki katika kampeni kwa hali na mali, kupiga kura na kuunganisha nguvu ya umma katika kulinda kura. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.

Haturudi nyuma kamwe; matumaini yapo mbele

Mwaka 2005 Mwezi Machi kama huu nilipochukua fomu kwa mara ya kwanza kugombea ubunge, CHADEMA haikuwa na mtandao imara katika jimbo la Ubungo tofauti na sasa ambapo ina mtandao madhubuti na ipo fursa bado ya kuufanya kuwa mzuri zaidi. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.

Hivyo Disemba 2005 (pamoja na kukubalika kwa wananchi) baada ya mvutano wa siku kadhaa matokeo ya uchaguzi yalitangazwa kwa shuruti bila kupitia utaratibu wa kupitia na kujumlisha kituo hadi kituo na kufanya jumla ya wapiga kura waliotangazwa kupiga kura katika ubunge kuzidi wale waliopiga kura za urais kwa zaidi ya kura elfu thelathini (30,000) katika uchaguzi uliofanyika katika siku moja.

Kutokana na hujuma hizo na nyinginezo zilizohusisha pia ufisadi katika uchaguzi niliamua kufungua kesi namba moja ya mwaka 2006 katika Mahakama Kuu kupinga matokeo hayo. Kesi ambayo kwa miaka mingi imekuwa ikipigwa danadana za kiufundi bila kuingia katika kusikiliza msingi wenyewe wa kesi.

Wakati najiandaa kutangaza rasmi dhamira ya kugombea nikitazama mbele kwa matumaini, nimepokea simu toka kwa Wakili wangu katika kesi hiyo Ndugu Tundu Lissu akinieleza kwamba hatimaye Mahakama Kuu imepanga kuwa kesho tarehe 22 Machi 2010 ndio siku ambayo mahakama itatoa hukumu juu ya kesi hiyo.

Bila kuingilia uhuru wa mahakama, nieleze wazi tu kwamba kwa mtiririko wa mambo mpaka sasa hukumu hiyo itahusu zaidi ombi langu la kuondolewa kuweka dhamana ya milioni tano kama sharti la kufungua kesi na kupita kwa muda toka kesi ifunguliwe badala ya utata wa matokeo na kasoro za uchaguzi husika.

Hata hivyo kwa miaka takribani mitano ambayo nimekuwepo katika siasa na kushiriki katika chaguzi mbalimbali za kiserikali, mmoja nikiwa kama mgombea na zingine nikiwa kwenye timu za kampeni nimejifunza kuwa pamoja na uwepo wa katiba na sheria mbovu zenye kusababisha tume ya uchaguzi kutokuwa huru na kukosekana kwa uwanja sawa wa kisiasa kwa ujumla; bado vyama mbadala vinaweza kuunganisha nguvu ya umma kupata kura nyingi na kushinikiza mshindi kutangazwa pale ambapo kunakuwa na mikakati thabiti, oganizesheni makini na uongozi mahiri. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.

Naweza nikalazimika kutangaza upande wa kugombea

Tunahitaji mabadiliko ya uongozi na mfumo wa utawala ili kutumia vizuri kodi za wananchi na rasilimali za taifa kuwa na miundo mbinu ya kisiasa, kiuchumi na kijamii kuwezesha ustawi wa wananchi.

Badala ya kuelekeza nguvu zaidi katika azma hii, serikali ya sasa inaongeza nguvu katika matumizi ya anasa na mzigo mkubwa wa gharama za utawala na sasa inajadili kuongeza zaidi idadi ya wabunge.

Mathalani mwaka wa fedha 2009/2010 kiasi cha bajeti kilichotengwa kwa ajili ya Bunge ni shilingi bilioni 62 ambayo ni sawa na wastani wa zaidi ya milioni 190 kwa kila mbunge kwa mwaka. (Pato la mtumishi wa umma wa kima cha chini halifiki hata asilimia 1% ya fedha hizo).

Ndio maana binafsi siungi mkono ongezeko la majimbo lisiloangalia tija na ufanisi wa wabunge katika kutimiza majukumu ya msingi ya kibunge. Kwa mtizamo wangu, tunapaswa kupunguza idadi ya majimbo ya uchaguzi badala ya kuyaongeza kwa kufanya wilaya za sasa za kiutawala ndio ziwe kitovu cha mgawanyo wa majimbo.

Mathalani, wilaya ya Kinondoni badala ya kuwa na majimbo matatu ya Kawe, Kinondoni na Ubungo iwe na jimbo ni jimbo moja tu la Kinondoni. Badala yake Halmashauri ya Kinondoni bila kushirikisha vyama vya siasa ilipeleka mapendekezo kwa Baraza la Mashauriano la Mkoa (RCC) wa Dar es saaalam ambalo nalo limepeleka mapendekezo ya kugawa majimbo kadhaa ya mkoa huu likiwemo jimbo la Ubungo.

Kwa mujibu wa mapendekezo yao Kata za Kimara, Makuburi, Mbezi na Kibamba zimependekezwa kuwa kwenye jimbo la Kibamba toka Jimbo la sasa la Ubungo. Kwa msingi huo wanapendekeza sasa jimbo la Ubungo libaki na kata za Mabibo, Manzese, Makurumla, Ubungo, Sinza na Mburahati na kuongezewa pia kata ya Kigogo (ambayo kwa sasa iko ndani ya Jimbo la Kinondoni).

Kwa hiyo, pamoja na kutangaza dhamira yangu ya kugombea ubunge katika eneo ambalo ni Jimbo la Ubungo; haiwezekani kwa sasa kutangaza kwa hakika nitagombea katika jimbo gani mpaka pale Tume ya Uchaguzi itakapotangaza maamuzi yake kuhusu mgawanyo wa majimbo baada ya kupokea mapendekezo hayo toka kwa serikali. Iwapo Tume ya uchaguzi italigawa jimbo la Ubungo nitalazika kutangaza upande ambao nitagombea. Ni wakati wa mabadiliko; tuwajibike.


Hitimisho:

Maneno na matendo yangu katika harakati za umma katika kipindi cha mwaka 2000 mpaka 2005 wakati nikiwa kwenye uongozi wa kijamii katika asasi za kiraia na katika kipindi cha mwaka 2005 mpaka 2010 nikiwa kiongozi wa kisiasa yanaweza kurejewa kama msingi wa kuashiria ni watu gani nitawawakilisha na masuala gani nitayasimamia katika uongozi wa umma kabla hata sijateuliwa rasmi na kutoa hotuba katika kampeni. Naomba uwasiliane nami kwa kunitumia ujumbe kupitia johnmnyika@gmail.com au 0784222222 tuwe pamoja hatua kwa hatua katika safari ya ushindi. Ni wakati wa Mabadiliko; tuwajibike mpaka kieleweke.

Wenu katika demokrasia na maendeleo;


John Mnyika
Jimboni Ubungo-21/03/2010

Heshima ya mwisho kwa Anna Daraja

Leo tarehe 11 Machi 2010 ni siku ambayo marehemu Anna Daraja (Mke wa Balozi Mstaafu Andrew Daraja) amepewa heshima za Mwisho jijini Dar es salaam kabla ya kusafirishwa kwa ajili ya maziko.

Kwa niaba ya Kurugenzi ya Mambo ya Nje na Mahusiano ya Kimataifa ya CHADEMA na niaba yangu binafsi natoa salamu za rambirambi kwa mwanadiplomasia Balozi Daraja, familia yake na wote walioguswa na msiba huo kwa namna moja au nyingine.

Kwa upande mwingine, namkumbuka Mama Daraja kama mkazi mwenzetu ndani ya Halmashauri ya Kinondoni aliyekuwa karibu na jamii ya eneo lake kabla ya mauti kumkuta kwa kuchomwa na kisu nyumbani kwake Kimara Temboni. Mwenyezi Mungu amlaze mahali pema.

John Mnyika: Mkurugenzi wa Mambo ya Nje na Mwenyekiti wa Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalum Dar es salaam (CHADEMA).

Maandalizi ya Uandikishaji wa Wapiga Kura Mkoa wa Dar es salaam yaanza na kasoro

TAARIFA KWA UMMA: Serikali izingatie Katiba, Sheria na maelekezo katika maandalizi ya uandikishaji wa wananchi kwenye daftari la Kudumu la wapiga kura katika Mkoa wa Dar salaam. Tarehe 9 Machi 2010 Vyombo vya Habari hususani gazeti la Tanzania Daima vimemnukuu Mkuu wa Mkoa wa Dar es salaam William Lukuvi akifungua semina ya uboreshaji wa daftari katika mkoa husika. Aidha katika semina hiyo Lukuvi alitangaza kwamba zoezi la uandikishaji litafanyika katika mkoa wa Dar es salaam kwa ufanisi mkubwa.

CHADEMA Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalum ya Dar es salaam tunaungana na Mkuu wa Mkoa wa Dar es salaam katika kuwahimiza wananchi wote wenye miaka 18 na kuendelea ama ambao watakuwa wamefikisha miaka 18 mwezi Oktoba na wale waliohama makazi yao kujitokeza kujiandikisha wakati wa uboreshaji wa daftari la kudumu la wapiga kura utakaofanyika katika mkoa wa Dar es salaam kuanzia tarehe 22 mpaka 27 Machi, 2010.

Hata hivyo CHADEMA Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalum ya Dar es salaam hatukubaliani na kauli ya Mkuu wa Mkoa kwamba zoezi hilo litaendeshwa kwa ufanisi kwani tayari ofisi yake imeanza kufanya kasoro katika hatua za mwanzo ambazo kama hazitarekebeshwa kwa haraka zitavuruga zoezi hili muhimu kwa ustawi wa demokrasia katika mkoa wa Dar es salaam na taifa kwa ujumla.

CHADEMA Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalumu Dar es salaam tumeshangazwa na hatua ya uongozi wa Mkoa kuendesha mafunzo ya waandikishaji wa Daftari la Kudumu la Wapiga Kura bila kuwashirikisha kikamilifu wadau katika maandalizi ya awali kama katiba ya nchi, sheria za uchaguzi na maelekezo ya uandaaji wa daftari la wapiga kura yanavyoitaka serikali kufuata.

Tunamtaka Mkuu wa Mkoa azingatie kwamba kwa mujibu wa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977 Ibara ya 74 vifungu vya 14 na 15; maofisa waandikishaji, maofisa waandikishaji wasaidizi na waratibu wa mikoa hawaruhusiwi kuwa wanachama wa chama chochote cha siasa.

Ili kuweza kuzingatia msingi huu wa katiba ya nchi ambayo viongozi walioko madarakani wameapa kuilinda maelekezo yaliyotolewa na Tume ya Taifa ya Uchaguzi kuhusu uandikishaji wa wapiga kura katika daftari la kudumu kipengele cha 2.2 na 2.4 yanataka vyama vya siasa vipewe fursa ya kutoa maoni kuhusu waandikishaji kabla ya kuanza kazi yao rasmi ili kuweza kuwawekea mapingamizi wale ambao wamekiuka masharti hayo ya katiba ya nchi.

Kitendo cha Mkuu wa Mkoa William Lukuvi kufungua semina ya mafunzo ya waandikishaji ambao vyama havijapewa fursa ya kuwatolea maoni na kuwawekea mapingamizi kama katiba, sheria na maelekezo yanavyohitaji kinaweza kutafsiriwa kuwa ni kutoa mwanya kwa makada wa chama tawala kuratibu zoezi la uandikishaji jambo ambalo linaweza kuruhusu hujuma za kiuchaguzi wakati wa uandikishaji kama zile zilizojitokeza Visiwani Zanzibar.

Hivyo, tunamtaka Mkuu wa Mkoa William Lukuvi kuwasilisha majina ya waratibu wa uandikishaji wa wapiga wa Mkoa na waandikishaji katika Manispaa/Wilaya mbalimbali kwa vyama vya siasa ili kuweza kuwatolea maoni na mapingamizi kama itahitajika.

Aidha tunamtaka azielekeze Halmashauri za Wilaya za mkoa wa Dar es salaam kufanya vikao rasmi na vyama vya siasa kujadili maandalizi ya mchakato wa uandikishaji kama kipengele cha 7.1 cha Maelekezo yaliyotolewa na Tume ya Uchaguzi kinavyoeleza. Pia awatake wakurugenzi wa Halmashauri zote kuwasilisha majina ya waandikishaji wasaidizi ili kuweza kuwatolea maoni na mapingamizi kama itabainika wamekiuka Katiba ya Nchi ibara ya 74(14) na (15).

“Mkuu wa Mkoa Lukuvi azingatie kuwa Tume ya Uchaguzi imetoa maelekezo rasmi kwake ambayo kifungu cha 7.2 kinaelekeza kuwa vyama vya siasa vyote vyenye usajili wa kudumu vina haki na wajibu katika mchakato mzima wa uandikishaji wa wapiga kura ikiwemo kuwahamasisha raia wenye sifa kujiandikisha, kusahihisha taarifa na kukagua daftari husika. Hivyo, tunamtaka Mkuu wa Mkoa azingatie Katiba, Sheria, Maelekezo na misingi ya kidemokrasia kama kweli anataka zoezi liwe huru na lenye ufanisi”.

Imetolewa tarehe 10 Machi, 2010:



John Mnyika-0754694553; mnyika@chadema.or.tz
Mwenyekiti wa Mkoa wa Kinondoni Kanda Maalum (CHADEMA)
Na Mwakilishi wa wenyeviti wa mikoa ya Kinondoni, Temeke na Ilala- Kanda Maalum ya Kichama Dar es salaam.

Tamko la Mnyika kuhusu Taarifa ya SMVU

TAMKO KWA VYOMBO VYA HABARI KUHUSU TAARIFA YA SEKRETARIATI YA MAADILI YA VIONGOZI WA UMMA


UTANGULIZI:

Tarehe 24 Februari 2010 Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Ofisi ya Rais- Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma ilitoa taarifa kwa umma kuhusu habari iliyotoka katika Gazeti la Jambo Leo Jumapili tarehe 21 Februari 2010 iliyokuwa na kichwa cha habari “ Mkapa Kitanzini-adaiwa kuvunja katiba bila kuwajibishwa”.

Taarifa hiyo iliyotolewa na Kamishna wa maadili ilitolewa kama tangazo la kulipia katika gazeti la Mtanzania la ijumaa tarehe 26 Februari, 2010; na baadaye taarifa hiyo ikachapwa kama Tangazo la kulipia tena katika magazeti mengine likiwemo Mwananchi, magazeti ya serikali nk. Karibuni kabisa, tangazo hilo likatolewa kwa mara nyingine kwa kulipia katika gazeti la Tanzania Daima la Ijumaa Machi 5 mwaka 2010.

Maudhui ya tangazo hilo hususani matumizi ya maneno kama ‘nia mbaya’, ‘uongo’ na kiwango cha kutolewa kwake katika magazeti mbalimbali kukanusha habari iliyoandikwa na gazeti moja ni dalili ya propaganda ambazo zinafanyika kwa kutumia fedha za umma hivyo ni muhimu nikatoa taarifa hii kwa umma kufanunua masuala kadhaa ya msingi ya kuzingatiwa.

Taarifa ya sekretariati ya viongozi wa umma imekanusha habari iliyoandikwa na Jambo Leo tarehe 21 Februari 2010 lililomnukuu “John Mnyika-Mkurugenzi wa Mambo ya Nje wa CHADEMA kwamba alisema kuwa Rais Mkapa hakutaja mali zake baada ya kutoka madarakani.”

Taarifa ya Sekretariati ya Maadili wa Viongozi wa Umma iliendelea kusema kwamba “Sekretariati inathibitisha kwamba Rais Mstaafu Mheshimiwa Benjamin William Mkapa aliwasilisha tamko lake alipoacha wadhifa wake wa Rais wa awamu ya tatu kwa mujibu wa kifungu cha 9(1) D cha Sheria ya maadili ya viongozi wa umma namba 13 ya mwaka 1995”.

Taarifa hiyo ya Sekretariati ya maadili ya umma ilimalizia kwa “kuwaelekeza wahariri na wanasiasa wa aina ya ‘Mnyika’ kuwasiliana na uongozi wa sekretariati” ili kupata usahihi na ukweli wa taarifa za mali na madeni ya viongozi.

“Nimeshangazwa na Sekretariati ya maadili ya umma kutoa tamko bila kurejea kauli zangu kamili kama ambavyo nilizitoa kwenye kipindi cha Kipima Joto kilichorushwa katika kituo cha luninga cha ITV ijumaa tarehe 19 Februari 2010 pamoja na Jambo Leo kudokeza kuwa chanzo cha habari yako ni kipindi husika.”

Izingatiwe kuwa Majadiliano katika kipindi hicho kilichorushwa moja kwa moja (live) yalihusu swali “ Kanuni za Maadili ya Viongozi wa Umma; Je, zinasaidia?”, na kwamba ilitangazwa katika kipindi husika kuwa sekretariati ilialikwa katika kipindi cha siku hiyo lakini haikutuma mwakilishi yoyote.


HOJA ZILIZOPASWA KUTOLEWA MAELEZO NA SEKRETARIATI YA MAADILI YA VIONGOZI WA UMMA:

Katika kipindi husika nilitoa kauli ya kumtaka Rais Kikwete kuchukua hatua yeye binafsi pamoja na ofisi ya Rais ikiwemo Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma kuhusu tuhuma zifuatazo ambazo kwa miaka kadhaa zimekuwa zikitawala miongoni mwa umma hususani katika vyombo vya habari:

Kwamba katika kushughulikia suala la mmomonyoko wa maadili katika uongozi wa umma ikiwemo suala la ufisadi lazima tuweke malengo ya muda mfupi na malengo ya muda mrefu. Malengo ya muda mrefu ni kubadili mfumo wa utawala kwa kufanya mabadiliko ya uongozi, kuweka dira ya pamoja, maadili ya taifa, utamaduni wa uwajibikaji na kufanya mabadiliko ya katiba yenye kujenga taasisi. Wakati tukisubiri mabadiliko hayo ambayo kwa kiasi kikubwa yanatokana pia na uchaguzi wenye kupunguza nguvu ya chama kimoja katika vyombo vya maamuzi, hatuwezi kama taifa kuacha ufisadi na ukiukwaji wa maadili ukaendelea badala yake tunaweza kutumia katiba na sheria zilizopo kuchukua hatua za haraka.

Kwamba Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Ibara ya 132 imeweka msingi wa kuundwa kwa Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma na kwamba Ibara ya 70 kuwasilisha taarifa ya mali na kifungu cha 71 kinataja sababu za kukoma kuwa mbunge kutokana na kukiuka masharti ya Sheria ya Maadili ya Viongozi wa umma. Lakini kila mwaka Sekretariati imekuwa ikilalamika kwamba wapo viongozi ambao hawajazi. Na mwaka 2008 na 2009 Waziri husika alilieleza Bunge kuwa kuwa kuna ambao hawajajaza fomu husika; lakini mpaka sasa hakuna aliyeondolewa kwenye nafasi kwa sababu hiyo. Nikaendelea kueleza kwamba pamoja na kuwa Sheria husika imekinzana na katiba kwa kueleza adhabu nyingine chini ya kuondolewa madarakani; sekretariati haijawahi kueleza adhabu ambazo imezitoa. Hivyo, nikaitaka sekretariati ieleze wazi hatua ambazo imechukua; jambo ambao katika taarifa yao kwa umma hawajaligusia kabisa.

Kwamba jambo la msingi ni kuwa tunahitaji viongozi wetu wasimamie utawala wa sheria na suala hili la maadili ya viongozi wa umma, wakalaumiwa haipaswi kuwa Sekretariati ya maadili bali watawala hususani Rais wa nchi. Na nikanukuu kifungu cha 5 kipengele cha (1) cha Sheria ya Maadili ya Viongozi wa umma ya mwaka 1995 ambacho kinasema bayana kuwa itakuwa ni wajibu wa Rais kuchukua hatua zitakazoleta mabadiliko ya maadili yenye lengo la kuweka msingi wa kuongeza imani kwa wananchi kuhusu uadilifu wa viongozi. Hivyo, nikatoa kauli ya kumtaka Rais Kikwete yeye mwenyewe au kupitia ikulu au Wizara ya Utawala bora kueleza hatua ambazo zimechukuliwa kwa viongozi ambao wanatuhumiwa kukiuka kanuni za maadili ya uongozi wa umma. Nikatoa mfano kwamba Rais Mstaafu Mkapa amekuwa akituhimiwa kufanya biashara ikulu na kwenye kashfa ya Kiwira; Je, ni hatua gani ambazo Rais ameelekeza zichukuliwe zaidi ya kusema kwamba aachwe apumzike (jambo ambalo ni ishara ya kupuuza misingi ya kikatiba na kisheria inayotaka uwajibikaji wa viongozi wawapo madarakani na hata wanapostaafu) ? Nikakumbusha kwamba Rais Mstaafu Mkapa alipoingia madarakani alitaja mali zake zote hadharani, lakini alipotoka hakutaja mali zake zote. Tuhuma zinazotolewa juu ya Mkapa zile za ufisadi na hata za kutotaja mali zote ni za uvunjaji wa Katiba na Sheria; hatua gani zimechukuliwa? Pia, nikatoa mfano mwingine wa Adrew Chenge(Mb) ambaye uchunguzi wa SFO ya Uingereza umebaini kuwa ana akaunti nje ya nchi; je fedha zote zilitangazwa kwenye tamko lake la mali na madeni? Iwe ametangaza au hakutangaza sekretariati ilipaswa kuchukua hatua ya kumchunguza kwa kuwa sheria haisemi tu Sekretariati ipokee taarifa bali ina mamlaka ya kuchunguza ukweli wa taarifa husika na uhalali wa kimaadili wa umiliki wa mali. Sekretariati ya Maadili ya Umma haikujibu tuhuma za msingi zaidi ya kusema tu kwa ujumla kuwa Rais Mstaafu Mkapa alitangaza mali zake kwa kujaza fomu zinazotolewa na chombo hicho.

Kwamba wapo wanaojenga hoja kuwa kama watu wanatuhuma dhidi ya viongozi basi wakakague mali katika sekretariati au wawasilishe malalamiko rasmi; hoja hii haizuii Rais na Sekretariati kuwajibika kwa kuwa Sheria hiyo hiyo inatamka kwamba tuhuma zinazotakiwa kushughulikiwa ni pamoja na Sekretariati yenyewe kuanzisha uchunguzi dhidi ya tuhuma zinazohusu viongozi wa umma zikiwemo ambazo zimejitokeza katika vyombo vya habari. Hivyo, Rais Kikwete na Sekretariati wanawajibika kueleza kwa umma ni hatua gani zimechukuliwa kwa viongozi wa umma ambao tuhuma zao zimekuwa zikitajwa mara kwa mara kwenye vyombo vya habari ikiwemo wale waliotajwa hadharani kwenye Orodha ya Mafisadi (list of shame) toka Septemba 15 mwaka 2007. Nilieleza kwamba hata kwenye kashfa ya Richmond, TAKUKURU wakati huo ikiitwa TAKURU pamoja na kutoa ripoti mbovu ya kuusafisha mchakato wa zabuni hiyo bado ilikiri kwamba RICHMOND ilikuwa ikipata taarifa za ndani ya serikali. Viongozi wa umma waliokuwa wakitoa taarifa za umma kinyemela kwa Richmond ili kushinda zabuni ni wazi walikiuka sheria ya maadili ya viongozi wa umma lakini hakuna hatua ambazo sekretariati ilichukua hata baada ya taarifa hizo kutolewa kwenye vyombo vya habari. Sekretariati ya Maadili ya Umma haikujibu suala hili katika taarifa yake.

Kwamba kwenda kukagua ama kuhakiki daftari la mali na madeni ya viongozi wa umma kunapoteza maana kwa kuwa Kanuni zilizotungwa na Serikali vipengele cha 6 na 7 vinaelekeza bayana kuwa ukishakagua mali husika huruhusiwi kuzizungumzia hadharani (ambayo masharti makubwa ya ziada pamoja na Sheria ya maadili ya viongozi wa umma). Nilikumbusha kwamba Wanaharakati walifungua kesi ya kikatiba mahakama kuu Aprili 2008 kupinga vipengele tajwa kesi ambayo mpaka sasa hukumu yake haijatolewa. Sekretariati ya Maadili ya Umma haikulitolea taarifa suala hili pia.

Msingi mkuu wa hoja zangu nilizotoa ni kwamba uwepo wa kanuni za maadili pekee hauwezi kusaidia iwapo kanuni hazisimamiwi, na pia hauwezi kusaidia iwapo kanuni ni mbovu. Nilieleza bayana kwamba sheria na kanuni husika hazina meno ya kutosha lakini hata yale meno kidogo yaliyopo hayang’ati; kwa kuwa hakuna hatua stahili zinazochokuliwa. Kwani mpaka sasa Sekretariati haijawahi kutoa taarifa ya yoyote kuhusu aliyewahi kuchukuliwa hatua za kisheria kwa kutokutangaza mali zake ama kutoa taarifa za uongo katika fomu husika. Hivyo, pamoja na udhaifu wa sheria, changamoto kubwa zaidi ni kutokusimamiwa kwa utawala wa sheria ambao katika suala hili la maadili wahusika wakuu katika kusimamia sheria husika ni ofisi ya Rais hususani sekretariati ya maadili ya viongozi wa umma.

MASWALI NA MASUALA YA ZIADA AMBAYO OFISI YA RAIS NA SEKRETARIATI YA MAADILI YA VIONGOZI WA UMMA WANAWAJIBIKA KUYAJIBU NA KUYATOLEA TAARIFA:

Mosi; Watanzania wenzangu na mamlaka husika zizingatie kwamba msingi wa tuhuma nilizotoa tarehe 19 Februari 2010 kuhusu Mkapa kufanya biashara Ikulu, matumizi mabaya ya madaraka katika mchakato wa Kiwira na kutokutoa taarifa za mali zake zote na madeni yake baada ya kutoka madarakani ni kutolewa kwa tuhuma hizo mara kadhaa mwaka 2006, 2007, 2008 na 2009 bila kutolewa majibu kamili na Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma au Rais Mstaafu Mkapa mwenyewe. Tuhuma kuwa Rais Mstaafu hakutaja mali zake zilianza kutolewa bungeni na Fatma Maghimbi (Mb) wakati akichangia mjadala kuhusu Hotuba ya Rais Kikwete aliyoitoa tarehe 30 Disemba 2005 wakati akizundua bunge. Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma haikutoa tamko wakati huo. Viongozi wengine waliowahi kutoa tuhuma hiyo hadharani na kunukuliwa na vyombo vya habari ni pamoja na: Profesa Ibrahim Lipumba (Tanzania Daima-20/04/2008); Profesa Mwesiga Baregu (Mwananchi-21/11/2009). Aidha taarifa kwamba Rais Mstaafu Mkapa hajawahi kutangaza mali zake baada ya kutoka madarakani ziliandikwa pia na wanahabari kadhaa mathalani: Rai (12/1/2006); Tanzania Daima (01/04/2009) nk. Hivyo, Sekretariati ya Maadili ya Umma inapaswa kueleza Rais Mstaafu Mkapa alijaza lini hasa tamko juu ya mali zake? Na kwanini Sekretariati haikutoa taarifa katika kipindi chote toka mwaka 2006 pamoja na tuhuma hiyo kuandikwa na vyombo mbalimbali vya habari mpaka pale Gazeti la Jambo Leo lilipozirudia katika toleo lake la Jumapili tarehe 21 Februari 2010 ? Tamko la Sekretariati limekidhi sehemu ya matakwa ya sheria husika lakini halijakidhi mahitaji ya umma na misingi ya uwajibikaji hivyo, kupitia tamko hili natoa mwito wa Rais Mstaafu Mkapa mwenyewe kutaja mali zake hadharani kama sehemu ya ‘ukweli na uwazi’ ambao amekuwa akihimiza toka mwaka 1995 alipoingia madarakani katika kipindi chake cha kwanza cha Urais.

Pili; kwa kuwa Sekretariati ya Maadili ya Umma imejitokeza rasmi kutoa kauli ya kujibu kwa niaba ya Rais Mstaafu Mkapa, naiomba ijibu maswali yafuatayo ambayo umma umekuwa ukijiuliza na yako ndani ya mamlaka ya sekretariati husika kuyazungumzia: Je, Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma imehakiki mali zote na madeni ya Rais Mkapa ili kuthibitisha usahihi na ukweli wa taarifa zilizowasilishwa? Je, mali zilizotajwa zinajumuisha pia mali zinazotajwa kumilikiwa na Rais Mkapa na mkewe zikihusishwa na tuhuma mbalimbali za kukiuka Sheria ya Maadili ya Viongozi wa Umma mathalani kufanya biashara Ikulu kupitia kampuni ya ANBEN, kujiuzia bei chee mgodi wa umma katika kashfa ya Kiwira ambayo Rais Mkapa alitajwa kuwa mmoja wa wanahisa? Je, Sekretariati ilichukua hatua gani baada ya tuhuma hizo kutolewa hadharani na kwenye mamlaka mbalimbali ikiwemo bungeni zikihusisha pia kukiuka kifungu 12(1)(a) kinachokataza kiongozi kutumia taarifa zinazopatikana kwenye uongozi wa umma kwa manufaa binafsi? Suala hili linahusu pia tuhuma dhidi ya Andrew Chenge (Mb) katika kashfa ya Rada zinahusu pia kukiuka Sheria ya Maadili ya Viongozi wa umma kifungu 12(e) kwa kupokea maslahi ya kiuchumi wakati wa manunuzi na mikataba. Sekretariati imepewa mamlaka kwa mujibu wa sheria husika kifungu 18(4) kuanzisha na kufanya uchunguzi wa tuhuma hata kama hakuna mtu aliyekwenda kuwasilisha malalamiko rasmi na pia inaweza kuchunguza tuhuma hata zilizotoka kwenye vyombo vya habari kwa mujibu wa kifungu 22(4). Hivyo, Sekretariati inapaswa kueleza umma toka tuhuma zitolewe hadharani kupitia Orodha ya Mafisadi (List of Shame) Septemba 15 mwaka 2007 uchunguzi gani imeukamilisha na hatua kuchukuliwa kwa watajwa wote? Izingatiwe kuwa pamoja na uchunguzi wa awali unaoweza kufanywa na Sekretariati kwa mujibu wa Sheria ya Maadili ya Viongozi wa Umma namba 13 ya mwaka 1995 kifungu 22(2); uchunguzi kamili unafanywa na baraza ambalo kwa mujibu wa kifungu 26(5) linapaswa kufanya uchunguzi wake hadharani ili umma uweze kufahamu.

Tatu; Sekretariati itoe taarifa ya kueleza bayana imechukua hatua gani kwa viongozi wa umma ambao hawajataja mali na madeni yao au wametoa taarifa za uongo kama ilivyoelezwa kwa miaka kadhaa na sekretariati yenyewe pamoja na Ofisi ya Rais ( Rejea- Habari Leo 12/1/2007, 26/1/2007; 29/1/2007; Mwananchi 18/09/2007 na taarifa zingine zilitolewa kwenye vyombo vya habari mwaka 2008 na 2009). Aidha ikumbukwe kwamba Waziri wa Nchi Ofisi ya Rais, Menejimenti ya Utumishi wa Umma Hawa Ghasia wakati akiwasilisha makadario ya bajeti ya fedha ya wizara hiyo kwa mwaka wa fedha 2008/2009 alitoa ahadi kuwa Serikali ingewachukulia hatua za kisheria viongozi wa umma 3,186 kwa kuwa hawakurudisha fomu za tamko la mali. Pia, Taarifa ya Mafanikio ya Serikali ya Awamu ya Nne katika kipindi cha miaka mitatu iliyotolewa na Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais(Utawala Bora)-Sofia Simba mwaka 2008 ilisema kwamba serikali inachunguza baadhi ya viongozi baada ya kubaini wana mali zaidi ya walizotaja kwenye fomu baada ya kuhakiki mali za viongozi 260 tu kati ya viongozi zaidi ya 7000 ambao ilipaswa kuhakiki mali zao. Sekretariati ni muhimu pia ikatoa taarifa ya kuuleza umma kwanini haikagui mali za viongozi wote kama inavyohitajiwa kwani hapo kabla iliwahi kueleza kupitia kwa kamishna wake mkuu kwamba ina uhaba wa fedha za kuweza kutekeleza kwa wakati zoezi hilo la kisheria ( Habari Leo- 18/09/2007). Badala ya kutumia fedha nyingi za walipa kodi kwenye kutoa matangazo ya maneno ni muhimu kwa sekretariati kuwekeza katika kufanya vitendo vya uhakiki, uchunguzi na kuchukua hatua stahili kwa manufaa ya umma. Sekretariati ikumbuke kuwa Rais Kikwete aliagiza toka mwaka 2007 wakati akifungua Mkutano Mkuu wa Nane wa CCM kwamba mali zote za viongozi wa umma zitahakikiwa na kuchunguzwa badala ya utaratibu wa zamani wa kuorodhesha tu kwenye daftari.

Nne; Natambua kwamba Sekretariati ya Maadili ya Viongozi wa Umma imewaelekeza wahariri na wanasiasa wa aina ya “Mnyika” kuwasiliana na uongozi wa sekretariati ili kupata taarifa za mali na madeni ya viongozi. Kabla sijatoa tamko la kukataa ama kukubali maelekezo hayo kuna masuala ambayo wahariri na wanasiasa ambao Sekretariati imewabatiza jina la ‘aina ya Mnyika’ ni lazima tukapatiwa ufafanuzi. Sekretariati ituhakikishie kwamba hata baada ya kupitia taarifa za kumbukumbu hizo za mali na madeni ya viongozi tutaendelea kutumia uhuru wetu wa kikatiba wa haki ya kupata na kutoa taarifa kama ulivyotolewa na Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Ibara ya 18 vipengele (a) (b) (c) (d) badala ya kuzibwa mdomo kutoendelea kuzungumzia mali hizo baada ya kukagua daftari. Izingatiwe kuwa Waziri mwenye dhamana kwa mamlaka aliyopewa na Sheria kifungu 20(3) alishatunga kanuni zenye vipengele 6(1) (2) na 7(2) (c) vinavyokataza mwananchi kuzizungumzia popote taarifa hizo baada ya kuzikagua . Kwa upande mwingine, sekretariati ituhakikishie kwamba itatoa taarifa zote kwa wakati kwa kadiri ya tukavyohitaji kwa sababu kwa mujibu wa Sheria ya Maadili ya Viongozi wa Umma kifungu 20(1)(2) taarifa zote zinapaswa kuingizwa kwenye daftari ambalo linaweza kukaguliwa na umma kwa nyakati zote zinazofaa. Hivyo Sekretariati itoe kwanza tamko kuwa imefikia wapi kuwaruhusu Viongozi wa Vyama vya Upinzani ambao kwa barua yenye kumbukumbu CCTN/TC/DSM/UF/2008/002 ya mwezi Aprili 2008 waliomba kukagua matamko ya mali za viongozi hususani waliotuhumiwa kwa ufisadi lakini mpaka sasa inakaribia miaka miwili sekretariati haijaruhusu daftari la mali husika kukaguliwa likiwemo tamko la Rais Mstaafu Mkapa . Ikumbukwe kwamba viongozi wa vyama walikwenda kwenye Sekretariati na kutimiza masharti yote ikiwemo kujaza fomu na kufanya malipo ya ada ya ukaguzi; Sasa Sekretariati inawahakikishia kwa kiasi gani wahariri na wanasiasa ‘aina ya Mnyika’ kwamba tukienda hivi sasa tutapatiwa taarifa kuhusu Mkapa na wengine ama utakuwa ni mwendelezo mwingine wa kufunika mijadala ya umma kwa kisingizio cha kusubiria ‘taarifa sahihi’ kutoka kwenye sekretariati hiyo?. Wakati tukisubiria maelezo na maelekezo ya ziada toka Sekretariati ya Maadili ya Uongozi wa Umma tutaendelea kuandika na kuzungumza kuhusu suala hili kama sehemu ya kuhamasisha uwajibikaji wa viongozi na kutetea rasilimali za taifa.


Imetolewa tarehe 07 Machi 2010 na:




John Mnyika
mnyika@chadema.or.tz
0754694553

Kauli ya Waziri Mkuu Pinda juu ya Rostam Aziz ‘imepinda’ na ‘inapindisha’ mambo

WAZIRI Mkuu Mizengo Pinda amewashauri wananchi wa Jimbo la Igunga mkoani Tabora wasimkatae Mbunge wao Rostam Aziz wakati wa uchaguzi mkuu ujao kwa kusikia maneno yanayosemwa bungeni, badala yake wazingatie kile alichowafanyia. “Iwapo mnataka kumchagua tena Rostam zingatieni amewafanyia nini katika ubunge wake. Msisikilize kile kinachosemwa bungeni juu yake. Bunge lina mambo yake, mimi kama Waziri Mkuu nafahamu mambo ya pale bungeni,” alisema Waziri Mkuu. (Chanzo, Habari Leo-Gazeti la umma).

Kauli hii ya Pinda ‘imepinda’ na inajaribu ‘kupindisha’ mambo:

Kwanza amefanya kampeni za kumnadi mbunge wa chama chake CCM kwa kutumia cheo chake cha Uwaziri Mkuu katika ziara ya Kiserikali inayogharamiwa na kodi za wananchi wote bila kujali itikadi; huu ni ubaguzi na matumizi mabaya ya madaraka kwa mujibu wa katiba na sheria.

Pili, amebeza bunge kuwa lipuuzwe kwa kuwa linayoyajadili hayana maana kwa wananchi hivyo wazingatie yanasemwa bungeni. Ni muhimu angeyataza hayo ‘mambo yake’ ya bunge ambayo yeye kama kiongozi wa shughuli za serikali bungeni anayafahamu. Huku ni kudharau hadhi ya bunge kwa mujibu wa katiba na sheria ya kinga, haki na madaraka ya Bunge.

Tatu; kwa hiyo kwa mantiki ya waziri mkuu ni kwamba mtu akifanya ufisadi na/ama matumizi mabaya ya madaraka lakini akatumia sehemu ya fedha zake kwenda kuwafanyia kuwafanyia wananchi wa jimbo lake ‘mambo kadhaa’ basi huyo aendelee tu kuwa na haki zote za kuwa kiongozi wa umma.

Waziri Mkuu akasome tena Sheria ya Uhujumu Uchumi ya mwaka namba 13 ya mwaka 1984( iliyofuta sheria namba 9 ya mwaka 1983) pia akasome Sheria ya Maadili ya Viongozi wa Umma namba 13 ya mwaka 1995 kama ilivyofanyiwa marekebisho na Sheria namba 5 ya mwaka 2001 na sheria ya kuzuia na kupambana na rushwa nchini namba 11 ya mwaka 2007; halafu ajibu kwanza tuhuma kuhusu Richmond, Dowans, Kagoda nk kabla ya kuanza kutoa kauli za kusafisha watuhumiwa waliotajwa kwenye orodha ya mafisadi (List of Shame). Lakini siwezi kushangaa sana, ni Waziri Mkuu Pinda huyu huyu alilidanganya bungeni kuwa Meremeta ni Siri ya Jeshi hivyo hawezi kujibu chochote; kampuni yenye tuhuma ya ufisadi wa mabilioni mengi kuliko kashfa ya akaunti ya madeni ya nje (EPA) katika Benki Kuu (BOT). Huwa najiuliza, kama huyu ni Pinda maarufu kama mtoto wa Mkulima anayetajwa pia kuwa ni mtumishi wa usalama wa taifa; ni nani atakayesimama ndani ya Serikali na CCM kusimamia maadili na uwajibikaji?

Haya ndio matokeo ya uongozi kuingia madarakani kwa kufadhiliwa na watuhumiwa wa ufisadi. Narudia tulichosema mwaka 2005: Mabadiliko ya Kweli, hayawezi kuletwa na mafisadi wale wale, wa chama kile kile, chenye uoza ule ule, wakiendeleza yale yale kwa Ari, Nguvu na Kasi(ANGUKA) mpya. Kwa falsafa ya chukua chako mapema (ccm) Tanzania yenye neema haiwezekani. Tunahitaji mabadiliko ya uongozi na mfumo wa utawala kuondoa hodhi(monopoly/dominance) ya chama kimoja katika bunge, halmashauri na siasa za nchi kwa ujumla. Waziri Mkuu Mizengo aache 'mizengwe' ya kisiasa, awaachie wananchi wawe huru kuwahukumu viongozi kwa maneno na matendo yao sio tu majimboni mwao; bali ndani na nje ya nchi yetu.

Bunge Leo-Kiwira+Richmond: Unafiki wa kisiasa ama ndio uzalendo wa kisasa?

Natazama na kusikiliza kinachoendelea bungeni sasa hivi mintaarafu kuwasilishwa kwa Taarifa ya Kamati ya Bunge ya Nishati na Madini kuhusu utekelezaji wa maazimio ya Bunge kuhusu Kiwira na Richmond kama zilivyowasilishwa na Dr Mwakyembe na Shellukindo.

Ninaweza kuielezea hali hii kwa kukubaliana na msemo wa wahenga kwamba CCM, serikali yake na Bunge linahodhiwa na chama hicho limeamua kufanya kinachoitwa ‘funika kombe, mwanaharamu apite’. Watoto wa mjini wanaweza kuelezea hali hiyo kuwa ni ‘tumepigwa mchanga wa macho’. Bunge limerejea kule kule kwa kuwa kama mchezo wa kuigiza kwa kuruhusu usanii wa kisiasa wa serikali; kipeo cha juu cha unafiki wa wanadamu.

Kamati umeshatangaza kwamba imeshaliza kazi yake, Bunge nalo litangaze kufunga huo mjadala kwa bunge zima badala yake sasa ufuatiliaji uachwe kwa kamati za kisekta. Kwa hiyo sasa ripoti za utekelezaji zitapelekwa kwenye kamati za kisekta kwa kuwa kamati husika imesharidhika mpaka sasa kwa utekelezaji ambao serikali imefanya mpaka sasa.

Wakati Kamati ikiyasema hayo inasema kuhusu Kiwira kuwa inaendelea kumshauri CAG afanye ukaguzi kuhusu bilioni 17 zilizoingizwa na serikali kwenye kiwira .(Tujiulize, muda gani agizo hili lilitoka? Kwanini mpaka sasa ukaguzi haujafanyika). Kwa maneno mengine, baada ya serikali kuamua kuuchukua upya mgodi, tuhuma za ufisadi na matumizi mabaya ya madaraka za kina Mkapa, Yona na wenzao sasa sinaelekea kufunikwa kwa nguvu zote.

Usanii mkubwa zaidi unajidhihirisha kwenye sakata zima la Richmond, ambayo mitambo yake dada ya Dowans ipo mpaka sasa hapa jimboni ubungo. Zikitafutwa kila namna za kuingiza mitambo husika kwenye mkondo wa kuhudumia na kulipwa na serikali ya Tanzania.

Kamati inakiri kwamba ni kweli kuna double payment kwenye ulipwaji wa dola milioni tatu kwa kampuni ya Dowans, kamati inasema tu kwamba inaishauri serikali hizo fedha zirudishwe. (Toka kwa kampuni ya Dowans- ambayo kama ilivyo kwa Richmond inaonyesha kwamba ni kampuni hewa, uhalali wa usajili wake una mushkeli mkubwa). Kamati inatamka kwamba watendaji husika mamlaka zao za kinidhamu zimeona hawana hatia. Kamati inasema viongozi wa kisiasa wakina Msabaha, Karamagi nk uchunguzi wa ndani kuhusu ushiriki wao kwa ajili ya kuwajibishwa umeshakamilika, lakini sasa serikali imeanza uchunguzi wa nje wa kimataifa unaendelea. Kamati inatamka kwamba sasa suala hili likikamilika lipelekwa kwa Kamati ya Bunge ya Mambo ya Nje na Usalama( Sasa sio Bungeni tena). Ajabu sana! Suala hili lilianza mwaka 2007; maazimio ya Bunge ni kujiuzulu kwa Lowassa ilikuwa 2008; mpaka leo uchunguzi unaendelea.

Kituko kikubwa zaidi ni hitimisho la Kamati, kwamba kuhusu kumwajibisha Mkurugenzi wa TAKUKURU Hosea kwa TAKUKURU(Wakati huo TAKURU) kuisafisha Richmond; kwamba kamati haiwezi kulizungumzia tena suala hilo na wala haitarajii bunge ilizungumzie kwa kuwa Hosea naye anawachunguza wa bunge(rejea tuhuma kuhusu posho mbili). Hivyo kamati inasema suala hili sasa inaachiwa mamlaka ya juu zaidi(Soma Rais Kikwete). Ningeweza kuchambua azimio moja baada ya lingine katika ya maazimio 13 ambayo yalibaki kabla ya 23 (Hata yale 10 mengine yalikuwa mchanga wa macho).

Lakini yatosha kusema kwamba suala hili ni ishara kwamba sasa makundi ndani ya CCM (lile linalojiita la wapambanaji dhidi ya ufisadi na lile linaloitwa la mafisadi) yanakaribiana kufunika tofauti zao kwa maslahi ya chama chao na utawala wao tunapoelekea uchaguzi wa mwaka 2010 ama pengine huo ndio uzalendo?. Inaonyesha kamati ya chama (party caucus) imefanya kazi yake kwa kile kinachoitwa ‘kuchukua maamuzi magumu (soma mabovu/bomu). !. Hii inaweza kutoa ishara kuhusu nini kitatokea kwenye ripoti ya Kamati ya Mwinyi na mwelekeo wa chama hicho tawala kwa ujumla. Haya ni madhara ya kuwa na hodhi (dominance/monopoly) ya chama kimoja bungeni.

Hii ni changamoto kwa umma tunapoelekea katika uchaguzi mkuu. Tukumbuke maneno ambayo CHADEMA tuliyasema mwaka 2005; Kwamba mabadiliko ya kweli katika taifa letu, hayawezi kuletwa na mafisadi wale wale, wa chama kile kile, chenye uoza ule ule, wakiendeleza yale yale kwa Ari, nguvu na Kasi mpya. Kwa falsafa ya chukua chako mapema(ccm), Tanzania yenye neema haiwezekani. Tuunganishe nguvu ya umma kuchagua viongozi mbadala wenye dira na uadilifu tuweze kujenga taifa lenye uwajibikaji kwa kubadili mfumo wa utawala; mabadiliko ya kweli yanawezekana. Tuwe wakala wa mabadiliko tunayotaka kuyaona; Mwenyezi Mungu atuwezeshe kufika salama.

Hotuba yangu Jimboni Ubungo nikifungua Mafunzo ya Viongozi

HOTUBA YA MGENI RASMI-JOHN MNYIKA (MWENYEKITI WA MKOA WA KINONDONI KANDA MAALUM YA DAR ES SALAAM) KATIKA UFUNGUZI WA MAFUNZO YA VIONGOZI WA CHADEMA JIMBO LA UBUNGO YALIYOFANYIKA KATIKA HOTELI YA DELUXE DAR ES SALAAM TAREHE 31 JANUARI 2010.

Ndugu viongozi na wajumbe wa Kamati ya Utendaji;

Wawakilishi wa Kata mbalimbali;

Wageni Waalikwa, mabibi na mabwana;

Itifaki zote zimezingatiwa:

Nawashukuru kwa kunialika kuja kufungua haya mafunzo kuhusu uendeshaji wa chama na maandalizi ya uchaguzi ambayo yanafanyika Wilaya/Jimbo la Ubungo ndani Mkoa wetu wa Kinondoni Kanda Maalum ya Dar es salaam.

Katika mafunzo yenu mzingatie mambo ambayo ni kipaumbele katika kushamiri kwa chama cha siasa na kushinda kwa wagombea wake. Kwa tafsiri rahisi; chama cha siasa ni jumuia ya watu wenye dhamira inayofanana wakilenga kuchukua dola kwa njia za kidemokrasia ili kuweza kutekeleza azma yao kwa ustawi wa jamii. Na kabla ya kuchukua dola, chama kinakuwa na wajibu wa kuiwajibisha serikali iliyoko madarakani na chama kinachotawala.

Kwa hiyo fursa hii ya mafunzo iwawezeshe kutafakari mambo ya msingi yanayounda chama cha siasa na dhima yake kwa taifa. Msingi wa kwanza ni watu ambao kwenye chama cha siasa ni pamoja na wanachama na wapenzi wa chama, hivyo lazima kujifunza ni kwa vipi CHADEMA katika ngazi zenu na maeneo yetu kinaweza kupata wanachama na wapenzi zaidi na kuwashirikisha katika michakato ya demokrasia lakini pia michakato ya kimaendeleo katika jamii zinazowazunguka.

Msingi wa pili ni dhamira inayofanana, hii ni pamoja na falsafa, itikadi, sera za CHADEMA lakini pia inajumisha malengo na maamuzi ya pamoja. Mafunzo haya yawawezesha kuilewa zaidi dhamira hiyo, kuitafsiri katika muktadha wa mazingira yenu ili kuweza kutekeleza malengo mliyojiwekea kwa kufanya kazi kama timu.
Msingi wa tatu ni kulenga kuchukua dola kwa njia za kidemokrasia; hivyo mafunzo haya yawawezeshe kujipanga zaidi kutimiza wajibu huu. Kwa bahati njema mafunzo haya yanafanyika mapema zaidi kuelekea uchaguzi mkuu wa udiwani, ubunge na urais mwaka 2010. Katika muktadha huo mafunzo yawawezeshe kuhamasisha watanzania waadilifu kutoka ngazi zenu kujitokeza kugombea nafasi hizo na kujipanga vizuri zaidi kwa ajili ya kupata kura na kulinda ushindi.

Nachukua fursa hii kutoa mwito kwenu kuwatangazia wananchi kwamba uboreshaji wa daftari la kudumu la wapiga kura kwa upande wa Dar es salaam utafanyika kuanzia tarehe 22 mpaka 27 Machi mwaka 2010. Nawaomba watanzania wote ambao watakuwa wamefikia umri wa miaka 18 na kuendelea wakiwemo vijana na wanawake wajitokeze kwa wingi kwenda kujiandikisha. Mafunzo yawawezeshe kutambua njia za kidemokrasia za kutumia kuweza kushinda uchaguzi na kupata dhamana ya kuongoza serikali- njia kuu ikiwa kugombea, kupiga kampeni na kupiga kura. Katika kufanya kuiwajibisha serikali iliyo madarakani na hata kufanya kampeni za uchaguzi natarajia mtatumia njia za kawaida mathalani mikutano ya hadhara, kampeni za mtu kwa mtu, vyombo vya habari nk.

Hata hivyo, katika mazingira ya leo ambapo chama kilichopo madarakani kinaendesha siasa za rushwa na vurugu kikitumia pia vyombo vya dola na watumishi wa umma ni muhimu mkajipanga kuunganisha nguvu ya umma kukabiliana na hujuma ikiwemo kuzuia uwizi wa kura.

Katika mazingira hayo ya kutokuwa na uwanja sawa wa kisiasa ni muhimu mafunzo yakawawezesha pia kufahamu mbinu mbadala za kidemokrasia zinazoweza kutumiwa kushinikiza mabadiliko ya kweli ikiwemo mbinu ya kukataa utii wa kiraia hata pale haki za msingi zinapovunjwa (civil disobedience) mathalani kupitia maandamano nk. Natoa tamko rasmi kama Mwenyekiti wa Mkoa na muwafikishie salamu hizi CCM na vibaraka wao kwamba CHADEMA Mkoa wa Kinondoni hatutakubali kuibiwa kura katika uchaguzi wa mwaka 2010 ndani ya wilaya, jimbo na kata zetu na tunatoa changamoto kwa maeneo mengine ya nchi nayo kujipanga vilivyo kuwadhibiti mafisadi wa kisiasa na wote wanaotumika kuhujumu demokrasia wakati wa uchaguzi.

Watanzania wanahitaji mabadiliko ya kweli, viongozi wa CCM wamekuwa wakitoa ahadi kedekede kwenye uchaguzi lakini utekelezaji ni legelege kutoka na ombwe na uongozi na mfumo mzima wa utawala kuelemewa na ufisadi. Wakati nyinyi mmejumuika hapa kwa ajili ya mafunzo siku ya leo, viongozi wa CCM wamejumuika katika maeneo mbalimbali kuzindua sherehe za wiki nzima ya kile wanachokiita maadhimisho ya miaka 33 ya CCM.

Kwa kweli CCM imefikia kiwango cha juu sana cha kuwapuuza watanzania ambao iliwaahidi kuwaletea maisha bora badala yake imeweka mazingira ya gharama za maisha kupanda kwa Ari, Nguvu na Kasi mpya kupitia kupandisha kodi na bei za bidhaa zinatumiwa na wananchi walio wengi. Nyinyi hapa Ubungo ni mashuhuda wa namna gharama za maisha zimepanda zikiwemo bei za vyakula wakati kipato cha mtanzania wa kawaida wakiwemo watumishi wa umma kipo pale pale na kwa wengine kimeshuka.

CCM ina nini cha kusherehekea kwa wiki nzima? Ni vizuri badala ya kusherehekea CCM ikatumia fursa hiyo kutoa majibu ya kina kwa umma namna viongozi na chama hicho kwa umoja wao wanavyotuhumiwa kwa ufisadi na matumizi mabaya ya madaraka katika msururu mrefu wa kashfa kuanzia fedha za Akaunti ya Madeni Benki Kuu (EPA) hususani kuhusu kampuni ya Kagoda, Tangold, Deep Green, Meremeta nk. Ni vizuri watanzania wakaendelea kufunguka macho na kutambua unafiki huu wa CCM na viongozi wake ambao wameamua kutumia maadhimisho hayo kufanya propaganda za kurejesha imani kwa wananchi kwa kuwa mwaka huu ni kipindi ambacho tunaelekea uchaguzi mkuu wa mwaka 2010. Kuliko kufanya propaganda zinazohusisha matumizi ya anasa ikiwemo ya fedha za umma zaidi ya bilioni mbili (milioni zaidi ya 2000) ambazo chama hicho kinachukua kila mwezi kutoka serikali zizotokana na kodi yako na yangu badala ya kuendelea kufanya ubadhirifu wapeleke fedha hizo kuwahudumia watanzania wenzetu walioathirika na maafuriko huko Kilosa.

CCM haina cha kujivunia sasa zaidi ya kufilisika kifalsafa, kiitikadi, kimaadili, kisera na hata kiuongozi. Ushahidi wa hali hiyo ni maandiko ya mwasisi wa chama hicho hayati Mwalimu Nyerere ambaye katika moja ya kitabu chake cha mwisho mwisho aliandika wazi kwamba CCM ina kansa ya uongozi kutoka na rushwa. Katika sherehe hizi za CCM zinazoendelea mtawasikia CCM wakijivunia kuwa chama hicho kinafuata siasa ya ujamaa na kujitegemea lakini ukweli ni kwamba chama hicho kimeifanya nchi kuwa tegemezi lakini kubwa zaidi ni kwamba katika kitabu hicho Nyerere alieleza wazi kwamba CCM inawadanganya watanzania kwa kuwa misingi mikuu ya Azimio la Arusha ikiwemo miiko ya uongozi ilifutwa katika maamuzi ya Zanzibar ya mwaka 1991. Hivyo, kama sehemu ya kufuata wosia wa Nyerere natoa mwito kwa watanzania kupuuza kauli za kipropaganda za viongozi wa CCM katika maazimisho yao.

Ufisadi na uongozi mbovu ndani ya mfumo wa utawala chini ya CCM hauko kwenye ngazi ya taifa tu bali umejikita katika ngazi zote za chama hicho na serikali yake. Wakati viongozi wa kitaifa wa CHADEMA wakiongozwa na Mwenyekiti Freeman Mbowe na Katibu Mkuu Dr Wilbroad Slaa wakipambana na mafisadi na kutetea rasilimali za nchi yetu kwenye ngazi ya taifa nyinyi mnapaswa kutimiza wajibu huo kwenye ngazi yenu.

Manispaa ya Kinondoni ambayo jimbo letu la Ubungo na kata zake tupo ni halmashauri ambayo sehemu kubwa ya viongozi wakuu wa serikali na vyama vya siasa wanaishi; lakini pia ndio halmashauri kinara kwa tuhuma za ufisadi na matumizi mabaya ya madaraka. Tuhuma hizo zikimhusu pia Meya wa Halmashauri hii Bwana Salum Londa ambaye alitajwa mpaka Bungeni kuwa analindwa na Katibu Mkuu wa CCM, Yusuph Makamba katika kashfa zake.

Kati tuhuma zinazomgusa ni pamoja manispaa kuuziwa matrekta 27 ya kuzoa takataka yasiyokuwa na viwango katika kashfa inayohusisha matumizi ya zaidi zaidi ya milioni 150 wakati ambapo uchafu umekithiri katika mitaa mbalimbali ya halmashauri. Dalili za kuwepo vitendo vya ufisadi zimeonekana wazi baada ya Baraza la Madiwani la Manispaa hiyo ambalo ndilo lililopitisha zabuni hiyo kugawanyika katika makundi mawili na kuendeleza malumbano bila kuchukua hatua zozote za misingi. Lakini tuhuma dhidi ya halmashauri hii haziishii kwenye zabuni pekee bali uuzaji na umilikishaji wa ardhi kinyume cha taratibu mathalani Eneo la Ufukwe wa Coco (coco beach) na umegaji wa kiwanja cha shule ya Msingi Kawe nk.

CHADEMA Mkoa wa Kinondoni tunayo taarifa ya siri yenye mihutasari na saini za viongozi wa CCM na Halmashauri ya Kinondoni ambazo zinathibitisha wazi kabisa tuhuma hizo zikitaja kwa majina na viwango vya rushwa ambazo zilitolewa ikiwemo kwa madiwani katika kashfa hizo ili kupeleka mashtaka kwa umma katika maeneo yenu.

Ndani ya halmashauri hii ambapo ubora wa elimu katika shule za umma unazidi kuporomoka; huduma za afya zinazidi kuterereka hususani katika Hospitali ya Manispaa ya Mwanyamala; maji yanazidi kuwa adimu katika maeneo mengi ya kata za Goba, Kimara nk huku wanayoyapata wanapandishiwa bei kinyemela ama wanavutiwa maji kwa gharama kutokana na tuhuma za ufisadi; itakuwa ni aibu kwa CCM Kinondoni kuitisha sherehe za wiki nzima badala ya kuboresha huduma za kijamii ambazo chini ya sera mbovu na uongozi bomu zinaguezwa kuwa bidhaa ya bei mbaya katika soko holela.

Nimalize kwa suala moja ambalo linaendelea kujadiliwa sasa kutokana na mkutano ulioitishwa na SUMATRA kupata maoni ya wadau kuhusu utoaji wa huduma ya usafiri mijini kwa kutumia makampuni na mashirika ambao kwa kiasi kikubwa ulijadili mradi wa mabasi yaendeyo kasi mkoani Dar es salaam (DART).
Nyinyi kama viongozi na sehemu ya wananchi mzingatie kuwa mradi huu unawahusu sana kwa kuwa unatarajiwa pia kupita katika barabara za Jimbo la Ubungo hususani barabara ya Morogoro. Suala hili pia linahusu mustakabali wa magari ya usafirishaji wa abiria mkoani humu ambayo yanakadiriwa kufikia elfu sita (6,000), nyuma ya magari hayo huzungumzii tu abiria wanaotumia usafiri huo bali pia suala hilo linahusu mustakabali wa ajira za madereva na makondakta wa mabasi hayo pamoja na mazingira magumu ya kazi zao.

Jambo kubwa ambalo limejitokeza katika mchakato mzima ni dhamira ya serikali kufungua milango ya uwekezaji ikiwemo kuruhusu wawekezaji kutoka nje katika sekta ya usafirishaji na kuweka viwango na vigezo ambavyo kimsingi vitaweka pembeni wenye mitaji midogo. Kama kawaida ya Serikali ya CCM na mamlaka zake sababu zinazotolewa ni za kuvutia kisera mathalani kuondoa kero za usafiri kwa kupunguza msongamano ndani ya mabasi na kupunguza foleni za magari barabarani. Hatahivyo, nyuma ya kauli hizi za kisiasa upo ukweli mchungu ambao ni muhimu watanzania wakautambua na kuujadili.

Katika mazingira hayo natoa changamoto kwa SUMATRA na DART kuweka wazi ripoti zao za tathmini (feasibility study) pamoja na mikataba yote inayohusika na mradi huu ili umma wa watanzania hususani wakazi wa Dar es salaam uweze kujadili kwa kina kwa kuwa suala hili halihusu wamiliki pekee bali pia watumiaji wa daladala ambao ni wananchi wa kawaida.

Kauli ya SUMATRA kwamba tayari kuna makampuni toka nje ambayo yameonyesha nia ya kuwekeza katika mradi husika ukichunguzwa kwa kuzingatia kasi ya sasa ya DART kutaka mfumo tofauti wa uwekezaji katika mradi huo inazua maswali mengi. Ni kisingizio hiki kiki cha kutaka mitaji toka nje ndicho kilichosababisha hasara kwa taifa kwa miundo mbinu yetu ya usafirishaji kubinafsishwa kwa bei chee katika mazingira tata bila Tanzania kunufaika na hicho kinachoitwa mitaji mikubwa kutoka nje mathalani katika sekta ya reli (RTL), ndege (ATCL), bandari (TICTS) nk. SUMARTA wanatuhakikishia vipi kuwa DART haitakuwa TRL nyingine tena ndani ya mkoa wa Dar es salaam ikihusisha usafiri ambao unatumiwa na wananchi walio wengi?

Serikali ieleze wazi namna uchumi wa wawekezaji wazawa wenye daladala, na ajira za watumishi wa daladala hususani madereva na makondakta zitavyolindwa katika mchakato mzima. Serikali inapaswa kueleza wazi pia namna ambavyo haki za abiria wa daladala zitavyolindwa ikiwemo kupatiwa huduma bora lakini zenye bei ambayo mtanzania wa kipato cha chini anayeishi Dar es salaam anaweza kumudu.

Nakubaliana na ukweli kwamba foleni katika mkoa wa Dar es salaam ni tatizo lenye athari za kiuchumi ambapo taifa hupoteza takribani bilioni nne kila saa; lakini serikali izingatie kwamba mikakati mipana inapaswa kutekelezwa kukabiliana na hali hii badala ya kufikiri kwamba uwekaji wa makampuni makubwa ya kuendesha mabasi yaendayo kasi ndio suluhisho kuu. Fikra za namna hii za kuongoza kwa dharura ndio ambazo zilitumika kutekeleza mpango wa njia tatu katika baadhi ya maeneo mfumo ambao athari zake zinaendelea kuonekana mpaka sasa. Inashangaza jiji pana lenye takribani milioni nne lenye magari binafsi laki moja tu kuwa na foleni kwa kiwango cha Dar es salaam. Hii ni dalili kwamba tatizo letu la msingi ni udhaifu katika mipango miji. Sasa badala ya kushughulikia matokeo ni muhimu kutekeleza sera zenye kukabiliana na vyanzo vya matatizo.

Hivyo mkazo uwekwe katika kutekeleza sera zenye kupanua jiji kuelekea pembezoni (satellite towns) lakini pia kuheshimu ramani za muda mrefu badala ya kuendelea na mtindo wa ujenzi holela ambao unachochea pia migogoro ya ardhi na kuliingiza taifa katika kubeba mzigo mkubwa wa fidia za mara kwa mara. Pia serikali iwekeze katika barabara za kuchuja magari (filter roads) ili kupunguza msongamano kwenye barabara kuu. Mathalani, hapa jimboni Ubungo haiingii akilini kwamba mtu ambaye yuko Mbezi Loius akitaka kwenda Mbezi Beach upande wa Jimbo la Kawe analazimika kwenda na gari mpaka Ubungo mataa halafu Mwenge ndio anarudi Mbezi. Wakati kama barabara ya kutoka Mbezi Louis kwenda Mbezi Beach moja kwa moja kupitia Goba ingejengwa kwa haraka kiwango cha lami ingepunguza msongamano wa magari. Hivyo hivyo, mwendesha gari kutoka Kibamba kwenda Tegeta analazimika kupita njia hiyo hiyo na kuongeza msongamano wakati angeweza kukatishia Mpiji Magoe au maeneo mengine kama njia hizo zingelindwa dhidi ya uuzaji holela wa viwanja na pia barabara zake zingewekwa lami.

Wakati serikali ya CCM inazungumza kujenga barabara za hewani (flying overs) na mabasi na treni ziendazo kasi (rapid transport), serikali hiyo hiyo inashindwa kuweka mazingira ya huduma za msingi za kijamii kwa wananchi. Hii ni serikali inayojiita masikini inayoendeshwa kwa kuomba omba lakini inataka kuvunja rekodi za kimataifa katika ujenzi na manunuzi kuanzia bungeni, ndege ya rais, rada, majengo pacha ya Benki Kuu, nyumba ya gavana na sasa usafiri katika mkoa wa Dar es salaam.

Hali hii ya kushindwa kutambua vipaumbele kama taifa ndio inafanya kodi za wananchi wa vijijini kutokurejeshwa kuhakikisha maendeleo ya uwiano na hivyo kujenga matabaka yanayosababisha watanzania wengi zaidi kukimbilia Dar es salaam na kusababisha msongamano kuzidi kuongezeka. Kwa hiyo kuleta wawekezaji toka nje, na kuleta mabasi yaendayo kasi havitaweza kuondoa msongamano kama vyanzo vya msingi vya msongamano havitashughulikiwa kisera, kimfumo na kiuongozi.

Mwelekeo mzima wa mradi huu unadhihirisha udhaifu katika mfumo wetu wa utawala ambao serikali kuu na mamlaka zake inahodhi michakato yote ya msingi hata ile ambayo halmashauri zilipaswa kushirikishwa na kuchukua nafasi ya kuwa mstari wa mbele katika kutoa mwelekeo kama suala hili la usafiri katika mkoa wa Dar es salaam na manispaa zake. Lakini ni ishara pia ya uongozi wa muda mrefu wa CCM unaanzisha mipango tofauti tofauti inayoshindwa baada ya muda mfupi. Kwa hali hii badala ya CCM kusherehekea itumie fursa hii kuwaeleza watanzania ni nini kimefilisi kampuni ya Usafirishaji Dar es salaam (UDA) na pia waeleze wazi ilipokwenda michango iliyotolewa na wananchi mkoani Dar es salaam kwa ajili ya mradi wa mabasi ya wanafunzi ambao fedha zake inatuhumiwa kuwa zimeishia mikononi mwa vigogo wa UVCCM wakati walengwa wanaendelea kupata adha ya usafiri.

Katika mazingira haya ni muhimu kuhamasisha mabadiliko ya kweli katika taifa kwa wananchi kuchagua viongozi mbadala. Mwaka 2005 Mkoa wa Dar es salaam uliwaangusha watanzania kwa kuwa pamoja na kuwa na wasomi wengi, wananchi wenye kufikiwa zaidi na vyombo vya habari na pia wananchi ambao wanaelezwa kuwa na elimu ya kuridisha ya uraia ukilinganisha na wa vijijini; lakini mkoa huu wabunge wake wote 7 ni CCM na madiwani wake wote wa kuchaguliwa na wa viti maalumu katika manispaa zote tatu ni CCM. Wananchi wa Dar es salaam wakiwemo wajanja wa Kinondoni wanafurahia hoja za wabunge wa upinzani kama Dr Wilbroad Slaa bungeni ama kazi ya madiwani wa upinzani wanaongoza halmashauri kama kule Karatu lakini hawajui kwamba viongozi hawa mbadala wametokana na wenzao wa vijijini ambao waliamua kuunganisha nguvu katika uchaguzi uliopita kwa kupiga kura kwa wingi lakini pia kushiriki kulinda ushindi wao mpaka hatua ya mwisho. Natarajia mafunzo haya yatawawezesha kuwaunganisha wananchi wa Jimbo la Ubungo kurekebisha kasoro hizo na kusimamia mabadiliko kwani katika miji mingi mikubwa ya Afrika wananchi wanaunga mkono vyama mbadala.

Mafunzo haya yawawezesha kwenda kwa umma kuwaeleza udhaifu wa uongozi ulioko madarakani na ufisadi uliokithiri lakini msiishie kukosoa tu bali muweze kueleza kwa kina sera mbadala za CHADEMA na kuondoa upotoshaji unaofanywa kuhusu sera hizo.

Mathalani waelezeni watu kuhusu sera ya mfumo mpya wa utawala ya CHADEMA maarufu kama sera ya majimbo. Napenda kuchukua fursa hii kuwaeleza kwa maneno machache sana namna sera hii inavyoweza kuwa mkombozi kwa watanzania kwa kutoa mamlaka zaidi kwa umma katika kuleta maendeleo.
Kwa kutumia falsafa ya CHADEMA ya nguvu ya umma sera hii inalenga kupeleka mamlaka kwa umma ili kuepusha masuala yanayowahusu wananchi kuchelewa kushughulikiwa kwa urasimu wa serikali kuu badala yake serikali za majimbo na za mitaa zitapewa mamlaka zaidi kutatua kero za wananchi.

Sera ya mfumo mpya wa utawala inalengo la kupeleka madaraka zaidi kwa wananchi katika kuchagua viongozi wetu. Kama Tanzania ingekuwa inaongozwa kwa sera hii leo hapa Halmashauri ya Kinondoni msingekuwa na mkuu wa wilaya, maana CHADEMA imeshatangaza kufuta vyeo hivi. Haiwezekani kuwa na mkuu wa wilaya, mkurugenzi wa halmashauri na meya wa manispaa wote wakifanyakazi zinazokaribiana hali inayosababisha mwingiliano wa madaraka. Vyeo hivi vya mkuu wilaya na vya mkuu wa mikoa vilikuwa vikitumiwa na serikali ya mkoloni wakati wa ‘wagawe uwatawale’, wakati huo uteuzi ukifanywa na gavana. Ni mfumo huo huo umebakizwa leo ambao Rais anateuwa watendaji wake mpaka serikali za mitaa ambao hawawajibiki kwa wananchi wala serikali za mitaa bali serikali kuu. Madaraka haya ya serikali kuu yanaenda mbele zaidi mpaka katika uteuzi wakurugenzi wa halmashauri badala ya uteuzi wa watumishi hawa kufanywa na halmashuri zenyewe.

Pia, CHADEMA inataka mameya na wenyeviti wa halmashauri wachaguliwe na wananchi moja kwa moja badala ya kuchaguliwa na madiwani pekee. Kama Halmashauri ya Kinondoni ingeongozwa kwa sera hii ya CHADEMA basi msingekuwa hapa na Meya Londa ambaye hawajibiki moja kwa moja kwa wananchi kwa kuwa wananchi wote wa manispaa hawakushiriki katika kumchagua. CCM haiwezi kuteleza mabadiliko makubwa kama haya kwa hofu ya kupoteza vyeo vyao lakini pia izingatiwe kuwa mabadiliko haya yanahitaji katiba mpya suala ambao serikali wanayoiongoza imeshatangaza kuwa haikusudii kulifanya.

Hali hii inatufanya tukumbuke; mabadiliko ya kweli katika taifa letu hayawezi kuletwa na mafisadi wale wale, wa chama kile kile, chenye uoza ule ule, wakiendeleza yale yale. Kwa falsafa ya chukua chako mapema; Tanzania yenye neema haiwezekani. Tuunganishe nguvu kubadili mfumo wa utawala; mabadiliko yanawezekana. Tunahitaji uongozi wenye dira na uadilifu wa kulikomboa taifa na tunaweza kufanya hivyo kwa kubadili mfumo wa utawala na kuiwezesha CHADEMA kuongoza dola ama kupunguza hodhi ya chama kimoja bungeni na kwenye halmashauri za wilaya/manispaa ikiwemo ya kwetu ya Kinondoni.

Nimefungua rasmi mafunzo haya na Asante sana kwa kunisikiliza.

Muundo wa tume uboreshwe rasilimali zitengwe kuwezesha usimamizi huru wa uchaguzi

Kwa mara ya tatu chini ya mfumo wa vyama vingi; Tume ya Uchaguzi ilisimamia na kuratibu uchaguzi mkuu mwaka 2005 kwa kutumia uzoefu ilioupata katika chaguzi za mwaka 1995 na mwaka 2000. Pia Tume imesimamia chaguzi ndogo 4 za bunge na chaguzi ndogo 75 za udiwani tangu kumalizika kwa uchaguzi mkuu 2005. Kwa ujumla Tume ya Uchaguzi iliendesha vizuri zaidi uchaguzi uliopita ukilinganisha na chaguzi zilizotangulia lakini bado mchakato wa uchaguzi haukukidhi vigezo vyote vya uchaguzi huru na haki.

Katika siku za karibuni pamekuwepo na mjadala kuhusu sheria za uchaguzi uliotokana na uamuzi wa serikali kutoa miswada miwili: Muswada wa Marekebisho ya Sheria za Uchaguzi na Muswada wa Sheria ya Fedha za Uchaguzi wa mwaka 2010. Hatahivyo, mjadala huo kwa kiasi kikubwa umejikita katika mapendekezo ya serikali yaliyomo kwenye sheria mpya ya fedha za uchaguzi na kufunika mjadala kuhusu marekebisho ya sheria ya uchaguzi ambayo kwa maoni yangu ndio msingi wa uchaguzi wenyewe. Hivyo, katika makala hii sitachambua muswada mpya wa fedha za uchaguzi bali nitajikita katika maudhui ya marekebisho ya sheria ya uchaguzi; na katika kujadili muswada huo makala hii itachambua suala la muundo na utaratibu wa tume ya uchaguzi pekee.

Ni muhimu tuijadili mifumo ya kisheria na kiuchaguzi kwa ajili ya uchaguzi na Muundo wa Tume ya Taifa ya Uchaguzi. Pamoja na Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania sheria mbalimbali zimekuwa zikisimamia uchaguzi hususani: Sheria ya Uchaguzi na. 1 ya mwaka 1985; Sheria ya Vyama vya siasa na. 5 ya mwaka 1992 na Sheria ya Uchaguzi wa Serikali za Mitaa ambazo zimetoa mamlaka kwa tume kusimamia na kuratibu uchaguzi ikiwemo kutoa maelekezo na taratibu mbalimbali.

Muundo wa Tume ulichukua mfumo ule ule ambao ulitumika katika uchaguzi mkuu 2005 unatokana na Katiba Kifungu 74(1) kama ilivyofanyiwa marekebisho na Sheria na. 4 ya 1992 na Sheria na. 7 ya mwaka 1993; Tume inateuliwa na Rais(Katiba na Sheria husika zimeeleza sifa za wanaoweza kuteuliwa). Mkurugenzi wa Uchaguzi naye anateuliwa na Rais kwa mapendekezo ya Tume. Katiba kifungu 74 imebainisha majukumu ya Tume ya Uchaguzi. Vyama vya siasa viliendelea kudai tume huru ya uchaguzi wakati wa marekebisho ya 14 ya katiba yaliyofanyika karibu na uchaguzi mkuu. Hata hivyo suala la muundo wa tume huru ya uchaguzi halikujadiliwa wala kuingizwa kama sehemu ya marekebisho hayo. Matokeo yake maandalizi ya uchaguzi yalifanywa na tume ile ile ambayo ilisemwa kipindi chote kwamba haiko huru. Kamati mbalimbali ziliundwa na kufanya kazi kipindi cha uchaguzi pekee. Hali hii haijabadilika kati ya kipindi cha 2006 mpaka 2009, pamoja na vyama vya siasa na wadau wengine kutaka mapema marekebisho yaweze kufanyika.

Ni muhimu kujadili kuhusu rasilimali kwa ajili ya usimamizi wa uchaguzi na Usimamizi wa Uchaguzi kama sehemu ya kuwezesha usimamizi huru wa uchaguzi. Tofauti na chaguzi za 1995 na 2000, katika uchaguzi mkuu 2005 fedha za uchaguzi kwa ajili ya shughuli za uendeshaji wa Tume ya Uchaguzi zilitolewa katika wakati mwafaka na sehumu kubwa zilitolewa na serikali. Kupungua kwa utegemezi kwa wahisani katika kutoa fedha za kusimamia uchaguzi pamoja na kutoa fedha mapema vilisaidia kuboresha uendweshwaji wa uchaguzi kwa kiwango Fulani. Hata hivyo, hali hii iliwezekana kutokana na ukweli kuwa serikali katika chaguzi zilizofuata baada ya uchaguzi wa mwaka 1995 ilijivua jukumu la kugharamia kampeni za wagombea na mawakala wa vyama vya siasa.

Uhusiano katika ya vyama vya siasa na Tume ya Uchaguzi katika ngazi ya Taifa kwa kiwango fulani; vyama vilialikwa katika vikao mbalimbali na vilikuwa na wajumbe katika kamati mbalimbali za tume ya Uchaguzi. Hata hivyo malalamiko yalitolewa baadhi ya maeneo mengi hususani yale yaliyokuwa na upinzani mkali kwamba vyama havikushirikishwa ipasavyo na watendaji wa tume ya taifa ya uchaguzi ngazi ya wilaya, majimbo na kata. Wakati wa kampeni watendaji hawa wameonekana kuegemea chama tawala. Hali hii iliendelea katika maeneo mengi hata katika hatua za kuhesabu kura, kujumlisha kura na kutangaza matokeo hususani katika ngazi za majimbo. Katika mfumo wa tume hakuna utenganisho kati ya usimamizi na utekelezaji katika muundo wa tume ngazi za chini ya makao makuu ya tume. Uteuzi wa watendaji wa chini ulifanywa na wasimamizi wa uchaguzi ambao ni watekelezaji(ambao walikuwa ni watumishi wa serikali) badala ya chombo huru cha kusimamia uchaguzi hivyo walitumiwa na dola kupika ama kuchezea matokeo.

Muswada kuhusu marekebisho ya sheria ya uchaguzi uliochapwa kwenye gazeti la serikali tarehe 11 Disemba 2009 unapendekeza Tume ya Taifa ya Uchaguzi (NEC) ipewe mamlaka ya kuteua wasimamizi wa uchaguzi kutokana na ofisi au sifa zao tofauti na ilivyo ambapo tume huteua wasimamizi wa uchaguzi kutokana na ofisi pekee. Upenyo wa tume kuachiwa kuamua kati ya vyeo na sifa unatoa mianya ya kuruhusu hujuma. Mathalani, katika uchaguzi wa serikali ya mitaa wa mwaka 2009 pamoja na kuwa haukusimamiwa na tume; kanuni za uchaguzi huo zilitaja kwamba wasimamizi wa uchaguzi wangeteuliwa kwa cheo au kwa sifa; matokeo yake idadi kubwa iliteuliwa kutokana na vyeo ndio maana uchaguzi husika kwa sehemu kubwa ulisimamiwa na watendaji wa serikali kwa nafasi zao. Kama mapendekezo hayo ya muswada wa sheria yakaachwa kama yalivyo maana yake ni kwamba; kwenye chaguzi tume inaweza kuamua kuangalia vyeo na kuteua wakurugenzi na maafisa watendaji wa kata kusimamia uchaguzi badala ya uteuzi kuegemea zaidi katika sifa na kuepuka kuwateua watendaji wa serikali.

Masuala yafuatayo yanapaswa kuzingatiwa na Serikali, Tume ya Uchaguzi, Vyama Vya siasa na wadau na kuingizwa kama sehemu ya marekebisho ya sheria za uchaguzi katika miswada ambayo imetolewa:

Pawepo na Sheria ya Tume ya Uchaguzi ili kuipa uhuru na mamlaka zaidi tume ya uchaguzi kama ilivyo katika nchi kadhaa za Kusini mwa Afrika.(Pendekezo hili limetolewa pia na Tume ya Uchaguzi na Vyombo mbalimbali vya Ufuatiliaji/Uangalizi wa uchaguzi).

Katiba na Sheria vifanyiwe mabadiliko/marekebisho ili kutoa uhuru na mamlaka ya Tume ya Uchaguzi wa Kuzingatia vigezo vya Kanuni/Matamko na Misingi mbalimbali ya Uchaguzi ya Kimataifa ambayo taifa letu limeridhia. Baadhi ya masuala mahususi ni pamoja na: Tume iwe nje ya mfumo wa kiutendaji wa kiserikali(Watendaji wa Serikali kama Wakurugenzi na Watendaji wa Kata wasiwe watumishi wa Tume ya uchaguzi hata wakati wa uchaguzi); Wajumbe wa Tume wachaguliwe kwa mashauriano na Wadau wengine vikiwemo vyama vya siasa na baadaye wathibitishwe na Bunge; Utumishi wa Wajumbe waandamizi wa Tume wa ulindwe(durability and security of tenure) kisheria na kikatiba kama walivyo majaji; Uwakilishi wa Tume uzingatie jinsia, uwakilishi wa kijamii na makundi rika; Tume ya Uchaguzi iwajibike kwa Bunge badala ya Kuwajibika kwa Serikali; Tume ya Uchaguzi iwe na Bajeti inayojitegemea itakayopitishwa moja kwa moja na Bunge. Kamati za Tume ziwe ni za kudumu; ziendelee na kazi hata baada ya uchaguzi. Vitengo vya TEKNOHAMA (ICT) na Elimu ya Uraia viwe sehemu ya vitengo vya kudumu vya Tume. Tume ya Uchaguzi iwe na watendaji wa Kudumu katika ngazi mbalimbali; utaratibu wa kuwatumia maofisa wa serikali kama wasimamizi na wasimamizi wasaidizi wa uchaguzi usitishwe. Hii ihusishe kuwezesha bajeti ya Tume ya uchaguzi iwekewe fungu pekee kutoka katika mfuko mkuu wa fedha za umma(consolidated fund) badala ya kuwa sehemu ya bajeti za kawaida za wizara.Hivyo mjadala utakaowezesha kuunganisha nguvu za kidemokrasia na kimaadili ili kudai na kushawishi mabadiliko ya sheria za uchaguzi na mazingira ya kisiasa ikiwemo wenye kuboresha usimamizi wa uchaguzi ni muhimu uibuliwe na kuendelezwa. Kuna haja ya serikali kufanya marekebisho mapana zaidi kuhusu muundo wa tume au vyama vya siasa na wadau wengine waelekeze jitihada bungeni na mahakamani kudai mabadiliko ama kufutwa kwa vipengele vya sheria nyingine ambavyo vinafanya mazingira ya kisiasa na kiuchuguzi yanayokwaza uchaguzi huru na wa haki. Sehemu ya marekebisho hayo yanahitaji kwanza marekebisho ya katiba ili muundo wa tume uboreshwe rasilimali zitengwe kuwezesha usimamizi huru wa uchaguzi.

Mchakato wa Uboreshaji Daftari na Uhakiki wa Wapiga kura urekebishwe

Katika uchaguzi orodha ya wapiga kura ni kitu muhimu. Katika uchaguzi mkuu wa kwanza wa vyama vingi mwaka 1995 hapakuwa na orodha ya kudumu ya wapiga kura badala yake wananchi waliandikishwa karibu na uchaguzi na kupewa shahada za mpiga kura badala ya kadi za kudumu. Ili kuruhusu mchakato wa kuanzisha Daftari na Kudumu la Wapiga Kura (DKWK), katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kifungu 5(3) na kipengele cha 12 cha sheria ya uchaguzi ya mwaka 1985 vilifanyiwa marekebisho January 2000. Lakini hili halikufanyika na matokeo yake DKWK halikuweza kutumika katika uchaguzi wa 2000; hata hivyo June 9, 2004 Bunge la Muungano lilifanya marekebisho mbalimbali ambayo yaliwezesha mchakato wa kuandaa DKWK kuanza. Mchakato wa kuandikisha wapiga kura kwa upande wa Tanzania bara ulianza 7 Oktoba 2004 na kukamilika 18 April 2005.

]
Katika siku za karibuni pamekuwepo na mjadala kuhusu sheria za uchaguzi uliotokana na uamuzi wa serikali kutoa miswada miwili: Muswada wa Marekebisho ya Sheria za Uchaguzi na Muswada wa Sheria ya Fedha za Uchaguzi wa mwaka 2010. Hatahivyo, mjadala huo kwa kiasi kikubwa umejikita katika mapendekezo ya serikali yaliyomo kwenye sheria mpya ya fedha za uchaguzi na kufunika mjadala kuhusu marekebisho ya sheria ya uchaguzi ambayo kwa maoni yangu ndio msingi wa uchaguzi wenyewe. Hivyo, katika makala hii sitachambua muswada mpya wa fedha za uchaguzi bali nitajikita katika maudhui ya marekebisho ya sheria ya uchaguzi. Katika makala hii tutauchambua mchakato wa uboreshaji na uhakiki wa daftari la kudumu la wapiga kura pekee.

Ni muhimu nikiri kuwa daftari la kudumu la wapiga kura limeongeza ufanisi kiasi katika mchakato wa uchaguzi. Wananchi wengi hususani vijana walijitokeza kujiandikisha na wengi wao kwa matarajio kuwa kadi ya mpiga kura inaweza kutumika kama kitambulisho. Uwezekano wa watu kupiga kura zaidi ya mara moja ulipunguzwa isipokuwa kwa Zanzibar ambapo ulivurugwa na unaendelea kuvurugwa.

Lakini ni muhimu zaidi tuchambue mapungufu ya chaguzi zilizopita hatua kwa hatua na kuhusisha na marekebisho yanayopendekezwa ili kubaini kama mabadiliko yanayokusudiwa yanakidhi haja ya kuondoa kasoro husika.

Mwaka 2004 yapo mapungufu katika mchakato wa uandikishaji; mapungufu ambayo yamejirudia tena katika mchakato wa uboreshaji wa daftari katika awamu ya kwanza ya pili miaka ya 2007 na 2009.

Vituo vya kujiandikisha vilikuwa mbali na hivyo baadhi ya watu kushindwa kuandikishwa.(Vituo vilikuwa vichache hata kuliko vituo vya kujiandikisha vya mwaka 2000). Pia wananchi wa maeneo mapana waliandikishwa katika eneo moja na hivyo kufanya utaratibu wa kugawa vituo na wananchi kufahamu vituo vyao kuwa mgumu.(Mifano halisi imetolewa hata katika ripoti ya uchaguzi ya TEMCO, 2006).

Ushiriki wa vyama vya siasa katika kuhakikisha kuwa mawakala wa vyama wanakuwepo siku zote za uandikishaji wa Daftari la Kudumu la Wapiga Kura(DKWK) ulikuwa mdogo. Pia vifaa vilikosekana katika baadhi ya maeneo kabla ya siku ya mwisho ya uandikishaji na hivyo wengine kukosa fursa ya kuandikishwa. Zoezi la kuhakiki daftari nalo lilikuwa duni. Vyama vilipewa DKWK kamili siku chache kabla ya kwenda kupiga kura na taratibu hazikutoa fursa ya wapinzani kuhakiki. Wananchi hawakujitokeza kwa wingi kwenda kuhakiki majina yao baada ya daftari la awali la wapiga kura(provisional voter registry) kutolewa. Hivyo watu mbalimbali wengi wao wakiwa wanachama wa upinzani walinyimwa kuandikishwa na wengine waliofamika kuwa ni wana CCM hata wasio na sifa waliandikishwa hasa Zanzibar. Mapungufu haya yaliyojitokeza wakati wa uandikishaji mwaka 2004 mpaka 2005, hayakufanyiwa kazi kikamilifu wakati wa zoezi la Uboreshaji wa Awamu ya Kwanza lililofanyika kati ya Oktoba 2007 na Disemba 2008.

Tarehe 11 Disemba 2009 serikali imechapa muswada wa marekebisho ya sheria ya uchaguzi ambao umegusa pia marekebisho yanayohusiana na mchakato wa daftari la kudumu la wapiga kura. Baadhi ya mapungufu yanayokusudiwa kurekebishwa katika muswada huo ni pamoja na NEC kutokuwa na madaraka ya kuteua waratibu waandikishaji wa mikoa. Pia kushughulikia suala la kipindi cha kuboresha daftari la kudumu la wapigakura kutotajwa bayana katika sheria na sheria kutoruhusu baadhi ya watendaji wa tume kuingia katika vituo vya kupigiakura ili kufuatilia zoezi la upigaji kura. Ibara ya 6 imependekeza marekebisho katika fungu la 15 la sheria, ili kuweka bayana kipindi cha kufanya uboreshaji wa daftari la taifa la kudumu la wapiga kura kuwa mara mbili katika Uchaguzi Mkuu mmoja na unaofuata. Aidha, sehemu hiyo inasisitiza kwamba, kwa lengo la kuongeza uwazi katika zoezi la uandikishaji wapiga kura, imependekezwa katika ibara ya 7 kuwa na fungu jipya la 15A katika sheria linatoa nafasi kwa vyama vya siasa kuteua mawakala wakaokuwepo katika vituo vya kuandikisha wapiga kura kama ilivyo wakati waupigaji kura.

Hata hivyo; kasoro za msingi kuhusu uboreshaji na uhakiki wa wapiga kura bado hazijashughulikiwa kikamilifu kisheria katika muswada uliopendekezwa na hata kiuendaji katika zoezi la uboreshaji linaloendelea hivi sasa. Ili kurekebisha hali hiyo asuala yafuatayo yanapaswa kuzingatiwa na Serikali, Tume ya Uchaguzi, Vyama Vya siasa na Wadau wengeni kama sehemu ya maandalizi ya uchaguzi mkuu wa mwaka 2010(hususani katika Uboreshaji wa Daftari katika Awamu ya Pili DKWK unaondelea na unaotarajiwa kukamilishwa mapema mwaka 2010).

Kwa ujumla daftari la kudumu la wapiga kura(DKWK) liboreshwe zaidi. Uanzishwaji wa daftari la kudumu la wapiga kura unasaidia kupunguza gharama za uandikishaji wa wapiga kura mara kwa mara. Pia uwepo wa kumbukumbu za kudumu unasaidia kuondoa utata wa upotevu au kuharibika kwa nyaraka. Hata hivyo daftari hili linapaswa kuhakikiwa upya kwa kuwashirikisha kikamilifu wananchi na wadau muhimu hususani vyama vya siasa mapema sana kabla ya uchaguzi mkuu ujao kukaribia. Pia uwepo mfumo na mtandao wa kudumu mpaka ngazi za wilaya wa kuendelea kuingizia takwimu za wapiga kura wapya na kuondoa za ambao wamepoteza sifa za kupiga kura katika mahali husika. Orodha za wapiga kura zipangwe upya ili ziweke makundi ya wapiga kura kwa kuzingatia maeneo yao ya makazi mathalani mitaa midogo na vitongoji ili mpangilio uwezeshe daftari litumike katika chaguzi za ngazi ya chini. Kila raia atambue kuwa ana haki na wajibu wa kujiandikisha na kuandikishwa katika daftari la kudumu la wapiga kura. Nichukue fursa hii kuhimiza wapiga kura wapya kwenda kujiandikisha na wale waliopoteza kadi zao ama kuhama maeneo yao nao kushiriki zoezi la uboreshaji wa daftari linaloendelea katika maeneo mbalimbali. Kwa upande wa Dar es salaam zoezi hilo kwa mujibu wa ratiba tuliyopatiwa na Tume litafanyika kuanza 22 Machi mpaka 27 Machi.

Pia uwepo utaratibu wa kuwezesha vyama kupata rasilimali ikiwemo mafunzo ili kuhakikisha kwamba mawakala wa vyama wanasimamia kikamilifu na kuhakiki zoezi la uandikishaji. Aidha mkazo uwekwe kwa vyama vya siasa ili kuhakikisha vinashiriki kutoa elimu ya uraia na ya mpiga kura ili kuhamasisha wanachama wao na wananchi kushiriki kikamilifu katika zoezi la Uboreshaji wa Daftari la Kudumu la Wapiga Kura. Kadhalika pawepo na utaratibu utakaowezesha vyama vya siasa kupata DKWK wakati muafaka linapohitajika badala ya kutokupewa daftari hilo mpaka uteuzi wa wagombea unapofanyika (Rejea Tarime, Mbeya Vijijini, Busanda nk). Izingatiwe kuwa Daftari la Wapiga Kura, si nyaraka ya vyama vya siasa vinavyoshiriki uchaguzi tu bali ni nyaraka ya mpiga kura na wadau wengine ikiwemo waangalizi wa uchaguzi. Hivyo, Tume inapaswa kuwa na mfumo wa kuwezesha daftari hilo kuwa wazi kwa pamoja na mambo mengine kuliweka katika tovuti (website) kila uboreshaji unapofanyika. Mchakato wa uboreshaji wa daftari la kudumu na uhakiki wa wapiga kura ujadiliwe kama moja ya misingi muhimu ya marekebisho mapana ya kisheria kuwezesha uchaguzi huru na haki nchini ili kupata uongozi bora.

SEHEMU YA MAKALA HII ILITOKA KATIKA GAZETI LA NIPASHE TOLEO LA TAREHE 27 JANUARI 2010